Gepubliceerd op
•Bijgewerkt
De Bulgaarse president Rumen Radev kondigde aan dat hij aftreedt als staatshoofd en kondigde de lancering aan van een nieuw politiek project, slechts twee maanden vóór de volgende vervroegde parlementsverkiezingen in het land, dat in de greep is van een aanhoudende politieke crisis.
“Onze democratie kan niet overleven als we haar in de handen laten van corrupte figuren, dealmakers en extremisten”, zei de president, eraan toevoegend dat hij dinsdag formeel zijn ontslag zal indienen.
Rumen Radev is negen jaar president van Bulgarije geweest. De speculatie dat hij zou meedoen aan de parlementaire race en de post van premier zou bemachtigen, bestond al een tijdje en werd vandaag bevestigd. Bulgarije is een parlementaire republiek en het bestuur ervan ligt in handen van het parlement, de Raad van Ministers en de premier.
“We zijn al lid van Schengen en de eurozone. De vragen hier zijn: waarom heeft het bereiken van deze doelstellingen geen stabiliteit en tevredenheid gebracht; waarom zijn de Bulgaren gestopt met stemmen; waarom vertrouwen ze niet op het rechtssysteem en vertrouwen ze de media niet; waarom hebben burgers de pleinen twee keer overspoeld; waarom voelt een groot percentage van de mensen in een Europees Bulgarije zich arm en leven nog meer mensen in onveiligheid”, aldus Radev. Hij gaf de schuld aan het ‘lopende band’-model van bestuur, ‘dat de uiterlijke kenmerken van democratie heeft, maar functioneert via de mechanismen van de oligarchie.’
Tijdens zijn ambtsperiode als president moest Rumen Radev zeven interim-regeringen benoemen vanwege de jarenlange politieke crisis en het onvermogen van partijen om stabiele meerderheden te vormen.
Nog maar enkele weken geleden werd het land opgeschrikt door de grootste protesten sinds de jaren negentig, aanvankelijk veroorzaakt door verzet tegen de ontwerpbegroting, maar later escalerend in eisen voor ontslag en meer – namelijk de terugtrekking uit de politiek van belangrijke politieke figuren zoals voormalig premier Boyko Borissov en Delyan Peevski, die zijn bestraft op grond van de Magnitsky-wet.
De opkomst van een nieuwe politieke partij onder leiding van voormalig president Rumen Radev zou niet alleen de binnenlandse aangelegenheden van Bulgarije, maar ook het buitenlands beleid aanzienlijk kunnen hervormen. Radevs standpunt over de oorlog in Oekraïne verschilt sterk van dat van eerdere regeringen. Om deze reden hebben analisten en tegenstanders hem vaak als ‘pro-Russisch’ bestempeld. In de toespraak van vandaag heeft Radev deze kwestie ook aan de orde gesteld door te stellen: “In naam van hun politieke toekomst brengen sommige politici de vreedzame levens van Bulgaren in gevaar te midden van een gevaarlijke oorlog dicht bij onze grenzen en maken zij zelfs inbreuk op de burgerlijke en etnische vrede, die u en ik ondanks hun provocaties zullen bewaren.”
Weken voordat Bulgarije de euro zou invoeren (op 1 januari 2026), riep Rumen Radev op tot een referendum over de invoering van de gemeenschappelijke Europese munt, maar het parlement verwierp dit. “De definitieve kloof tussen de Bulgaren en de politieke klasse kwam met de weigering van de Nationale Vergadering om een referendum te houden over de datum van invoering van de Europese eenheidsmunt. De vertegenwoordigers van het volk ontzegden het volk het recht om te kiezen”, zei Radev vandaag.
De vervroegde parlementsverkiezingen in Bulgarije vinden dit voorjaar plaats en zijn de zevende verkiezingen sinds 2021. De rol van president wordt overgenomen door vicepresident Iliana Yotova.
