De voorjaarsbloei van kersenbloesems is een prachtig gezicht. In heel Japan, Korea en plaatsen als Washington, DC barstten de bomen slechts één of twee weken lang uit met dichte, roze bloemen, wat miljoenen toeristen trok.
Maar de klimaatverandering bedreigt deze bloei.
Naarmate de planeet warmer wordt, worden onze winters milder. En die milde winters kunnen de bloei van kersenbloesembomen met wel 32 dagen vertragen, blijkt uit een nieuwe studie van onderzoekers van het Forestry and Forest Products Research Institute in Kyushu, Japan, in samenwerking met de Universiteit van Boston.
Zonder voldoende koud weer weten de bomen niet dat de winter voorbij is, en dus weten ze niet hoe ze uit hun winterslaap moeten komen.
Maar de milde winters vertragen niet alleen het begin van de bloemen, maar zorgen er ook voor dat de kersenbloesems minder dramatisch worden. Dit beïnvloedt het aantal knoppen dat bloeit en zorgt ervoor dat de bomen er minder vol bloemen uitzien – wat enorme gevolgen zou kunnen hebben voor het toerisme.
Een minder dramatische vertoning
De studie, gepubliceerd in de Internationaal tijdschrift voor biometeorologiespecifiek gekeken naar Yoshino-kersenbomen, een hybride soort ontwikkeld in het 19e-eeuwse Japan en de meest populaire variëteit.
“Wat echt uniek is aan deze kersenbomen is dat ze in een enorme uitbarsting bloeien, net zoals alle bloemen in één keer opengaan, binnen een dag of zo”, zegt Richard Primack, biologieprofessor aan de Universiteit van Boston en co-auteur van het onderzoek. “Het is een absoluut ongelooflijke bloemenshow.”
Maar als er een zeer milde winter is, zijn de toppen nog niet klaar om te reageren op warmere temperaturen. In plaats van dat de bloemen na een paar dagen opengaan, gaan ze in de loop van een paar weken open.
Een langere bloeiperiode klinkt in theorie goed, maar is minder dramatisch. Omdat de bloemen niet lang meegaan, sterven ze af als er nieuwe bloeien. Door die verandering zien kersenbomen er ‘een beetje verfomfaaid’ uit, zegt Primack, met slechts een ‘verstrooiing’ van bloemen.
Kersenbomen bereiken dus nooit de ‘piekbloei’, wat betekent dat 80% van hun bloemen in één keer opengaat. Bloemknoppen vallen zelfs van de bomen zonder ooit open te gaan.
Gevolgen voor het kersenbloesemtoerisme
De zuidelijke grenzen van deze bomen worden al aangetast, met een minder betrouwbare bloeiweergave. Naarmate de planeet verder opwarmt, zullen er jaren zijn waarin kersenbloesems helemaal geen dramatische vertoningen van hun roze bloemen vertonen.
Dat zou allerlei vormen van toerisme kunnen beïnvloeden en culturele praktijken kunnen ontwrichten. In heel Japan, sommige 37 miljoen toeristen reizen om de kersenbloesems te zien bloeien, en bewoners gaan zelfs weg van hun werk om kersenbloesemfeestjes te houden of om met vrienden en familie samen te komen om te picknicken onder de bloeiende bomen.
Er zijn ook meerdere kersenbloesemfestivals, met eten, drinken en optredens. In 2025 had het Japanse kersenbloesemseizoen een economische impact van $9 miljard.
Alleen al in de Verenigde Staten trekken de kersenbloesems in Washington D.C. ongeveer 1,5 miljoen bezoekers vertaalt tot meer dan $200 miljoen aan bezoekersuitgaven.
“Als de kersenbloesems niet zo dramatisch zijn, betekent dit dat de hotels niet gevuld zijn, de restaurants niet gevuld zijn met mensen, de handelaren niet zoveel spullen verkopen, en dat heeft dus een grote negatieve invloed op de economie”, zegt Primack.
“Mensen moeten hierop voorbereid zijn”, voegt hij eraan toe. “Het betekent óf dat je deze bloemententoonstellingen niet elk jaar hebt en mensen accepteren dat gewoon. Of het betekent dat mensen op deze plaatsen andere soorten moeten gaan planten die toleranter zijn tegen milde winters.”
Een voorbeeld van verstoring van de klimaatverandering
Het onderzoek kon begrijpen wat er met Yoshino-kersenbomen gebeurt, omdat Japanse meteorologen al tientallen jaren nauwlettend in de gaten houden wanneer deze bomen bloeien. Onderzoekers analyseerden bijna 60 jaar aan Japanse meteorologische gegevens. (Hoofdonderzoeksauteur Toshio Katsuki, van het Japanse Forestry and Forest Products Research Institute, is een opgemerkt deskundige op kersenbomen.)
“Je hebt meer informatie over de bloei van de Yoshino-kers dan over vrijwel welke plantensoort ter wereld dan ook”, zegt Primack.
Maar het zijn niet de enige bomen die door de klimaatverandering worden getroffen. Allerlei soorten merken de gevolgen van onze opwarmende wereld, vooral langs de zuidelijke rand van hun verspreidingsgebied.
De studie suggereert dat het opwarmende klimaat de voortplanting van de bomen verstoort. Als bomen na warme winters niet zo goed bloeien, worden ze mogelijk ook niet effectief bestoven.
Uiteindelijk illustreert wat er met kersenbloesems gebeurt de realiteit van klimaatverandering, en de manier waarop deze allerlei soorten en industrieën beïnvloedt.
“Het is een indicator”, zegt Primack, “dat klimaatverandering het potentieel heeft om natuurlijke systemen op onverwachte manieren te ontwrichten.”
