En zomaar heeft een andere grote het gebouw verlaten. Valentino Garavani, liefhebber van rood, vervuller van dromen, romantisch genie die de fantasieën van vrouwen omvormde tot elegante realiteiten die hun stoutste dromen overtroffen, is overleden in zijn woning in Rome, omringd door zijn familie. Hij werd 93 jaar oud.
Aan een generatie die volwassen werd tijdens de eindeloze ronde stoelendans van de mode, Valentino de naam is misschien niet meteen synoniem met Valentino de man. De huidige creatief directeur, Alessandro Micheleheeft zijn eigen stempel op het merk gedrukt sinds de presentatie van zijn debuutcollectie in januari 2025, terwijl zijn voorganger, Pierpaolo Piccioli, terecht werd geprezen vanwege zijn respectvolle modernisering van de huiscodes tijdens zijn achtjarige ambtstermijn tussen 2016 en 2024, evenals zijn acht jaar als co-creative director bij Maria Grazia Chiuri. Zij die het huis overnamen toen Valentino in 2008 met pensioen ging, en geen waardiger duo hadden het stokje kunnen doorgeven.
Ze werden met de hand uitgekozen door Valentino en zouden de eersten zijn om toe te geven dat ze niet Valentino waren. Alleen Valentino was Valentino, een bijzondere man met een unieke visie die zo veeleisend en zo absoluut was dat zelfs een onervaren modewatcher weinig moeite zou hebben om een van zijn japonnen op tien passen te identificeren. “Ik weet wat vrouwen willen. Ze willen mooi zijn”, zei hij ooit. Voor Valentino was het echt zo simpel, en hij week ook nooit af van zijn mantra. Volgens zijn credo betekende schoonheid weelderige zijde, sierlijk kant, gecanneleerde franjes, elegante plooien en levendige kleuren zoals fuchsia, lila en zijn geliefde rood. Hoewel het verleidelijk is om hem af te schilderen als een traditionalist, was hij ook koppig subversief en hield hij hardnekkig vast aan verfraaiing en decoratie, hoe ver de slinger van de mode ook in een meer minimalistische richting zwaaide. Valentino kopieerde geen trends: hij maakte ze. In plaats van te ontwerpen voor het moment, ontwierp hij voor de eeuwigheid.
Met een bijnaam als Valentino Clemente Ludovico Garavani was hij misschien altijd voorbestemd om een ijl leven te leiden en eenvoudigweg een imperium vorm te geven dat zijn naam waardig was. Het heeft zeker het gezicht van 20 gevormde-eeuwse mode, die een erfenis achterlaat die de silhouetten van moderne glamour transformeerde. Vrouwen waren verrukt, niet in de laatste plaats degenen die in de publieke belangstelling stonden, en beseften al snel dat Valentino er altijd in zou slagen hen er uiterst elegant uit te laten zien. Nadat Elizabeth Taylor bij de première van Spartacus in 1960 een met witte veren afgezette Valentino-jurk droeg, ontstond er zo’n liefdesrelatie dat ze naar het hoofdkantoor in Rome reisde voor meer stukken. “Ze zei: ‘Oh, je hebt vandaag zoveel publiciteit bij mij – ik verdien dit, dit, dit!'” Valentino’s zakenpartner, Giancarlo Giammettiherinnerde zich. Natuurlijk stemde Valentino toe, en zo begon een langdurige relatie.
Net zo verliefd was Jacqueline Onassis. Nadat ze Valentino in 1964 ontdekte, was de voormalige first lady zo onder de indruk dat ze zes couture-jurken kocht en deze droeg tijdens haar rouwperiode voor John F. Kennedy. Toen ze in 1968 met haar tweede echtgenoot, Aristoteles Onassis, trouwde, wendde ze zich tot Valentino en koos voor een witte jurk van chantillykant met een geplooide rok uit de goed ontvangen ‘witte’ collectie van de ontwerper uit 1967.
