‘A Useful Ghost’ recensie: In de Thaise komedie heeft een stofbreker een ghostbuster nodig

Een bezeten stofzuiger ontketent een revolutie in ‘Een nuttige geest’ een satire dus “Brazilië” via Bangkok. De sluwe, verrassende fabel van filmmaker Ratchapoom Boonbunchachoke, winnaar van de Grand Prix van de Cannes Critics Week van vorig jaar, begint met een niesbui en explodeert in een saga over bureaucratie, modernisering en morele corruptie. Het is opwindend.

Een blogger (Wisarut Homhuan) wordt geplaagd door puin van een gesloopt monument voor de Thaise studenten, arbeiders en gezinnen. Op de bouwplaats wordt een glimmend nieuw winkelcentrum gebouwd, terwijl moderne gebouwen en daarmee samenhangende aandoeningen van de luchtwegen in de stad toenemen. Een regeringsfunctionaris op tv dringt er bij de burgers op aan de vervuiling te verdragen en benadrukt: “Zonder stof is er geen vooruitgang.”

Onze naamloze hoofdpersoon, een slapper met een sikje, is geen demonstrant. Hij koopt eenvoudigweg een stofzuiger met twee weken garantie en bevat tot zijn ergernis ook een geest die hem midden in de nacht wakker maakt. Er komt een punky reparateur binnen genaamd Krong (Wanlop Rungkumjad), die arriveert om uit te leggen wat er aan de hand is. Krong is knap, dus de eigenaar van de stofzuiger wil luisteren.

Het vreemde en grappige script van Boonbunchachoke is opgebouwd uit meerdere nestverhalen, zoals hoe mijn eigen stofzuiger een eigenwijze kleine stofbreker tevoorschijn haalt die echt in de scheuren graaft. Het middelpunt van het verhaal is een spookachtige elektronicafabriek waar een dode arbeider is teruggekeerd als poltergeist (niet degene in het vacuüm; de geesten hier zijn talrijk) om overuren te maken in het hiernamaals als hinderlijk.

Deze geest laat industriële slangen rammelen en versmelt tijdelijk met een luchtreiniger. “Kunnen we het nog verkopen?” vraagt ​​de weduwe van de fabriek, Madame Suman (Apasiri Nitibhon), met een berustende zucht. Nitibhon, een Thais supermodel, speelt haar magnaat komisch saai en houdt haar magere wangen slap om de holheid van haar personage te benadrukken.

Binnenkort zal de film overschakelen naar een derde hoofdpersoon, Madame Sumans schoondochter Nat (een stalen Davika Hoorne), die onlangs is overleden aan een longziekte en verlangt naar haar nog levende echtgenoot March (Witsarut Himmarat). Nat is weer tot leven gewekt als haar herkenbare zelf, een stoïcijnse schoonheid gekleed in David Byrne-stijl met schoudervullingen zo breed als een koelkast, en in de vorm van een apparaat als haar eigen rechtopstaande stofzuiger – een andere één – waarvan het plastic omhulsel precies haar bordeauxrode haarkleur is.

De low-fi praktische effecten en erotische grapjes raken precies de juiste toon van dwaas en sentimenteel. Vacuum Nat zuigt verleidelijk op de knopen van haar man met haar borstelige mondstukken. In eerste instantie is hij doodsbang. Dan gaat hij er in op. En dat is niet eens de beste seksscène in de film.

Madame Suman heeft haar schoondochter echter altijd in welke vorm dan ook afgewezen – deels omdat hun plattelandsachtergronden te veel op elkaar lijken – en plaatst het ene obstakel na het andere op de weg van het paar, inclusief religie, familiedruk en ziekenhuizen, waar een verpleegster Nat vertelt dat een bewust apparaat niet langer de wettelijke status heeft om haar man te bezoeken. “Volg de regels en veroorzaak geen problemen”, zegt de verpleegkundige onempathisch. De geest heeft de natuurwetten overtreden, maar wordt nog steeds behandeld als een radertje in het systeem.

Nat wil bewijzen dat ze een goede geest is, en niet een van de slechte geesten die kattenkwaad veroorzaken. Het publiek zou er goed aan doen om afgestemd te blijven op dit doel – en hoe gehoorzaam Nat bereid is te zijn.

De plot wordt aangenaam rommelig ondanks de hoofdrol in de hoofdrol van een hoofdrolspeelster die letterlijk gebouwd is om op te ruimen. Afwaswaterige types worden helden; Slachtoffers worden onderdrukkers. Een vriendelijke kerel die in een scène terechtkomt op zoek naar een badkamer, blijkt een tiran te zijn die verantwoordelijk is voor een aantal zeer slechte dingen. Wreedheid is niet constant of voorspelbaar; het wordt vaker veroorzaakt door bijziendheid. Voor de gemiddelde zondaar is dat dichter bij de waarheid.

Er komen thema’s naar voren die je vanaf het eerste bedrijf niet had kunnen raden: provocaties over klasse en kaste, het continentomspannende kapitalisme en surveillancestaten. Evenzo is het een interessant toeval dat De huidige premier van Thailand is de telg van een welvarend bouwbedrijf, net als de leider van de Verenigde Staten. De kwesties hier zijn actueel over de hele wereld, maar toch is het handig om te weten dat Thailand zijn eigen geschiedenis heeft van dodelijke repressie tegen liberale activisten. Geesten zijn overal.

“De doden keren terug omdat ze zich herinneren en omdat ze herinnerd worden”, adviseert een monnik Madame Suman. De staat heeft echter liever dat mensen het verleden vergeten. Hier wil een slaapgezelschap van de rijken en machtigen hun wandaden uit hun geheugen wissen, zodat ze een goede nachtrust kunnen krijgen. We duiken in de privédromen van mensen die zijn opgenomen als oude filmstrips en met een klik, gekraak en plop verslechteren. In een sci-fi-twist stuurt ‘A Useful Ghost’ ons ook naar een martelkamer voor elektroshocks, bedekt met massieve platen witte geluidsisolatie die lijken op gigantische schuimtanden.

De partituur is een komisch spervuur ​​van harptokkels, alsof de hemelse engelen goed en dronken zijn geworden. Voor het overige zijn de ideeën van Boonbunchachoke zo scherp dat hij de stijl van de film ingetogen houdt. Denk aan grimmige pasteltaferelen van cameraman Pasit Tandaechanurat en menselijke performers die ongeveer net zo energiek handelen als meubels. Dit is de eerste film van de regisseur en je voelt dat hij in dezelfde modus werkt als vroeger Yorgos Lanthimos voordat de Griekse provocateur er vertrouwen in had dat een charismatische uitvoering zijn script niet zou overschaduwen.

Zijn terughoudendheid past bij een verhaal waarin de machine en de mensheid zich in krimpfolie beginnen te voelen, de geesten worden geteisterd door toenemende sociale druk, de mensen opgeschrikt door hoogspanningsdraden. Een te lang middenstuk veroorzaakt zo stilletjes een aantal cruciale emotionele complicaties dat je jezelf misschien een paar keer moet knijpen om niets belangrijks te missen. Wanneer de dingen echter ontploffen, is de toonverandering bijna te hectisch, met uitbarstingen van uitbundige jazz en opzienbarend, slechts halfverdiend geweld.

Maar deze schommelingen doen niets af aan het besef dat je geniet van een film met zeldzaam vernuft, het soort film dat ervoor zorgt dat je de bioscoop uit wilt rennen en mensen wilt vertellen wat je net hebt gezien. Ik zou huis-aan-huis stofzuigerverkoper zijn voor ‘A Useful Ghost’. Beschouw dit als mijn klop klop.