Jarenlang waarschuwden geopolitieke analisten ons dat een van de engste van alle scenario’s voor de wereldeconomie de sluiting van de Straat van Hormuz was.
Welnu, in de praktijk is dat precies wat er is gebeurd. De scheepvaart via dit smalle kanaal, de toegangspoort tot de Perzische Golf, is tot bijna nul gedaald. De ergste nachtmerrie is uitgekomen.
En toch is het grappige dat de wereld in bepaalde opzichten niet anders lijkt dan voorheen. De S&P 500, de Amerikaanse aandelenindex, heeft nauwelijks een beweging gemaakt. De FTSE 100 is iets gedaald, maar staat nog steeds iets hoger dan een maand geleden. Dit alles roept de vraag op: zou dit niet zo erg kunnen zijn als iedereen vreesde?
Money blog: verandering in goedkoopste dag van de week om te vliegen is veranderd
Als u echter praat met degenen die de energiemarkten en de economische geografie van de Golf en zijn klanten begrijpen, komt er een heel ander verhaal naar voren. Het zal weliswaar enige tijd duren voordat de impact van de sluiting merkbaar wordt, maar het kan totaal destabiliserend zijn, zowel voor de Golfstaten als voor de rest van de wereld.
Een voorbode van hogere inflatie
Te beginnen met de rest van de wereld: de scherpe stijging van de gasprijzen is een voorbode van hogere inflatie in de komende maanden. Landen als Groot-Brittannië gingen er lange tijd van uit dat Qatar tot de meest betrouwbare leveranciers van aardgas zou behoren. Nu hebben niet alleen de LNG-tankers die ooit Qatarees gas de wereld in brachten geen toegang meer tot de Golf, maar zijn de Qatarese gasvelden ook niet langer operationeel.
Voor veel Aziatische landen, van India en Pakistan tot Zuid-Korea en Taiwan, is dit een rampzalig vooruitzicht. De meesten van hen hebben weinig of geen voorraden gas, dus de komende maanden zullen ze zich inspannen om voldoende methaan veilig te stellen om hun elektriciteitscentrales draaiende te houden en hun verwarmingssystemen draaiende te houden. Dat zal op zijn beurt de prijzen over de hele wereld omhoog jagen, ook in Europa, dat ook afhankelijk is van LNG om een deel van de leemte op te vullen die Russisch gas heeft achtergelaten na de sluiting van een deel van zijn pijpleidingtoevoer na de invasie van Oekraïne. Hoe langer de zeestraten gesloten zijn en hoe langer Qatar geen gas pompt, hoe dieper deze crisis zal zijn.
Dagelijkse artikelen zijn afhankelijk van de productie uit de Golf
En het is niet alleen gas. Qatar is ook verantwoordelijk voor een derde van het helium in de wereld. Zonder helium kunnen MRI-scanners niet functioneren en kunnen bepaalde kwantumcomputers niet werken, omdat ze afhankelijk zijn van het gas om hun magneten en circuits te koelen. De Golf levert ongeveer de helft van het zwavelzuur in de wereld. Zonder dit zwavelzuur kun je geen explosieven maken of koper raffineren. Kortom, je kunt verwachten dat de ontwrichting in de Golf zich met de dag die verstrijkt in de bredere wereld zal uitbreiden.
Maar de gevolgen zijn nog ernstiger voor degenen die vastzitten in de Golf. In een perfecte wereld zouden ze genoeg pijpleidingen hebben om hun olie uit de Golf te halen, maar in de praktijk is er lang niet genoeg pijpleidingcapaciteit. Het resultaat is dat zonder tankers om hun olie te verschepen, de ruwe olie die uit de grond omhoog stroomt in Saoedi-Arabië, Koeweit, Irak en Abu Dhabi nergens heen kan.
Grote vragen voor mens en milieu
Deze landen hebben slechts een beperkte hoeveelheid opslagruimte voor die olie, wat de vraag doet rijzen: wat gebeurt er binnen een paar dagen als die opslagcapaciteit is uitgeput? Het korte antwoord is dat ze ofwel hun olievelden zullen moeten sluiten – iets dat hen permanent zou kunnen beschadigen – ofwel de olie zullen moeten verbranden of morsen zodra deze vrijkomt.
Dan zijn er de diepere vragen over wat dit betekent voor een regio die afhankelijk is van immigranten. Wat gebeurt er als en wanneer die immigranten, van wie de meesten nooit hadden verwacht dat ze onder de dreiging van luchtbombardementen zouden moeten leven, het land verlaten? Wat doet dat met het Golfmodel?
Geen van de antwoorden op de hierboven gestelde vragen is bijzonder mooi. Geen enkele daarvan is bijzonder bemoedigend voor de wereldeconomie. Ze zijn, om er niet te veel nadruk op te leggen, allemaal behoorlijk eng. Daarom moeten we allemaal hopen dat de Straat van Hormuz niet lang gesloten zal zijn. Want hoe langer het gesloten blijft, hoe meer een nachtmerrie dit waarschijnlijk zal worden.
