Patiënten zitten op 31 december 2025 in een kliniek in Gaza-stad die wordt gerund door Artsen Zonder Grenzen, bekend onder de Franse initialen Artsen zonder Grenzen.
Anas Baba/NPR
onderschrift verbergen
onderschrift wisselen
Anas Baba/NPR
GAZA CITY, Gazastrook – Mohammed Ibrahim wil weer gaan rennen en voetballen, maar de 14-jarige heeft drie operaties ondergaan sinds een ongeluk deze zomer, toen hij werd overreden toen hij voedsel uit een hulpwagen probeerde te halen voor zijn uitgehongerde gezin.
Een verpleegster in deze kliniek in Gaza-stad verwisselt het gaas op zijn rechterbeen. Hij kreunt van de pijn.
‘Concentreer je met ons en kalmeer je geest’, zegt ze tegen hem. “Het komt goed met je.”
‘Het doet pijn,’ jammert de jongen. Niet in staat de tranen te bedwingen, barst hij uit: ‘Ik kan het niet! Ik kan het niet!’
Deze kliniek wordt gerund door Artsen Zonder Grenzen, ook bekend onder de Franse initialen MSF, een internationale hulpgroep die levensreddende zorg biedt in oorlogsgebieden over de hele wereld. Maar deze kliniek en de negentien andere gezondheidszorginstellingen en medische posten van Artsen zonder Grenzen in Gaza staan onder enorme druk, en sommige moeten misschien zelfs sluiten.
Israël verbood AZG en tientallen internationale hulporganisaties, waardoor ze geen hulp of internationaal personeel naar Gaza en de bezette Westelijke Jordaanoever konden sturen onder de nieuwe veiligheids- en transparantieregels die op 1 januari van kracht werden.
“Het is een catastrofe. Een absolute catastrofe”, zegt Ibrahims moeder, Neama Abu Ghanim, over het besluit van Israël.
Ze vertelt NPR dat haar zoon, voordat hij naar deze AZG-kliniek kwam, maandenlang niet kon slapen van de pijn, ondanks dat hij behandeling zocht in enkele van de nog gedeeltelijk functionerende ziekenhuizen in Gaza. Het gezondheidszorgsysteem in Gaza werd tijdens twee jaar oorlog verwoest.
“Toen ik hier kwam, hielpen ze hem met medicijnen om zelfs maar een paar uur ’s nachts te slapen, wat mij enorm heeft geholpen”, zegt ze.
Met zijn moeder naast hem wordt de 14-jarige Mohammed Ibrahim op 31 december 2025 behandeld in de kliniek van Artsen Zonder Grenzen in Gaza-stad, nadat hij afgelopen zomer tijdens een hongersnood werd overreden door een vrachtwagen terwijl hij voedsel probeerde te bemachtigen.
Anas Baba/NPR
onderschrift verbergen
onderschrift wisselen
Anas Baba/NPR
Volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza raakten naast de tienduizenden doden ook ruim 171.000 Palestijnen gewond bij Israëlische aanvallen tijdens de oorlog. Velen van hen wenden zich voor behandeling tot klinieken, zoals die van Artsen Zonder Grenzen.
Vorige week zag NPR in de kliniek van Artsen zonder Grenzen in Gaza-stad hoe artsen een 8-jarig meisje behandelden wiens arm ernstig verbrand was tijdens een Israëlische luchtaanval. Ze moedigden haar aan om haar pols te bewegen waar zich littekenweefsel had gevormd. Een ander jong meisje bevond zich in een kamer met kleurrijke bouwstenen voor geestelijke gezondheidszorg. Een jonge man reed op een hometrainer voor fysiotherapie. Anderen werden voor controle in een rolstoel geduwd.
De hulpgroep zegt vorig jaar ongeveer 1 miljoen mensen in Gaza te hebben behandeld, oftewel de helft van de bevolking.
Internationaal personeel en hulp zijn uitgesloten
Het Israëlische besluit om Artsen Zonder Grenzen en andere hulpgroepen te verbieden betekent dat ze niet langer internationaal personeel of hulp naar Gaza of de Westelijke Jordaanoever kunnen brengen. Ze zullen uitsluitend moeten vertrouwen op uitgeput lokaal personeel, dat werkt met afnemende voorraden en zonder internationale specialistische expertise.
