Het vooruitzicht van vernieuwd kernwapen De aanleg van voorraden en de mondiale instabiliteit zetten sommige landen ertoe aan om nauwkeuriger naar nucleaire bescherming te kijken – maar Canada zou daar niet bij moeten horen, zeggen de minister van Defensie en meerdere experts.
De vragen over nucleaire proliferatie en afschrikking zijn toegenomen door de dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump Groenland En NAVOevenals het naderende aflopen deze week van het laatst overgebleven kernwapenbeheersingsverdrag tussen de VS en Rusland.
Gepensioneerde generaal Wayne Eyre, de voormalige chef van de defensiestaf, vertelde maandag tijdens een gebeurtenis in Ottawa dat Canada de aanschaf van zijn eigen kernwapens niet helemaal moet uitsluiten, zo blijkt uit rapporten van de Globe and Mail en La Presse.
Gevraagd naar deze opmerkingen terwijl hij dinsdag naar een kabinetsvergadering ging, zei minister van Defensie David McGuinty dat Canada “absoluut niet van plan” is dit te doen.
“Canada heeft internationale verdragen ondertekend die ons, ten eerste, uitsluiten, en Canada is al lange tijd een niet-nucleaire proliferatiestaat”, vertelde McGuinty aan verslaggevers.
“We gaan door met het bouwen van conventionele wapens. We gaan door met herbewapenen. We gaan door met herinvesteren. We gaan door met de wederopbouw van onze Canadese strijdkrachten en dat doen we ook.”
Hij zei dat het werk, met bijzondere aandacht voor de veiligheid in het Noordpoolgebied, er “absoluut” voor zal zorgen dat het Canadese leger onafhankelijk van de VS kan opereren, zelfs zonder eigen nucleaire afschrikking.
In de rapporten werd Eyre geciteerd die zei dat Canada misschien nooit een echte strategische onafhankelijkheid zal hebben zonder kernwapens, maar hij voegde eraan toe dat dit op dit moment niet iets is wat het land zou moeten nastreven.
De discussie in de Rideau Club in Ottawa waar Eyre de opmerkingen maakte, die zich concentreerden op de Canadese soevereiniteit en de grenzen van de militaire autonomie van het land, lijkt niet publiekelijk te zijn uitgezonden.
Andere deskundigen waarschuwen dat nucleaire proliferatie in het algemeen, en het idee van een Canadees nucleair arsenaal in het bijzonder, niet verder mag worden nagestreefd.
“Kernwapens zijn niet de manier om om te gaan met de groeiende onzekerheid en het gevaar over de hele wereld”, zegt John Erath, senior beleidsdirecteur bij het Center for Arms Control and Non-Proliferation in Washington, DC.
“Het is geen goed idee… en ze dragen veel gemakkelijker bij aan het probleem dan dat ze het kunnen oplossen.”
Alexander Lanoszka, universitair hoofddocent politieke wetenschappen aan de Universiteit van Waterloo die internationale veiligheid bestudeert, zei dat de vraag niet is of Canada over de wetenschappelijke of middelencapaciteit beschikt om een kernwapen te ontwikkelen, maar eerder: “Wat zijn de strategische doeleinden en wat zouden de strategische kosten zijn die daarmee gepaard gaan?”
“Eerlijk gezegd heeft de Canadese regering, ook al bestaat er veel bezorgdheid over het Russische avonturisme, de Chinese assertiviteit en wat de Verenigde Staten tegenwoordig doen, heel weinig reden om zo’n kostbare onderneming als de nucleaire proliferatie zelf te ondernemen”, zei hij.
Europese landen hebben lange tijd zwaar op de Verenigde Staten vertrouwd, inclusief hun grote nucleaire arsenaal, voor hun verdediging en om mogelijke landroof van Rusland af te schrikken.
Canada is niet anders, met de toegevoegde waarde dat het een geografisch buurland is de op een na grootste voorraad kernkoppen ter wereld, net iets achter Rusland.
Ontvang dagelijks nationaal nieuws
Ontvang het belangrijkste nieuws, de politieke, economische en actuele krantenkoppen van de dag, eenmaal per dag in uw inbox.
Trump heeft echter geëist dat de NAVO-bondgenoten hun militaire uitgaven opvoeren en een groter deel van de collectieve defensielasten op zich nemen – waarbij hij zelfs heeft gedreigd degenen die niet genoeg uitgeven niet te hulp te komen.
Trumps recente poging om Groenland over te nemen van Denemarken, waar hij zich sindsdien van heeft teruggetrokken, heeft de NAVO-alliantie alleen maar verder in rep en roer gebracht.
Frankrijk en Groot-Brittannië, de enige twee Europese landen met kernwapens, afgelopen zomer een verklaring ondertekend voor nauwere nucleaire samenwerking.
Dat kwam slechts enkele maanden later De Franse president Emmanuel Macron zei dat hij een “strategisch debat” opende over het creëren van een gedeelde Europese nucleaire paraplu om de afhankelijkheid van Amerikaanse nucleaire activa op het continent te verminderen.
