De regering-Trump heeft beloofd olietankers door de Straat van Hormuz te begeleiden. Hoe zou dat werken?

Nu de oliemarkten verlamd zijn door de oorlog tussen de VS en Iranoverweegt de regering-Trump een militaire operatie om schepen door een essentieel maritiem knelpunt te begeleiden – een enorme onderneming die zich volgens deskundigen al in de voorbereidende fase zou kunnen bevinden.

Sinds de oorlog van de VS en Israël met Iran iets meer dan twee weken geleden begon, zijn er meer dan een dozijn aanvallen geweest zijn gerapporteerd tegen olietankers en andere vrachtschepen in de Perzische Golf en de Arabische Zee. Iraanse functionarissen hebben dat gedaan openlijk bedreigde schepen die door de Straat van Hormuz varen, een waterweg die de Perzische Golf met de oceanen van de wereld verbindt.

Uit angst voor aanvallen hebben olietankers dat gedaan bijna gestopt met doorreizen de Straat van Hormuz, die ongeveer 20% van de mondiale olie vervoert – waar vooral Iraanse en Chinese schepen doorheen varen. En omdat ze hun aanbod nergens naartoe kunnen sturen, hebben enkele grote Arabische olie-exporteurs de productie verlaagd. De afgelopen twee weken zijn de olieprijzen met ongeveer 40% gestegen als gevolg van zorgen over een tekort aan aanbod.

De verstoring heeft president Trump ertoe gebracht te overwegen marine-escortes aan te bieden aan schepen die door de Straat van Hormuz varen, in de hoop dat militaire bescherming de patstelling zou kunnen ophelderen.

“Als de tijd daar is, zullen de Amerikaanse marine en haar partners indien nodig tankers door de Straat begeleiden”, vertelde de president vorige week aan verslaggevers. ‘Ik hoop dat het niet nodig zal zijn, maar als het nodig is, zullen we ze er doorheen begeleiden.’

Dit weekend, meneer Trump een beroep gedaan op verschillende andere landen – inclusief China, Japan en Zuid-Korea – om te helpen bij het ‘controleren’ in de Straat, hoewel hij niet heeft gespecificeerd wie er mee zou kunnen doen. Hij vertelde verslaggevers maandag dat “veel landen mij hebben verteld dat ze onderweg zijn”, zei de president, hoewel hij niet specificeerde welke. “Sommigen zijn er erg enthousiast over, andere niet”, zei hij en beloofde dat er binnenkort een lijst zou worden vrijgegeven. Hij is van mening dat andere landen een deel van de verantwoordelijkheid voor het openen van de Straat op zich moeten nemen, aangezien de VS niet afhankelijk zijn van olie uit het Midden-Oosten – hoewel de mondiale oliemarkten nog steeds invloed hebben op de prijs die Amerikanen aan de pomp betalen.

Maar overheidsfunctionarissen hebben gesuggereerd dat ze nog niet bereid zijn om marine-escortes uit te voeren. Minister van Energie Christopher Wright zei vorige week “Het zal relatief snel gebeuren, maar het kan nu niet gebeuren”, en wees op het einde van de maand als mogelijke tijdlijn.

Minister van Financiën Scott Bessent zei dat de escortes zullen beginnen “zodra het militair mogelijk is”.

Militaire experts vertellen CBS News dat elke poging om olietankers door de Straat te loodsen – langs potentiële Iraanse mijnen, raketten, drones en met explosieven beladen ‘kamikaze’-boten – voorbereidingen zal vereisen om het vermogen van Iran om doelen op zee aan te vallen, te verminderen. Daarna zou het kunnen gaan om Amerikaanse schepen, straaljagers en surveillancecapaciteiten. Maar de operatie zou niet zonder risico zijn.

Wat moet er gebeuren voordat escorts kunnen starten?

Militair analist Aaron MacLean van CBS News beschreef elke mogelijke missie om olietankers te escorteren als een operatie in twee fasen: ten eerste moeten de VS ‘het slagveld voorbereiden door de voorraden die Iran heeft van alles wat schepen kan doden te verminderen’, en vervolgens in een tweede fase kunnen ze beginnen met het uitvoeren van escortes.

Die eerste fase is misschien al aan de gang, zegt MacLean, een veteraan van het Korps Mariniers, voormalig faculteitslid van de US Naval Academy en voormalig adviseur voor buitenlands beleid van GOP-senator Tom Cotton uit Arkansas.

