Hoewel de Cylons in de originele ‘Battlestar Galactica’ uit 1978 er zeker uitzagen als acteurs in chromen pakken, waren ze in ieder geval klonk zoals robots. Cylon Centurions sprak met een lage, gesynthetiseerde monotoon met een metaalachtige echo. Achter de schermen werd die stem gedeeltelijk gecreëerd met een vocodermachine, die een vocaal nummer analyseert en vervolgens een gesynthetiseerd geluid creëert op basis van de kwaliteiten van dat vocale nummer. In feite een robotachtige stemgenerator.
Vocoders (afkorting van “vocal encoder”) werden voor het eerst uitgevonden in de jaren twintig door ingenieur Homer Dudley. Terwijl Dudley de telefonische communicatie eenvoudiger wilde maken, hebben vocoders sindsdien gebruik gevonden in entertainment. Elektronische muzikanten (zoals het duo Daft Punk) gebruiken vaak vocoders om robotachtige vocale tracks te creëren, net als films en tv. De Cylons zijn een van de bekendste typen van laatstgenoemde.
De identiteit van de acteur(s) die de stemmen van de Cylons verzorgden, is een mysterie; een of andere “Battlestar” fansites beweren een acteur genaamd Michael Santiago vertolkte de stem van de Centurions, maar primaire bronnen bevestigen dit niet. Het proces van het maken van de Cylon-stem is echter heeft gedocumenteerd. In 2019, muziekproducent Joe Grandberg maakte een minidocumentaire over de apparatuur die op de originele “Battlestar Galactica” werd gebruikt om de Cylon-stem te maken; Grandberg interviewde zelfs Peter Berkos, de oorspronkelijke audio-ingenieur van ‘Galactica’.
Berkos is niet de enige Hollywood-technicus die ooit een robotstem maakt van een vocoder. In 1984, niet lang nadat de originele “Battlestar Galactica” uit de lucht ging“The Transformers” debuteerde. Hoewel de personages robots waren, klonken hun stemmen menselijk – op één uitzondering na. De Decepticon Soundwave (Frank Welker) had een gesynthetiseerde stem die leek op die van de Cylons, bewerkt door geluidsingenieur Scott Brownlee met behulp van een vocoder.
Transformers’ Soundwave heeft de stem van een Cylon
Hoewel Soundwave niet verscheen in de film ‘Transformers’ uit 2007hij is een van de populairste personages uit de franchise. Zijn vocodeerde en oh zo coole stem in de cartoon is een belangrijke reden waarom. Frank Welker en Scott Brownlee bespraken hoe ze samen de stem maakten en TFcon LA 2025.
Welker nam de regels op met een spelonkachtige monotoon, die hij eerder onbewerkt had gebruikt als de stem van Doctor Claw in “Inspector Gadget”. (De stem was oorspronkelijk gebaseerd op Welker’s Barry White-indruk.)
“Ik wist dat wat Frank deed (aangezien Soundwave) geen tonaliteit kon hebben, het zou in strijd zijn met de muzikaliteit van wat er ook aan de hand was”, herinnert Brownlee zich. Dus stelde hij voor dat Welker zijn Dr. Claw-stem zou gebruiken voor de regels van Soundwave om ‘articulatie zonder tonaliteit’ te creëren. Brownlee voegde een achtergrondtoon toe door verschillende akkoorden op een synthesizer te spelen en de stem van Soundwave te mixen met de vocoder.
De extra-robotachtige stem van Soundwave zorgde er niet alleen voor dat hij opviel bij jonge kijkers, het beïnvloedde ook zijn karakter. De gesynthetiseerde echo van zijn stem complementeerde de manier waarop hij sprak; hij toonde zelden emotie en sprak met de dictie van een computer. Toen Soundwave zijn mini-cassette-minion Ravage lanceerde bij de Autobots, zou hij bijvoorbeeld kunnen zeggen: “Ravage: Eject. Operation: Destruction.”
Bovendien beschreef Soundwave’s oorspronkelijke karakterbiografie hem als de communicatiefunctionaris van de Decepticons, en een vlotte prater die de andere Decepticons chanteert om over hen heen te klimmen in de gelederen. De hedendaagse Marvel-strip “Transformers” gebruikte deze karakterisering, en er was geen enkele aanwijzing dat Soundwave anders sprak (in tonaliteit of dictie) dan alle andere Transformers. De Bijbel uit de tekenfilmserie omschreef Soundwave ook op deze manier, maar in de show zelf had hij een andere persoonlijkheid die zijn emotieloze stem weerspiegelde.
Soundwave’s stem op Transformers weerspiegelde zijn karakterisering
Hoewel Soundwave een spionnenmeester was in ‘The Transformers’, was hij geen opportunist. In plaats daarvan was hij de toegewijde rechterhand van Megatron. In “The Transformers: The Movie”, wanneer Megatron valt in zijn laatste gevecht met Optimus Prime, haasten de Decepticons zich om te ontsnappen en hun leider in de steek te laten – behalve Soundwave, die Megatron in veiligheid brengt.
De meeste Decepticons waren intriganten en/of misdadigers, maar Soundwave niet. Net als een computer – of een Cylon Centurion – had hij geen andere ambitie dan het voltooien van de taak waarvoor hij geprogrammeerd was. Soundwave en de Cylons delen zelfs enkele ontwerpkenmerken, zoals een rode-ogenvizier, boxy torso’s en hoekige mondplaten. Vergelijk zelfs hun slogan: Cylon Centurions begroetten hun superieuren altijd met ‘Op jouw bevel’, net zoals Soundwave vaak zei: ‘Zoals jij beveelt, Megatron.’
Dat gezegd hebbende, is er geen concreet bewijs dat de Cylons Soundwave rechtstreeks hebben beïnvloed. Zijn personage ontstond eerder als ‘Cassette Man’ in de Japanse speelgoedlijn ‘Micro Change’, een van de vele Japanse actiefiguren die Hasbro naar de Verenigde Staten importeerde om ‘The Transformers’ te maken.
Zowel de originele “Battlestar Galactica” als “Transformers” hebben meer dan genoeg kaas, maar de robotstemmen van de Cylons en Soundwave vormen respectievelijk een echt cool onderdeel van beide. Veel van die eer gaat naar de vaardigheden van zowel Peter Berkos als Scott Brownlee met een vocoder.
