De Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd met militaire actie tegen Iran vanwege het harde optreden tegen de demonstranten, maar lijkt voorlopig nog steeds de deur open te laten voor onderhandelingen over het controversiële nucleaire programma van de Islamitische Republiek.
Maar mocht Trump, na weken van Amerikaanse dreigementen en tegendreigingen vanuit Teheran, eindelijk besluiten militaire actie te gelasten nadat hij al een Amerikaans vliegdekschip naar de regio had gestuurd, dan staat hij voor een nieuw dilemma over de vraag welke vorm de interventie zou moeten aannemen.
Een dergelijke actie zou de Amerikaanse aanvallen tijdens de Israëlische oorlog tegen de Islamitische republiek in juni kunnen herhalen, economische wurging kunnen afdwingen door zich op de energiesector te richten, of neerkomen op een poging om het theocratische systeem onder opperste leider Ayatollah Ali Khamenei te vervangen.
– Scenario voor economische druk in Venezuela
De relatief voorzichtige houding van Trump tot nu toe heeft geleid tot speculaties dat hij zich zou kunnen richten op de Iraanse energie-infrastructuur en de olie-exporten ervan zou kunnen onder druk zetten, in navolging van een strategie die Washington ten opzichte van Venezuela gebruikte.
Dit beleid leidde eerder deze maand tot de arrestatie van de Venezolaanse leider Nicolas Maduro, waarna Trump samenwerkte met de overblijfselen van zijn voormalige regering.
De Amerikaanse marinegroep in de wateren van het Midden-Oosten zou kunnen proberen ‘donkere vlootschepen’ die Iraanse olie vervoeren te blokkeren en druk uit te oefenen op de Iraanse olie-export, zegt Farzan Sabet, hoofdonderzoeker van de Sanctions and Sustainable Peace Hub aan het Geneva Graduate Institute.
“En die druk kan geleidelijk plaatsvinden, vergelijkbaar met wat we in Venezuela zagen. Het kan zich over dagen, weken, maanden uitstrekken, dat is moeilijk te voorzien, maar mogelijk langer”, zei hij, terwijl hij erkende dat Trump “zijn kaarten heel dicht bij zijn borst speelde”.
De marinegroep, door Trump herhaaldelijk omschreven als een ‘armada’, bestaat uit het vliegdekschip USS Abraham Lincoln en zijn meer dan 80 vliegtuigen, evenals zijn escorte van drie torpedobootjagers, uitgerust met antiraketcapaciteiten en Tomahawk-kruisraketten.
– Aanvallen op militaire en IRGC-doelen
Als Trump besluit tot een militaire actie, zouden de belangrijkste doelwitten de bases zijn van de Islamitische Revolutionaire Garde (IRGC) en zijn jeugdmilitie, de Basij, die door rechtengroepen ervan worden beschuldigd een frontlinierol te spelen in het dodelijke harde optreden tegen de protesten die volgens rechtengroepen duizenden doden hebben geëist.
Met behulp van Tomahawk-raketten en gevechtsvliegtuigen zouden de Verenigde Staten posities van de Basij- en de IRGC-strijdkrachten kunnen aanvallen, “met name de strijdkrachten die hebben deelgenomen en blijven deelnemen aan het aanvallen van Iraanse demonstranten”, aldus onafhankelijke militaire onderzoeker Eva J. Koulouriotis.
Ze zei dat de Amerikaanse inlichtingendienst, geholpen door de Israëlische Mossad-spionagedienst, “een duidelijk beeld” heeft van deze strijdkrachten en hun landelijke locatie.
“Een dergelijke aanval zou dienen als een directe waarschuwing aan het Iraanse regime”, zei ze.
Tijdens de juni-oorlog tegen Teheran toonde Israël zijn diepe inlichtingenpenetratie in de Islamitische republiek door hoge veiligheidsfunctionarissen, waaronder de chef van de IRGC en de stafchef van de strijdkrachten, te doden in gerichte aanvallen op basis van locatie-informatie.
In een ‘harde maar afgemeten aanval’ zouden de Verenigde Staten zich kunnen richten op ‘operatiecommando’s en hoge officieren die betrokken zijn bij massamoorden uitgevoerd door het Iraanse regime’, zei ze.
Massale stakingen en regimeverandering
Het theocratische systeem van Iran bestaat sinds de revolutie van 1979 onder leiding van ayatollah Ruhollah Khomeini, die de grotendeels pro-westerse sjah verdreef.
De betrekkingen met de Verenigde Staten werden verbroken in de nasleep van de gijzeling van de Amerikaanse ambassade in Teheran die dat jaar begon en zijn sindsdien verbroken.
Onder Khomeini overleefde de revolutie de oorlog met Irak in de jaren tachtig. Sinds Khamenei in 1989 de macht overnam, is hij erin geslaagd het systeem in stand te houden, ondanks economische sancties en herhaalde protesten.
Naast de zogenaamde ‘armada’ beschikt Washington al over een zware inzet van militaire middelen in de regio, met tientallen vliegtuigen op de luchtmachtbases Al Udeid in Qatar en Al Dhafra in de Verenigde Arabische Emiraten.
“Het Amerikaanse doel is het regime te destabiliseren”, zegt David Khalfa, medeoprichter van de denktank Atlantic Middle East Forum (AMEF).
“Er is dus echt een strategie die tot doel heeft deze te verlammen, de commandostructuur te ontwrichten”, die wordt gekenmerkt door de fysieke “eliminatie” van Khamenei, zijn naaste adviseurs en hoge generaals van de IRGC, voegde hij eraan toe.
Maar hij zei: “Het regime is nog steeds relatief solide en veerkrachtig, het zal geen gemakkelijke taak zijn”, vooral omdat “de Garde op dit scenario heeft geanticipeerd”.
Sabet zei dat het er voorlopig op lijkt dat Washington “de voorkeur zou geven aan iets beperkts, waar ze het proces van verzwakking van het systeem kunnen voortzetten en tegelijkertijd de wens van de Islamitische republiek – en tot op zekere hoogte haar vermogen, maar vooral haar wens – om vergelding op grotere schaal uit te voeren, minimaliseren.”
(Behalve de kop is dit verhaal niet geredigeerd door NDTV-medewerkers en wordt het gepubliceerd via een gesyndiceerde feed.)