De afgelopen twee weken zegt het Amerikaanse Centrale Commando ongeveer 6.000 Iraanse doelen te hebben getroffen, waaronder anti-scheepsraketlocaties, drone-productiefaciliteiten en mijnenleggende schepen.

Het inkorten van de militaire voorraden van Iran – inclusief raketten, drones, mijnen en boten – is belangrijk voordat schepen worden geëscorteerd, zei MacLean, omdat “je wilt dat de hoeveelheid binnenkomend (vuur) beheersbaar genoeg is zodat je het op betrouwbare wijze kunt onderscheppen als het gebeurt.”

“Ze zouden het vandaag kunnen doen, maar hoe eerder je gaat, hoe riskanter het is”, legde MacLean uit. “Als je Amerikaanse marineschepen nu dicht bij de Iraanse kustlijn plaatst, wordt het heel snel heel sportief en is het risico zeer groot.”

Seth Jones, voorzitter van de defensie- en veiligheidsafdeling van het Centrum voor Strategische en Internationale Studies, vertelde CBS News dat het Amerikaanse leger zich waarschijnlijk voorbereidt op escortes in de Straat van Hormuz door “de Iraanse capaciteiten om mijnen te leggen en doelen te treffen te verminderen.”

‘Ik vermoed dat de Amerikaanse marine die Straat niet wil binnengaan, tenzij ze er vrij zeker van is dat de dreigingen zijn afgenomen, grotendeels door de luchtaanvallen’, zei hij.

Op de vraag wanneer de escorts zouden kunnen beginnen, suggereerde Wright vorige week op CNBC dat de regering-Trump zich nog in de voorbereidende fase bevindt.

“We zijn er simpelweg niet klaar voor. Al onze militaire middelen zijn op dit moment gericht op het vernietigen van de Iraanse offensieve capaciteiten en de productie-industrie die hun offensieve capaciteiten levert”, zei de minister van Energie.

Hoe zou het begeleiden van schepen in zijn werk gaan?

Het juiste moment om te beginnen met het uitvoeren van escortes in de Straat van Hormuz is een oordeel dat het Amerikaanse Centrale Commando zou moeten maken, zei MacLean.

‘Je kunt niet oneindig wachten, want je moet dat ding open krijgen’, zei hij. “Dus op een gegeven moment zullen ze vaststellen dat ze zich op hun gemak voelen met het risico, en dan gaan ze de konvooi-operaties uitvoeren.”

Hij zei dat een escortoperatie zou kunnen inhouden dat de marine verzamelplaatsen zou opzetten waar commerciële schepen worden bewaakt aan beide uiteinden van het betwiste gebied – dat beperkt kan zijn tot alleen de Straat van Hormuz, of zich verder in de Perzische Golf kan uitstrekken.

“En dan zal een Amerikaans marineschip, of een schip van een partnermarine, net als een moedereend met haar kleine baby-eenden, meerdere schepen tegelijk begeleiden”, zei hij.

Deze schepen zullen waarschijnlijk worden ondersteund door luchtdekking en surveillance, voegde MacLean eraan toe. En Jones zei dat de missie mijnenveegcapaciteiten, luchtaanvallen op Iraanse dreigingen aan de kusten en een nabijgelegen snelle reactiemacht zou kunnen omvatten die aanvallen kan afhandelen.

De eerste paar schepen die er passeren, kunnen het doelwit zijn, zei MacLean.

“We weten dat de Iraniërs gaan schieten. We kijken waar ze vandaan schieten, en dan slaan we ze zodra ze zich openbaren”, zei hij.

Bessent zei vorige week in een interview dat bij de escorteoperatie niet alleen de Amerikaanse marine betrokken zou kunnen zijn, maar ook een ‘internationale coalitie’. Volgens MacLean zouden tot de potentiële deelnemers ontwikkelde landen als Frankrijk kunnen behoren, waar president Emmanuel Macron dat ook heeft gedaan gezegd De marine van het land overweegt een “puur defensieve” missie om schepen te escorteren.

Welke bedreigingen zou Iran precies kunnen vormen voor schepen?

De Straat van Hormuz, die op het smalste punt slechts 34 kilometer breed is, wordt lange tijd gezien als een potentieel knelpunt dat Iran zou kunnen proberen af ​​te sluiten tijdens een oorlog.

Als de Amerikaanse marine en haar partners commerciële schepen langs Iran proberen te escorteren, “zullen ze 100% op de schepen schieten”, zei MacLean.