Hoewel Valentino een onberispelijke kleermaker was, was het eerder zijn avondkleding dan zijn dagelijkse kleding die een onuitwisbare indruk maakte. Hij begreep het theater van kleding en hoe de juiste jurk bij de juiste vrouw haar ertoe kon brengen een entree te maken die de tijd bijna stilzette. Het is geen toeval dat Valentino een prominente plaats inneemt in de ‘best geklede’ lijst van elke Oscar. Julia Roberts’s zwart-witte vintage Valentino-jurk, gedragen in 2001 toen ze haar Oscar won Erin Brockovichwordt nog steeds beschouwd als een van de meest impactvolle rode lopermomenten in de geschiedenis van de ceremonie, en wordt zo vereerd dat het zelfs een eigen Wikipedia-pagina heeft. Sophia Loren, Jessica Lange, Reese Witherspoon, Cate Blanchett En Jennifer Lopez Het zijn maar een handjevol sterren die Valentino op Oscaravond hebben benaderd, wetende dat hoe opvallend de jurk ook is, deze hen nooit zal overweldigen.
Of het nu bekende namen waren of niet, een veelgehoord refrein onder zijn cliënten was hoeveel hij oprecht van vrouwen hield. Veel van zijn vaste klanten werden vrienden, waaronder prinses Diana, voor wie hij in tumultueuze tijden een soort emotionele steunontwerper was. Ze droegen hem niet alleen vaak, maar ze raakten ook zo dichtbij dat ze in de jaren negentig op vakantie ging op zijn privéjacht, een van de weinige veilige havens ver weg van de nieuwsgierige blikken van de paparazzi. Valentino ontwikkelde ook een speciale band met Anne Hathaway nadat hij een gastoptreden maakte De duivel draagt Prada. Ze droeg zijn rode jurken prachtig – het meest memorabel tijdens de Oscars van 2011 – terwijl hun vriendschap ertoe leidde dat Hathaway in 2012 Valentino uitkoos om haar trouwjurk te ontwerpen.
Valentino, geboren op 11 mei 1932 in Voghera, Noord-Italië, begon zijn leven in een rustige hoek van Lombardije, maar richtte zijn blik ver daarbuiten. Op 17-jarige leeftijd reisde hij naar Parijs om mode te studeren aan de École des Beaux-Arts en de Chambre Syndicale de la Couture, en keerde in 1959 terug naar Rome om zijn eigen atelier op te richten aan de Via Condotti. Het huis van Valentino werd formeel opgericht in 1960, samen met Giammetti.
Het belang van Giammetti in Valentino’s verhaal kan niet genoeg worden benadrukt: de twee waren ruim vijftig jaar zakenpartners, en romantische partners vanaf de dag dat ze elkaar ontmoetten in 1960 tot 1972. Ze waren curator van een uitgebreid imperium van couture, weelderige villa’s en luxe jachten, waarvan ze genoten alsof het woord ’terughoudendheid’ uit het Italiaanse woordenboek was geschrapt. Zoals iedereen die ze samen zag tijdens de Paris Couture Week zou kunnen beamen, kibbelden ze net zo hartstochtelijk als ze liefhadden, iets dat werd gedocumenteerd in de documentaire uit 2008. Valentino: De laatste keizereen must-watch voor elke fan, namelijk omdat hij niet schuwt om zowel zijn koppigheid als zijn genialiteit te tonen.
Toen hij in 2008 met pensioen ging, met een zwanenzangshow in het Musée Rodin in Parijs Claudia Schiffer, Shalom Harlow En Naomi Campbellverliet hij de industrie nadat hij de tradities van de couture rigoureus had behouden, maar ook de creatieve controle over zijn eigen huis had behouden. In een tijdperk van wegwerptrends en wegwerpkleding heeft zijn volmaakte vaardigheid als merkenbouwer een erfenis nagelaten die ook een les is: naar je hart luisteren, trouw blijven aan je visie en nooit wankelen. Plotseling voelt de wereld zich underdressed.
Fotografie met dank aan Valentino.