Artsen Zonder Grenzen vertelde NPR dat het momenteel 1.100 medewerkers in Gaza heeft, waarvan ongeveer 50 internationale medewerkers. De groep zegt dat elk verzoek aan Israël om hulp te verlenen en nieuw personeel naar Gaza te laten rouleren de afgelopen dagen is afgewezen.
Loay Harb, een Palestijnse verpleegster in de AZG-kliniek in Gaza-stad, zegt dat hij elke dag ingewikkelde gevallen ziet, waarvan er vele meerdere operaties en maandenlange behandeling vereisen.
“Ik probeer patiënten de beste zorg te bieden, omdat ik weet dat ze nergens anders toegang hebben tot dit soort zorg”, zegt Harb, eraan toevoegend dat er een wachtlijst is van mensen die proberen binnen te komen.
Israël zegt dat Gaza niet afhankelijk is van het werk van Artsen Zonder Grenzen
Israël zegt dat het ongeveer veertig internationale hulporganisaties de toegang tot Gaza en de Westelijke Jordaanoever ontzegt, omdat ze niet voldeden aan de nieuwe veiligheids- en transparantienormen.
A gedeeltelijke lijst van de verboden hulpgroepen werd vorige maand door Israël openbaar gemaakt, toen het besluit werd aangekondigd.
Naast Artsen Zonder Grenzen bestaat deze groep uit Oxfam, dat heeft gewerkt aan ontzilting en schoon water, de Noorse Vluchtelingenraad, die toezicht heeft gehouden op tenten en onderdakvoorzieningen, Mercy Corps, dat voedsel en basishulp heeft uitgedeeld, Save the Children, dat heeft geholpen met moederzorg, en Rahma Worldwide, dat artsen uit de VS had laten komen om vrijwilligerswerk te doen in de ziekenhuizen van Gaza.
De Israëlische regering zegt dat deze organisaties er niet in zijn geslaagd de identiteit en rol van hun werknemers volledig openbaar te maken. Deze vereiste werd ingevoerd na de dodelijke Hamas-geleide aanval op Israël van 7 oktober 2023. Israël zegt dat zijn nieuwe regels bedoeld zijn om de exploitatie van hulp door Hamas te voorkomen.
Ruim vijftig internationale hulpgroepen reageerden in een reactie open brief, zeggen dat ze geen persoonlijke gegevens van hun personeel kunnen verstrekken aan een partij bij het conflict.
Ze merkten ook op dat tijdens de afgelopen twee oorlogsjaren meer dan 400 hulpverleners zijn omgekomen bij Israëlische aanvallen op Gaza.
De noodhulpcoördinator van Artsen Zonder Grenzen in Jeruzalem, Pascal Coissard, vertelde NPR dat hulporganisaties maandenlang hebben geprobeerd te begrijpen waarvoor deze persoonlijke gegevens over lokaal personeel zouden worden gebruikt, maar geen duidelijke antwoorden kregen.
“We hebben onze zorgen geuit tegenover de Israëlische autoriteiten over het delen van de personeelslijst, omdat het voor ons nog steeds onduidelijk is waarvoor ze deze gaan gebruiken”, zei ze.
Israël zegt dat hulpgroepen “een volle tien maanden de tijd kregen om hun vergunningen te regulariseren… en dat zij daar niet in zijn geslaagd.”
Een Palestijnse man die gewond raakte tijdens de oorlog zit naast een hometrainer die wordt gebruikt voor fysiotherapie in de AZG-kliniek in Gaza-stad op 31 december 2025.
Anas Baba/NPR
onderschrift verbergen
onderschrift wisselen
Anas Baba/NPR
Artsen Zonder Grenzen is sinds 1989 actief in de Palestijnse gebieden. Vijftien medewerkers kwamen tijdens de oorlog om het leven bij Israëlische aanvallen op Gaza. De klinieken zijn ook gebombardeerd.
Israël beschuldigde twee van de omgekomen medewerkers van Artsen zonder Grenzen ervan banden hebben met militante groeperingenen zei dat één een sluipschutter was. Artsen Zonder Grenzen ontkent de beschuldigingen en zegt dat zij nooit willens en wetens iemand in dienst zou nemen die betrokken is bij militante activiteiten. Het zei dat het verbod van Israël een schending is van het internationaal humanitair recht en gericht is op het verhinderen van toegang tot hulp.
