Waar het boek echt werd geboren, waren de stille, griezelige verbanden tussen beelden die ‘de ondergang en het gevoel van onzekerheid’ vastlegden toen ze opgroeiden in de ‘derde wereld’ waarin ze opgroeiden, die volgens hen genetisch bestond uit verlaten plaatsen, fragiele objecten, industriële overblijfselen, sporen van ecologische ineenstorting en momenten waarop de natuur en menselijke structuren met elkaar in botsing kwamen. In Onzekerhedende botsing van beelden creëert overal een dreigende toon: waar de ene foto een hand toont die een delicaat kristal vasthoudt, toont de begeleidende foto een kapotte voorruit. Waar de ene kant van de spread een vervallen badkamergootsteen toont, toont de volgende een omgekeerde foto van aanvalsgeweren opgesteld tegen de muur. Yihan en José laten de kijker het verhaal creëren, hoe onzeker en open het ook mag zijn.
Het duo voelde zich aangetrokken tot onderwerpen die kwetsbaar, over het hoofd gezien of onopgelost aanvoelen, geïnspireerd door de “duizelingwekkende aard van het besef dat ze in de marge van de wijdere wereld leefden”. De foto’s hebben een fascinerend textuurspel: in het ene tweeluik toont een televisie vage statische elektriciteit en daarnaast toont een beeld een bijna kosmische, glinsterende regenbui. Het hercontextualiseert regen als een soort natuurlijke statische elektriciteit die in de lucht plaatsvindt. Maar beide beelden leggen het tussenliggende van plaatsen vast, het tussenliggende van kanalen en het tussenliggende van grond en wolken.
“Deze beelden gaan niet over China of Chili als nationale identiteiten. Ze gaan over hoe het voelt om op te groeien op plaatsen waar alles sneller verandert dan je kunt verwerken”, zegt José. “We komen allebei uit regio’s die worden gekenmerkt door transformatie – politiek, ecologisch, economisch – en die trillingen sijpelen op natuurlijke wijze in het werk.” In geografische zin kun je trillingen zien als een soort bijna-trauma, een trilling die veel erger had kunnen zijn, zoals een aardbeving of een overstroming. Diezelfde spanning zet zich voort in Onzekerhedende onzekerheid over wat had kunnen gebeuren, wat er had kunnen gebeuren. Dit omgevingsgeweld manifesteert zich in foto’s van hondenkaken, een brand, een rots die op water slaat, een verpletterde kever, een dode vogel – natuurlijke gebeurtenissen die woeste mogelijkheden bieden.
“In de beelden van Yihan zie je de overblijfselen van de versnelde transformatie van China in de vorm van een precaire infrastructuur en bedreigingen voor de natuur”, zegt José. “Ondertussen zie je in José’s beelden de littekens van de extractieve economieën in Chili in de overblijfselen van grote machines en industriële overblijfselen”, zegt Yihan. “Deze parallellen waren niet opzettelijk, maar we ontdekten dat de sporen van de versnelde industrialisatie van de 20e eeuw overal in ons verleden aanwezig waren.” Door verval te aanvaarden als een natuurlijk proces, misschien zelfs als een mooi proces, wordt het hoofdthema van het boek samengevat in een foto van twee dode konijntjes, een wit en een zwart, die elkaar in een eeuwige stilte vasthouden. Maar samen worden ze een yin-yang-symbool, een acceptatie van leven en dood.
