Pasadena Playhouse’s versie van Peter Shaffers ‘Amadeus’ is misschien wel de meest uitbundige productie van het Tony Award-winnende regionale theater tot nu toe.
De show, die zondag begint, bevat een gaasdoek dat met de hand is beschilderd met de tonen van Mozarts ‘Phantasie für eine Orgelwalze’. Het hele proces, uitgevoerd door een team van drie, duurde van begin tot eind acht dagen. Wanneer het gaas wordt verlicht, lijken de gouden tonen als sterren aan de hemel te zweven.
De zus van Mozart, Maria Anna ‘Nannerl’, schreef veel van de composities van de geniale componist met de hand, en de hoofdschilder van Playhouse, Johnny LeBlanc, zei dat de groep eraan werkte om een exacte replica van haar slagen te maken. Die aandacht voor detail op elk niveau is kenmerkend voor deze uitgebreide show.
Regisseur Darko Tresnjak (midden) tijdens de repetitie van “Amadeus” in Pasadena Playhouse. Tresnjak staat bekend om het onderzoeken van de intellectuele en emotionele zwakheden van elk personage in een toneelstuk.
(Ariana Drehsler / For The Times)
Het stuk is net zo rijk aan talent als qua ontwerp. Met Broadway-veteraan en Tony-winnaar Jefferson Mays als Salieri, Sam Clemmett als Mozart en Lauren Worsham als Constanze, en geregisseerd door Darko Tresnjak, die in 2014 een Tony won voor ‘A Gentleman’s Guide to Love and Murder’.
De rood-en-gouden, barokke en rococo-esthetiek van de show, inclusief het geforceerde perspectief van de decorontwerper Alexander Dodge, waardoor een koninklijke kamer in de verte lijkt te verdwijnen, zijn zorgvuldig geconstrueerd om de verwrongen innerlijkheid van Salieri te weerspiegelen terwijl hij worstelt met zijn ziedende haat voor de scatologische jonge parvenu terwijl deze botst tegen zijn trapsgewijze ontzag voor de goddelijke muziek van Mozart.
-
Deel via
“Het hele stuk speelt zich echt af in een mentale ruimte”, zei Tresnjak tijdens een recente repetitie. “Die locatie is het steeds verwarder wordende brein van Salieri en wat er in dat brein gebeurt, lijkt mij bij uitstek hedendaags.”
Mays noemde ‘Amadeus’ een ‘geheugenspel’ en merkte op dat ‘elk aspect van deze productie dat onderzoekt – het wordt allemaal gefilterd door de verwrongen, vervormde herinneringen en verbeeldingen van de onbetrouwbare verteller.’
Het Pasadena Playhouse heeft een van de weinige overgebleven scènewinkels in de industrie, en het personeel van ontwerpers, timmerlieden en schilders creëerde uitgebreide wandkandelaars en kandelaars die kleiner en kleiner worden naarmate ze naar de achterkant van het podium bewegen, richting twee kleine deurtjes in het midden. Op een bepaald moment in de show stapt acteur Matthew Patrick Davis, die keizer Jozef II speelt, door de deuren.
“Amadeus”-regisseur Tresnjak zegt dat de sleutel tot zijn weelderige producties een sterke gemeenschap van artiesten is, in plaats van een groot budget. “Het is allemaal rook en spiegels,” zei hij.
(Ariana Drehsler / For The Times)
Mays omschrijft het moment als “heerlijk” omdat Davis vrij lang en mager is – vooral op zijn 5,5 cm hoge hakken uit de 18e eeuw – en wanneer hij zijn lichaam de kamer in ontvouwt en het podium afloopt, beseft het publiek wat een gigantische figuur hij is in de ogen van Salieri.
“Het zit allemaal in de ‘Alice in Wonderland’-momenten van het surrealisme,” zei Mays. “Het voelt als een koortsdroom.”
Muziek is de sleutel tot Salieri’s wereld, en het geluidsontwerp van Jane Shaw streeft ernaar toegang te krijgen tot de buitenaardse kracht van Mozarts muziek via gelaagde achtergrondtracks. Een elektrisch toetsenbord dat is geprogrammeerd om te klinken als een fortepiano, is ook ingebed in een handgemaakt instrument, dat door acteurs met een muzikale opleiding kan worden bespeeld.
Er wordt een fortepiano gebouwd voor “Amadeus” in Pasadena Playhouse. Er zal een klein elektronisch toetsenbord worden ingebed, zodat acteurs met een muzikale opleiding het daadwerkelijk kunnen bespelen.