Het Israëlische ministerie dat toezicht houdt op de uitschrijving van Artsen Zonder Grenzen zei dat de groep “de neutraliteit had opgegeven” en dat “humanitaire hulp in Gaza niet afhankelijk is van de aanwezigheid van de organisatie.”
Landen en VN-agentschappen roepen Israël op om het verbod ongedaan te maken
In een gezamenlijke verklaring heeft elke grote VN-organisatie Working in Gaza riep Israël op om het verbod op internationale hulpgroepen ongedaan te maken en waarschuwde dat dit de weinige vooruitgang zou schaden die werd geboekt bij het staakt-het-vuren, dat in oktober begon. Ze zeggen dat het ook de inspanningen om mensen door de winter heen te helpen in geïmproviseerde tenten, doordrenkt van de regen, verder zal schaden. Volgens het ministerie van Volksgezondheid en ziekenhuisgegevens van Gaza zijn de afgelopen weken verschillende kinderen gestorven door onderkoeling.
Tien landen, waaronder Groot-Brittannië, Frankrijk en Canada, noemden het Israëlische verbod ‘onaanvaardbaar’. Ze zeiden dat een derde van de gezondheidszorgfaciliteiten in Gaza wordt beheerd door internationale hulpgroepen.
Israël zegt dat het verbod op deze tientallen hulpgroepen geen schade zal toebrengen aan de hulp die Gaza binnenkomt.
“Pogingen van organisaties om het humanitaire systeem in Gaza af te schilderen als afhankelijk van hun personeel staan los van de realiteit ter plaatse”, aldus COGAT, de militaire tak van Israël die toezicht houdt op de binnenkomst van goederen in Gaza.
Internationale medewerkers verstrekten verslagen van Israëlische aanvallen
Veel van de hulpgroepen die nu verboden zijn, hadden ook kritische verslagen gegeven van wat er tijdens de oorlog in Gaza gebeurde, terwijl Israël de internationale pers blijft ontzeggen van onafhankelijke toegang.
Volgens de nieuwe registratievereisten van Israël kunnen de vergunningen van hulpgroepen worden ingetrokken als zij zich bezighouden met “delegitimiseringsactiviteiten tegen Israël, juridische vervolging van IDF (Israëlische) soldaten, ontkenning van de Holocaust of ontkenning van de wreedheden van 7 oktober.”
Veel van deze hulpgroepen hebben gedetailleerde rapporten gepubliceerd over hulpbeperkingen door Israël, en hun internationale staf en medici hebben verslagen uit de eerste hand uit Gaza verstrekt. Deze zijn breed geciteerd door de media en zouden door internationale rechtbanken tegen Israël kunnen worden gebruikt in de strijd tegen beschuldigingen van genocide en oorlogsmisdaden.
Een jong Palestijns kind dat gewond raakte bij een Israëlische luchtaanval wordt op 31 december 2025 door zijn vader vastgehouden in de kliniek van Artsen zonder Grenzen in Gaza-stad.
Anas Baba/NPR
onderschrift verbergen
onderschrift wisselen
Anas Baba/NPR
In september waren er 20 hulpgroepen een brief ondertekend nadat een VN-commissie had vastgesteld dat Israël genocide had gepleegd in Gaza, wat Israël ontkent, de bevindingen ondersteunt en zegt dat hun personeel getraumatiseerde kinderen heeft gezien, mensen met verloren ledematen en gezinnen die verhongeren.
Minstens 15 van de 20 groepen die de brief ondertekenden, behoren tot de groeperingen die nu door Israël verboden zijn.
Artsen zonder Grenzen publiceerde ook een gedetailleerd rapport over wat het de “georkestreerde moord” op Palestijnen door Israëlische troepen noemde, terwijl ze probeerden voedsel te halen uit door de VS en Israël gesteunde locaties in Gaza. Het rapport, gepubliceerd op het hoogtepunt van wat Experts zeiden dat het een hongersnood wasbaseerde zich op medische gegevens en getuigenissen van de veldkliniek van AZG nabij a Humanitaire Stichting Gaza site en noemde het een ‘dodelijke valstrik’.
Artsen Zonder Grenzen zei in een verklaring nadat het verbod van Israël was aangekondigd, bleek dat als de beschrijvingen van wat zijn teams met eigen ogen zien in Gaza voor sommigen onverteerbaar zijn, “de fout ligt bij degenen die deze wreedheden begaan, en niet bij degenen die erover spreken.”
Batrawy meldde vanuit Dubai, Verenigde Arabische Emiraten.