De potentiële bedreigingen voor het scheepvaartverkeer die zich momenteel in het arsenaal van Iran bevinden, omvatten zeemijnen, anti-scheepskruisraketten, drones, snelle aanvalsboten beheerd door de Iraanse Revolutionaire Garde en op afstand bestuurd explosieve botenzeggen militaire en nationale veiligheidsexperts.

Vorige week, Amerikaanse functionarissen vertelde CBS News dat Iran een signaal leek te geven dat het mijnen in de Straat kon leggen. De omvang van de Iraanse voorraad zeemijnen is niet publiekelijk bekend, maar de schattingen lopen door de jaren heen uiteen van ongeveer 2.000 tot 6.000.

Topfunctionarissen van de Trump-regering hebben gezegd dat de Straat op dit moment niet lijkt te worden gedolven. Minister van Defensie Pete Hegseth vertelde vrijdag aan verslaggevers dat er momenteel geen bewijs is dat Iran mijnen legt, en Bessent wees er eerder vorige week op dat een klein aantal schepen nog steeds door de Straat vaart, wat suggereert dat deze niet onbegaanbaar is vanwege mijnen.

“Het enige dat de doorvoer in de Straat op dit moment verbiedt, is dat Iran op de scheepvaart schiet”, zei Hegseth vrijdag. “Het staat open voor doorvoer, mocht Iran dat niet doen.”

Jones vertelde CBS News dat Iran niet veel grote mijnenleggende schepen heeft – en het Amerikaanse leger zegt dat het de afgelopen twee weken ongeveer dertig Iraanse mijnenleggers heeft getroffen. Maar Iran beschikt potentieel over honderden kleinere boten die een paar mijnen tegelijk kunnen leggen, en het vernietigen ervan zou volgens Jones buitengewoon moeilijk zijn.

Sommige deskundigen waarschuwen dat Iran nog steeds een ernstig risico voor de scheepvaart kan vormen. Michael Eisenstadt, directeur van het militaire en veiligheidsstudieprogramma van het Washington Institute for Near East Policy, zegt dat hij sceptisch is over de vraag of een operatie om olietankers te escorteren zal werken.

Eisenstadt merkte op dat het niet duidelijk is hoeveel Iraanse raketten en drones de afgelopen twee weken van Amerikaanse en Israëlische aanvallen hebben overleefd, maar dat de resterende voorraden van Iran diep in tunnels verborgen kunnen zijn – wat betekent dat Iran zich nog steeds op schepen kan richten. Hij zei ook dat bij een eerdere escorteoperatie in de jaren tachtig tientallen Amerikaanse schepen betrokken waren, en dat als de operatie die door de regering-Trump wordt overwogen een vergelijkbare omvang heeft, een aanzienlijk deel van de vloot van de marine in beslag zou kunnen worden genomen.

“Het enige wat je nodig hebt zijn een half dozijn drones om schepen te raken,” vertelde Eisenstadt aan CBS News, “en dan zullen tankereigenaren zeggen: ‘Vergeet het maar, bedankt jongens, leuk geprobeerd.’”

Is het eerder gebeurd?

Dit zou niet de eerste keer zijn dat de VS schepen door de Straat van Hormuz vervoeren.

In 1987, tegen het einde van de oorlog tussen Iran en Irak, begon de Amerikaanse marine Koeweitse tankers door de Perzische Golf en de Straat van Hormuz te begeleiden. beschermen tegen Iraanse mijnen en raketten.

“Het was een groot probleem”, zei MacLean, die een operatie beschreef waarbij tientallen Amerikaanse schepen betrokken waren.

Op een gegeven moment in 1988 raakte de USS Samuel B. Roberts een Iraanse mijn, wat aanzienlijke schade aanrichtte en de toenmalige president Ronald Reagan ertoe bracht stakingen lanceren tegen Iraanse doelen. Maanden later, de VS neergeschoten een Iraans passagiersvliegtuig dat het aanzag voor een straaljager, waarbij 290 mensen om het leven kwamen een Amerikaans rapport een ‘tragisch en betreurenswaardig ongeval’ genoemd.

Die oorlog eindigde met een staakt-het-vuren tussen Irak en Iran.

Als de VS zo’n 38 jaar later besluiten nog een escortoperatie uit te voeren, zei MacLean dat de missie op een vergelijkbare manier zou kunnen eindigen – hetzij als gevolg van een staakt-het-vuren, hetzij omdat Iran het opgeeft.

“Je blijft eigenlijk doorgaan totdat er een soort keerpunt is”, zei hij.