Natalie Portman is op kamp. Het is een realiteit die de felste tegenstanders van de actrice – en zelfs sommige van haar loyale aanhangers – lijken te missen, maar toch is het van groot belang om van haar werk te kunnen genieten. Portman won een Oscar op de grens tussen kamp en prestige als een uitgeklede ballerina. Als je van de Star Wars-prequels houdt, “it’s camp!” is een veelgebruikt excuus om die affiniteit te rechtvaardigen. Mei december? Vox Lux? Jackie? Hoog kamp. En zeker, dat koorddansen werkt niet altijd, maar in het geval van zoiets De galeristhet is een instrumentaal stukje van een grotere, gekkere puzzel. Zonder werkt het bijna niet; degenen die de Sundance-première hebben gezien, zouden beweren dat het helemaal niet werkt. Voor degenen die de juiste frequentie gebruiken, zou het echter heel leuk moeten zijn.
De galerist is het nieuwste van regisseur Cathy Yan, voor het laatst gezien achter de camera van het middelpunt van de gonzo Harley Quinn Roofvogels. Hoewel de eerste beslist glanzender en veel meer dichtgeknoopt is dan Yan’s uitstapje naar het stripboekenrijk, deelt het zijn gekke geest – het kost alleen wat tijd om het los te laten.
Portman is Polina Polinski, een strak gewonde diva met een eierschaalwitte bob en een inherente behoefte om haar stempel te drukken op de kunstwereld. Na een vervelende scheiding van haar ex-man (Sterling K. Brown) gebruikt Polina haar schikkingsgeld om een oude Jiffy Lube om te bouwen tot een ongerepte galerie. Haar eerste tentoonstelling, getimed in Miami’s Art Basel, is opgebouwd rond de ‘ongeteste’ Stella Burgess (Da’Vine Joy Randolph) en haar collectie met ranchthema. Er valt iets te zeggen voor de trend van blanke vrouwen die zwarte artiesten inzetten voor culturele invloed in haar inspanningen hier – en kunstbeïnvloeder Dalton Hardberry (Zach Galifianakis) lijkt de enige te zijn die dapper genoeg is om dat te zeggen. Dat komt deels omdat Dalton Polina goed kent: hij kende haar voordat ze zichzelf tot een leverancier van goede smaak vormde, en hij beweert dwars door haar façade heen te kijken. Polina mag dan wel integer zijn, een deugd die ze hoopt uit te dragen door ‘een echte buitenstaander’ als Stella te sponsoren, maar ze heeft geen lef, zegt Dalton. Geen echt oog voor kunst.
Dan glijdt Dalton uit over een plas en spietst zichzelf op ‘Daddy’s Shears’, een komisch grote, gevaarlijk scherpe reproductie van de ‘emasculators’ die worden gebruikt om koeien te castreren. Nu de galerie over enkele minuten open gaat, heeft Polina geen tijd om het lichaam te verbergen of zelfs maar de politie te bellen. In plaats daarvan flitsen haar gedachten naar talloze kadavers die kunstig zijn weergegeven in klassieke schilderijen: Dante en Virgil. De nachtmerrie van Henry Fuseli. Pieta. Ze drapeert Daltons lichaam zo barok als ze kan en noemt het kunst, tot grote ergernis van haar eekhoornachtige assistente Kiki (Jenna Ortega). Binnen een uur is de galerie een virale hit, maar nu Daltons lichaam snel aan het ontbinden is, zal ook Polina’s plotselinge roem snel verslechteren.
De galerist vereist een enorme opschorting van ongeloof van ‘go’. Na slechts 88 minuten, De galerist voelt veel langer aan dan het in werkelijkheid is; Ironisch genoeg verlopen de zaken echter soepeler naarmate de complicaties toenemen. Yan, die samen met James Pedersen het scenario schreef, houdt ons bezig met het eeuwig draaien van borden. Terwijl Polina ernaar streeft haar kunstenaar tevreden te houden (ze heeft de betekenis van haar grootste werk fundamenteel veranderd), de menigte die nu door de galerie zwermt in goede banen te leiden en op discrete wijze een lijk weg te gooien, zweeft Yans camera vanuit afwijkende hoeken door de ruimte. Herhaalde grappen dragen bij aan zowel de toenemende spanning als het kluchtige karakter van het plot: wanneer Polina en Kiki voor wat voelt als de honderdste keer in de badkamer verdwijnen om de details van hun plan te herhalen, is het onmogelijk om niet op zijn minst een klein gekieteld.
Het helpt dat Portman en Ortega niet de enige artiesten zijn die Yans absurditeitsniveau benutten. Catherine Zeta-Jones dreigt de show volledig te stelen als Marianne, een griezelige kunsthandelaar die Polina verzekert dat “Daddy’s Shears” op een veiling een moord zou kunnen plegen. Dan is er Daniel Bruhl, een nepo-baby die wanhopig zijn waarde als serieuze kunstverzamelaar wil bewijzen, die een perfecte (en ongelooflijk komische) Patsy blijkt te zijn. Charli xcx was ook een cameo als een van de weinigen die de staatsgreep van Polina ziet voor wat het is. Randolph en Brown sloegen ondertussen grond De galerist door de zogenaamde integriteit van Polina te confronteren.
Zo’n ‘serieus’ onderzoek naar de kunstwereld gaat niet helemaal samen met al die satire en slapstick. Het is niet helemaal duidelijk of De galerist wil een absurde overval zijn of een afrekening van de grote industrie. Het behandelt de meeste vragen waarmee het wordt geconfronteerd als retorisch, zelfs de vragen die een paar complotgaten zouden kunnen verhelpen. Toch is het moeilijk om er niet door gecharmeerd te zijn, zelfs als het om de gebreken gaat. De galerist is een heleboel dingen: een campy, claustrofobische showcase, een op vibes gebaseerde backstage-drama… De waarde ervan ligt in het oog van de toeschouwer, maar het zal niet dienen om het regelrecht af te wijzen.
