‘Arco’-recensie: Eco-bewust geanimeerd avontuur is geïnspireerd op Miyazaki

Kinderlijke verwondering ontmoet klimaatverwoesting in de bescheiden gerealiseerde Franse animatiefilm ‘Arco’, een fantasie over de toekomst waarin de onschuldige avontuurlijkheid van kinderen nog steeds als een hoopvolle realiteit centraal staat. (Een andere hoopvolle realiteit voor “Arco” is zijn recente Oscarnominatie vanaf donderdagochtend.)

Terwijl animator Ugo Bienvenu’s speelfilmdebuut, geschreven met Félix De Givry, openlijk streeft naar het speelse ontzag voor Spielberg en klassieke verhalen als ‘Peter Pan’, voelt het ook aan als een stuk met de onopgesmukte naoorlogse ontroering van René Clément’s ‘Forbidden Games’ en het geanimeerde Japanse verhaal ‘Graf van de vuurvliegjes.’

De titulaire jongen (ingesproken in deze Engelstalige versie door Juliano Valdi) is wie we voor het eerst ontmoeten: een levendige tienjarige die kippen en varkens verzorgt in een groen familiehuis dat boven de wolken op een gigantisch platform hangt. Al snel komen zijn ouders en oudere zus uit de lucht, met regenbogen achter hun kleurrijke capes. Ze zijn net teruggevlogen van een reis naar de tijd van de dinosaurussen en brengen flora terug als aanvulling op hun duurzame levensstijl. Arco wil ook vliegen, maar krijgt te horen dat hij nog niet oud genoeg is.

Sinds wanneer heeft dat een eigenzinnig kind tegengehouden? Wanneer Arco echter het vliegapparaat van zijn zus gebruikt voor een geheime middernachtelijke vlucht, belandt hij in het jaar 2075 en een van technologie afhankelijke aardse wereld die nauwelijks standhoudt ondanks onophoudelijke weerrampen. Dat is wanneer we het vriendelijke, openhartige schoolmeisje Iris (Romy Fay) uit de buitenwijken ontmoeten, haar met technologie beladen leven gekenmerkt door hologrammen voor ouders (ingesproken door Mark Ruffalo en producer Natalie Portman), een vriendelijke robot als oppas (om nog maar te zwijgen van robots overal als leraren, politieagenten en dergelijke), en intrekbare koepels die elk huis en gebouw omsluiten voordat er verwoestende stormen en branden ontstaan.

Wanneer Iris de neergestorte Arco in het bos tegenkomt, ontstaat er een vriendschap, opgebouwd rond het proberen terug (vooruit) te gaan naar zijn tijd, maar ook uit nieuwsgierigheid naar elkaars leven. Met epische branden aan de horizon blijkt de terugkeer van Arco naar zijn oorspronkelijke toekomst echter bijzonder beladen, vooral omdat een verdacht trio van kibbelende ontdekkingsreizigers (Andy Samberg, Will Ferrell, Flea) elke beweging volgt, in de overtuiging dat ze een groot geheim op het spoor zijn.

Met zijn Miyazaki-verbogen esthetiek Geworteld in met de hand gestileerde mensen en een combinatie van pracht en praal uit de natuurlijke wereld met de glans van kunstmatige verbeteringen, is ‘Arco’ een lieve maar toch lichte sci-fi-visie, een ‘ET’-riff met een Europese gevoeligheid. Dat is niet altijd in zijn voordeel. Verhaalsgewijs kan het aanvoelen als niet genoeg – een eenvoud die evenzeer blijft hangen als betoverend – en hoe minder er wordt gezegd, hoe beter over de ongelukkige volwassen broers, die meer naar griezelig dan grappig neigen.

De animatie is ook een allegaartje. De achtergronden zijn doorgaans uitnodigender dan de personages op de voorgrond, met de ogen van Iris en Arco vreemd levenloos voor een film die afhankelijk is van hun connectie en waarin volwassenen worden getoond als afwezige stewards, vaak met hightech tinten die een verwijdering aangeven. Op zijn best, wanneer thema en beeld op elkaar aansluiten, heeft ‘Arco’ de gemakkelijke charme van iets dat je nog maar half herinnert uit je jeugd vol tekenfilms: verleidelijk ernstig en onhandig in gelijke mate.

‘Arco’ kan echter niet worden afgewezen, vooral omdat het betrekking heeft op wat de mensheid te wachten staat. Het is een aangenaam oprechte herinnering dat kinderen worden aangedreven door een fantasierijke durf en zuiverheid van binding die we verstandig zouden moeten koesteren en niet onderdrukken als we willen leren hoe we kunnen leven in het steeds onbewoonbaarder wordende gebied.