‘Crux’, het nieuwste van de schrijver van ‘My Absolute Darling’, is een aangrijpend boek

Zoals metaforen voor de Amerikaanse droom luiden, luidt de strakke en meeslepende tweede roman van Gabriel Tallent: “Crux,” is buitengewoon direct: het is letterlijk een boek over klimmen.

De twee hoofdpersonen, Dan en Tamma (afkorting van Tamarisk), zijn 17-jarige middelbare scholieren die in de smerige buitenwijken van Joshua Tree National Park wonen. De vrije tijd die ze bij elkaar kunnen schrapen, is volledig gewijd aan het beklimmen van rotsblokken, ondanks hun gebrek aan uitrusting. Geen van beiden kan zich stootkussens of touwen veroorloven om hun val te breken, en Dan heeft zijn klimschoenen uit een afvalcontainer gehaald. (Hard leven is de specialiteit van Tallent: zijn debuut uit 2017, “Mijn absolute lieveling,” gecentreerd op een tween-meisje dat op haar verstand leeft in een bos nabij de kust van Mendocino.)

Er is geen romance tussen de twee in het verschiet – Dan is hetero en Tamma is uitbundig godslasterlijk over homoseksualiteit – dus hun band is bijna volledig opgebouwd rond klimmen. “Elke dag dat je graniet ging beklimmen was de beste dag ter wereld”, schrijft Tallent.

Tallent is goed thuis in het jargon van de sport, en enkele van de mooiste, meest lyrische passages uit het boek zijn eromheen geconstrueerd: “Haar linkervoet smeerde onder haar uit, en ze kwam kaasraspend over de plaat”, schrijft hij over Tamma die uitglijdt op een rotsblok. Er is geen woordenlijst, maar de belangrijkste termen zijn duidelijk genoeg: een klim ‘verzenden’ is hem afmaken; een ‘crux’ is een cruciaal draaipunt. De taal is doordrenkt van intensiteit, lust en aardse onbeschoftheid: Climbs hebben namen als Fingerbang Princess en Tinkerbell Bandersnatch.

Dan en Tamma klimmen natuurlijk ergens naartoe: hij streeft naar een studiebeurs en zij is vastbesloten om de wereld van professionele klimmers te infiltreren. Als dat voor geen van beiden lukt, denkt Tamma dat ze het allemaal achter zich zullen laten en in Utah van de grid gaan leven: “Na je afstuderen zeg je gewoon: ‘Ik ga niet studeren! PSYCH! Ik ga met Tamma naar Canyonlands! Later, bitches!’ Prik dan je diploma op de grond en loop naar buiten.’

Maar zoals haar intensiteit doet vermoeden, rennen ze allebei ook voor dingen weg. Elk van hun families heeft het moeilijk, ondermijnd door astronomische, steeds stijgende medische kosten en slechte relatiebeslissingen. Tamma’s moeder werkt samen met een drugsdealer; Dan’s moeder, ooit een succesvolle romanschrijver, heeft een verslechterende hartaandoening.

Het helpt niet dat de beschaving vastbesloten lijkt hen af ​​te sluiten van de wonderen van de woestijn. Massa’s weekendstrijders beperken hun vermogen om geïsoleerd te klimmen, en de regio vult zich snel met “herenhuizen, overlevingskampen, filmsterrenbungalows” en meer.

“Verwar dit nooit met een land waar je op eigen gelegenheid naartoe kunt gaan”, zegt Dans vader tegen hem. “Het is geen plek waar dromen werkelijkheid worden, tenminste niet meer.”

Als de roman in dat prekende, sombere gebied zou blijven, zou het gemakkelijk zijn om het geduld ermee te verliezen. Vaker demonstreert Tallent echter de onzekerheid van zijn personages in plaats van erover te declameren. Dan heeft legitieme redenen om zich af te vragen of zijn universiteitsaanvragen de moeite waard zijn om in te dienen in een tijdperk van laatkapitalisme en een stervende moeder. Tamma probeert de emotionele stilte te vinden om om te gaan met een disfunctioneel gezin dat veel eisen stelt maar weinig steun biedt. In dat opzicht doet ‘Crux’ denken aan de beste recente romans die diep ingaan op de fysieke en emotionele schade van het leven op de lagere niveaus van Amerika: Atticus Lish’s ‘The War for Gloria’ (2021), Barbara Kingsolver’s ‘Demon Copperhead’ (2022) en Ayana Mathis’ ‘The Unsettled’ (2023).

Zo’n lijst zou ook kunnen bevatten “Mijn absolute lieveling” te. Maar waar die roman opzettelijk werd gedefinieerd om de lezer zich opgesloten te laten voelen, zijn de vergezichten van de Mojave-woestijn hier vrij en uitgestrekt; telkens wanneer Dan en Tamma een pauze nemen voor de rotsblokken, is het alsof hun hart wijd open is gebarsten. “Elke krakende voetstap was echt”, schrijft Tallent. ‘En toen je op de rots stond, kreeg elk kristal, elke barst en elke rimpel een onlosmakelijk, levensreddend belang, en elke dijk en elke kippenkop was onvervreemdbaar zichzelf.’

Maar als de woestijn een bron van inspiratie en mogelijkheden biedt, is het ook een onontkoombaar straffend landschap, en het hoofdthema van de roman is hoeveel succes – vooral nu, vooral in Amerika – zal moeten afhangen van individuele vastberadenheid. Cultureel gezien wordt dit doorgaans afgeschilderd als een alfamannelijke, sportschoolrat-gebrabbel over bootstrapping. Hier beheerst een vrouw het grootste deel van het podium. Tamma’s beste regels in de roman zijn niet te citeren in een krant – het gaat om fysiek inspannende seksuele fantasieën waarbij Ryan Reynolds en verschillende leden van Fleetwood Mac betrokken zijn – maar haar aansporingen bestaan ​​doorgaans uit tien delen belediging en vijf delen inspiratie, met een vleugje angst dat ze misschien niet zal slagen. ‘Ik heb in je hart gekeken, kerel,’ zegt ze tegen Dan. “Je moeder weet niet wie je bent, maar ik wel. Jij bent die kerel niet. Je wilt niet veilig zijn.” Het is leuk, halsstarrig lezen met een vleugje melancholie. Ze probeert hem te overtuigen, en haar – en misschien ook ons.

Dan, even leergierig als atletisch, benadert de zaken rustiger: “Hoe moet ik mijn leven leiden? Vertrouw je jezelf, of niet?” Toch zijn de angst en de frustratie grotendeels hetzelfde, en in deze roman is de spanning, slim en lyrisch weergegeven, tegelijk breed als de horizon: hoe overleven we in dit land? – en smal als de geringste bijna onzichtbare steun die zijn karakters nodig hebben om zelfs maar een klein beetje vooruit te komen.

Athitakis is een schrijver in Phoenix en auteur van “Het nieuwe middenwesten.”