(Ariana Drehsler / For The Times)
Tresnjak heeft een lange geschiedenis als regisseur bij LA Opera en de vertrekkende muziekdirecteur, James Conlon, werkte samen met Clemmett op het gebied van dirigeren. Hij gaf de acteur ook een geschiedenisles over hoe de kunstvorm er in de tijd van Mozart uit zou hebben gezien. Jeffrey Bernstein, de oprichter en artistiek directeur van het Pasadena Chorale, oefende de cast op hun koraalpassages.
De sleutel tot het creëren van zo’n rijk gestructureerde theatrale omgeving is niet een opgeblazen budget, zei Tresnjak. Het betrekt een hele gemeenschap van artiesten – op het podium en backstage – en geeft hen de vrije hand om hun creativiteit de vrije loop te laten. Pasadena Playhouse, dat bekend staat als een vindingrijk bedrijf, heeft dat gemakkelijk gemaakt, voegde hij eraan toe.
De show wordt ondersteund door het klassieke podiumkunstwerk, met flats, vluchttrappen en rolplatforms. Er is geen computerautomatisering en alles wat beweegt, wordt handmatig verplaatst, zei artistiek directeur Jenny Slattery, wijzend op de ouderwetse handlieren van het theater die een mobiele troon besturen.
“Er is iets magisch dat voortkomt uit een resonantie tussen het onderwerp en de esthetiek en de technieken achter de schermen”, aldus Slattery.
Een schets en stofstaal voor Venticelli’s kostuum in “Amadeus” in Pasadena Playhouse. Het kostuum is hetzelfde rood als de muren, dus het lijkt alsof het personage in en uit Salieri’s bewustzijn verdwijnt.
(Ariana Drehsler / For The Times)
Linda Cho ontwierp de kostuums en LA Opera vervaardigde de extravagante 18e-eeuwse kledingstukken, die volgens Slattery een ‘toeristische attractie voor het personeel’ zijn geworden. De stof is afkomstig uit New York en verscheept naar LA; de linten zijn met de hand gemaakt. Mays zei dat hij duizelig en buiten adem werd toen hij voor het eerst zijn kostuum aantrok.
LA Opera vervaardigde de kostuums voor “Amadeus” met stof afkomstig uit New York.
(Ariana Drehsler / For The Times)
“Het maakt een groot verschil als je weet dat je mouwen scheef zijn geknipt en dat je armen bepaalde dingen moeten doen”, legde hij uit. “Ik vind een kostuum, vooral de kostuums uit deze late 18e-eeuwse periode, zo informatief over lichamelijkheid en hoe je beweegt.”
Tijdens de repetitie speelt Mays volledig zijn rol – en zijn kostuum – en beweegt hij met een soepele formaliteit terwijl hij ernaar streeft Mozart en Constanze af te luisteren. Zijn afkeer en diepe aantrekkingskracht zijn volledig zichtbaar. De acteur zei dat het niet zijn bedoeling is om Salieri te spelen als een met snorren ronddraaiende slechterik, maar eerder als menselijk, herkenbaar en begrijpelijk.
Details op de mouw van een jasje gemaakt door LA Opera.
(Ariana Drehsler / For The Times)
“We zijn allemaal in verschillende mate Salieri”, zei Mays. “Wat mij interesseert zijn de menselijke aspecten van hem. De banaliteit van zijn kwaad en de manier waarop kwade daden altijd lijken voort te komen uit angst en onzekerheid.”
Het lichtontwerp van Pablo Santiago helpt Salieri’s ongemakkelijke emoties op het podium te manifesteren.
“Darko is iemand die graag meer in de intellectuele, emotionele ruimte werkt dan in het realisme. Veel ervan gaat dus over het op een meer abstracte manier gebruiken van de set”, aldus Santiago. “Het gaat om vormen en kleuren en het creëren van volledige podiumfoto’s die interessant zijn.”
Het verhaal van Salieri en Amadeus, zei Mays, is er een van verwrongen liefde. Salieri staat elke ochtend op en probeert datgene te vernietigen waar hij het meest van houdt. Het spelen van de onrustige antiheld is “niet helemaal prettig”, zei Mays, “omdat je aan het marineren bent in deze beerput van verijdelde ambities en ontoereikendheid, maar dan ben je omringd door deze schoonheid die een constante herinnering is aan je eigen tekortkomingen.”
Als het doek eindelijk opgaat, hopen de cast en crew dat het podium zijn eigen schoonheid zal zijn en dat zijn ambitie volledig zal worden gerealiseerd.
