Door Robert Scucci
| Gepubliceerd
Rond de tijd Charlize Theron was bezig met de overgang van één groot studioproject (een kleine film genaamd Mad Max: Fury Road) en in iets veel kleiners en ingetogeners, nam ze de misdaadthriller uit 2015 op zich Donkere plaatsen. Gebaseerd op de gelijknamige bestseller en volledig toegewijd aan het mysterie ervan, Donkere plaatsen werd bij de release grotendeels vergeten en verdiende iets meer dan $ 5 miljoen aan de kassa, vergeleken met het gerapporteerde productiebudget van $ 11,9 miljoen. Erger nog, de film kreeg op kritisch vlak een klap te verduren en belandde op 23 procent bij de critici op Rotten Tomatoes en een niet veel betere goedkeuringsscore van 33 procent op de Popcornmeter.
Hoewel ik het niet noodzakelijkerwijs eens ben met deze harde beoordeling, Donkere plaatsen is een moeilijk horloge omdat het te veel tegelijk probeert te doen. Het is een van die gevallen waarin de tijdlijnen die worden onderzocht beter geschikt zijn voor de pagina dan voor het scherm. Wat bedoeld is als een hedendaags mysterie, geïnspireerd door griezelige gebeurtenissen van decennia eerder, wordt een verhalende kluwen, wat frustrerend is omdat het scenario zelf solide is, het acteerwerk zelfs nog beter is en de afzonderlijke componenten grotendeels werken. Het probleem is hoe die componenten met elkaar botsen.
Gedefinieerd door trauma, gemotiveerd door geld
Donkere plaatsen’ hedendaagse mysterie concentreert zich op Libby Day (Charlize Theron), de enige overlevende van een familiebloedbad dat plaatsvond toen ze nog maar 8 jaar oud was, geportretteerd in flashbacks door Sterling Jerins. Haar oudere broer Ben (Corey Stoll) werd beschuldigd van de misdaad en zit momenteel een levenslange gevangenisstraf uit. Ben houdt vol dat Libby nooit het hele verhaal heeft geweten, en dat er toen hij een tiener was, gespeeld door Tye Sheridan, andere verdachten waren die nooit goed in overweging werden genomen.
Tegenwoordig leeft Libby van donaties die verband houden met haar bekendheid als het meisje wiens familie werd vermoord. Naarmate de jaren verstrijken en de publieke belangstelling afneemt, droogt dat geld op, waardoor een financiële druk ontstaat die zelfs haar spookgeschreven boek niet kan verlichten. Wanneer Libby wordt benaderd door Lyle Wirth (Nicholas Hoult) en wordt uitgenodigd om te spreken in zijn True Crime Club, gaat ze akkoord op voorwaarde dat ze wordt betaald. Gedefinieerd door haar trauma en gemotiveerd door overleving, ziet Libby het als een noodzakelijke stap om het licht aan te houden. Die berekening verandert snel zodra ze beseft waar Lyle eigenlijk op uit is.
Hoewel Lyle een echte misdaadclub leidt, opereert deze op twee heel verschillende niveaus. De onderste verdieping is geschikt voor informele hobbyisten, terwijl de bovenste verdieping gevuld is met mensen die hun vrije tijd besteden aan het actief oplossen van cold cases. Lyle gelooft dat Ben misschien onschuldig is, maar Libby’s getuigenis uit haar jeugd was overtuigend genoeg om tot een veroordeling te komen. Voor zover Libby zich herinnert, vertelde ze de waarheid. Toch wordt ze gedwongen het idee onder ogen te zien dat herinneringen die ontstaan zijn onder extreem trauma misschien niet zo betrouwbaar zijn als ze ooit geloofde.
Libby komt aanvankelijk puur voor het geld opdagen en stemt ermee in haar broer in de gevangenis te bezoeken om zijn versie van de gebeurtenissen te horen. Dat gesprek stuurt haar langs een broodkruimelspoor van half begraven waarheden, waardoor ze dichter bij de mogelijkheid komt dat iemand anders haar familie heeft vermoord terwijl Ben de schuld op zich nam.
Structuur met twee verdiepingen doodt het momentum
Op papier, Donkere plaatsen heeft een overtuigende opzet. Een vervreemde broer en zus werken jaren nadat ze gescheiden zijn naar hetzelfde doel toe, elk met hun eigen versie van de waarheid. De spanning is ingebakken, aangezien Libby’s getuigenis Ben achter de tralies zette, ook al was ze nog maar een kind en elk bewijsstuk op dat moment wees rechtstreeks op hem. Ben heeft zijn lot aanvaard of speelt een lang spel waar zelfs Lyle en zijn team van amateur-speurneuzen niet helemaal doorheen kunnen kijken.
Afwisselend met het huidige verhaal is er een tweede verhaal dat zich afspeelt in 1985, in de aanloop naar de nacht van de moorden. Deze scènes zijn druppelsgewijs gevoed met de bedoeling uiteindelijk in botsing te komen met de hedendaagse onthullingen. Het is conceptueel een sterk idee, maar een idee dat in de uitvoering onpraktisch wordt. Het publiek kan de dingen langzaam in elkaar zetten naarmate de film vordert, maar tegen de tijd Donkere plaatsen zijn middelpunt bereikt, liggen de meeste belangrijke kaarten al op tafel als je bekend bent met het genre.
Donkere plaatsen leunt zwaar op versleten stijlfiguren, en het strekt tot eer dat het deze vakkundig uitvoert. Het nadeel van dat betrouwbaarheidsniveau is een verhaalstructuur die een pijnlijk bekende logica volgt, waardoor de impact van het mysterie wordt verzacht. Het dubbele verhaal is bedoeld om de spanning te verhogen, maar ondermijnt in plaats daarvan zijn eigen onthulling. Terwijl ik dat niet zou beweren Donkere plaatsen verdient zijn huidige kritische score, het is gemakkelijk te begrijpen waarom zoveel kijkers zich teleurgesteld voelden. Alle stukken voor een meeslepende thriller zijn aanwezig, maar ze sluiten nooit op een manier aan die bevredigend voelt.
Alleen al vanwege zijn prestaties en zijn kernconcept, Donkere plaatsen is het bekijken waard. Maar als je hoopt op een mysterie dat je echt raakt, is dit waarschijnlijk niet degene die het zal doen.
Donkere plaatsen wordt gestreamd op Netflix.