Dat zei de Duitse bondskanselier Friedrich Merz vorige week dat die gesprekken waren begonnen en dat Duitsland erbij betrokken was. De Zweedse premier Ulf Kristersson maakte vorige maand soortgelijke opmerkingen.
Net als Zweden en Duitsland is Canada een niet-nucleaire staat en ondertekenaar van het internationale verdrag over de non-proliferatie van kernwapens. De overeenkomst verbiedt ondertekenaars die geen kernwapens hebben, deze te verwerven of te produceren.
Het verdrag, algemeen bekend als het NPV, dient als basis voor de mondiale ontwapeningsbeweging. Canada heeft het verdrag krachtig gesteund sinds het in 1970 van kracht werd.
Het verdrag verbiedt de vijf ondertekenaars van kernenergie – de VS, Rusland, China, Frankrijk en Duitsland – echter niet expliciet om nog meer wapens te verwerven. Het spoort hen alleen aan om te onderhandelen over een uiteindelijke mondiale ontwapening, zonder een vast tijdschema om dat te doen.
Erath merkte op dat het verdrag over het geheel genomen succesvol is geweest en de mondiale nucleaire voorraad heeft teruggebracht van 70.000 aan het einde van de Koude Oorlog tot ongeveer 12.000 nu, een daling van meer dan 80 procent.
“De laatste 20 procent blijkt erg moeilijk te bereiken,” zei hij – en nu dringen sommige landen aan om meer te bouwen.
Volgens de Amerikaanse inlichtingendienst breidt China zijn kernwapenarsenaal snel uit en ligt op koers om in 2030 de 1.000 te overtreffen.
Trump, terwijl de aankondiging dat de VS zijn kernwapens zou gaan testen voor het eerst in decennia, zei in oktober 2025 dat het Chinese nucleaire programma binnen vijf jaar “even” zal zijn met dat van Amerika.
Rusland heeft ook stappen gezet om zijn voorraden te vergroten en te moderniseren en herhaaldelijk gedreigd kernwapens te gebruiken in Oekraïne, maar ook tegen de westerse bondgenoten van Kiev.
Het New START-verdrag, een belangrijk antiproliferatieverdrag tussen de VS en Rusland, loopt donderdag af, waardoor de vrees voor een dreigende mondiale wapenwedloop ontstaat.
Trump gaf vorige maand in een interview met de New York Times aan het verdrag te laten aflopen. Hij heeft daar nog niet formeel op gereageerd een Russisch voorstel om nog een jaar lang de raket- en kernkoplimieten van het verdrag in acht te nemen om tijd te geven om uit te zoeken wat er moet gebeuren nadat het pact afloopt.
Niet-ondertekenaars van het NPV, zoals India, Pakistan, Noord-Korea, Iran en Israël, Er wordt ook aangenomen dat ze hun verschillende nucleaire capaciteiten uitbreiden.
Waarom het verwerven van kernwapens niet eenvoudig zou zijn
Experts als Lanoszka en Erath zeiden dat het politiek en diplomatiek onverstandig zou zijn als Canada zou proberen het NPV te verlaten en een kernwapenprogramma na te streven.
“Ik denk dat een dergelijke verklaring verbijsterd zal worden beantwoord” door de Canadezen en de wereld als geheel, zei Lanoszka.
Ook voegde hij eraan toe: “De Verenigde Staten zouden zeer onwillig zijn om welk onafhankelijk initiatief dan ook om kernwapens te verwerven te steunen” vanwege hun wens om “escalatierisico’s onder controle te houden” – vooral op hun eigen halfrond.
Dat zou het voor Canada buitengewoon moeilijk maken om de apparatuur aan te schaffen die nodig is om een kernwapen te leveren, dat waarschijnlijk afkomstig zou moeten zijn van Amerikaanse defensieleveranciers, zei hij.
Erath wees erop dat nucleaire dreigingen en afschrikking “alleen effectief zijn als je bereid bent ze uit te voeren”, wat ook helpt verklaren waarom de nucleaire angst wereldwijd toeneemt.
“De gedachte dat president Poetin bereid is enkele van de dreigementen die hij heeft geuit uit te voeren, is behoorlijk beangstigend”, zei hij.
Erath betoogde echter dat dit precies de reden is waarom Canada met de VS moet blijven samenwerken op het gebied van zowel collectieve afschrikking als uiteindelijke ontwapening.
“Het is een wake-up call en er zou hierover een dialoog moeten plaatsvinden”, zei hij. “Als Canada van mening is dat zijn veiligheid niet voldoende gewaarborgd is, heeft het als alliantiepartner de plicht om deze zorgen kenbaar te maken” aan zowel de VS als de NAVO.
“Ik ben persoonlijk een optimist, dus ik denk dat we terug zullen komen op… het overwegen van een echt betekenisvolle vermindering van kernwapens. Je hebt niet veel kernwapens nodig om een potentiële tegenstander af te schrikken. Er is er maar één nodig.”
– met bestanden van The Canadian Press, The Associated Press en Reuters
