Van De man die ze niet konden ophangen naar De wandelende dodenIn het vooroorlogse tijdperk raakte Hollywood plotseling in beslag genomen door het idee om geëxecuteerde criminelen weer tot leven te wekken. Het monster en het meisjewas echter de enige film waarin de hersenen van een veroordeelde in een gorilla werden getransplanteerd.
De zwart-wit curiosa, die vandaag 85 jaar geleden werd uitgebracht, was ook de enige film die evenveel aandacht schonk aan de rechtszaal als het laboratorium. Terwijl de zachtaardige kerkorganist Scot Webster (Philip Terry) wordt beschuldigd van de moord op een bendelid, speelt de eerste helft zich grotendeels af als een conventionele juridische thriller.
De reeks flashbacks die het proces onderbreken, bevestigen dat hij een onschuldige man is, opgezet door hoofdgangster WS Bruhl (Paul Lukas) om twee vliegen in één klap te slaan. Het slachtoffer was een voormalige medewerker voor wie gezorgd moest worden, maar nadat hij tot zijn schrik had vernomen dat zijn zus Susan (Ellen Drew) door de grote stadsbende tot prostitutie was gedwongen, maakte Scot zichzelf snel lastig.
Nu 1941 nog steeds stevig in de Hays Code-jaren zit, Het monster en het meisje Ik moest op mijn tenen om Susans hachelijke situatie heen. “Een beetje drinken, een beetje dansen, maak de boeven blij” is hoe Bruhl het werk beschrijft waartoe ze gedwongen wordt. En toch viel de film nog steeds in de fout bij de censuurraad, die bezwaar maakte tegen de thema’s van de blanke slavernij en de veronderstelling dat jury’s door criminele krachten konden worden gecontroleerd.
Ondanks dat hij slechts 64 minuten in beslag neemt, heeft regisseur Stuart Heisler – wiens eclectische cv varieert van gezinsvriendelijke hondenfilms De koekjeseter naar een biopic over Hitler – vindt de tijd om de relatie tussen Susan en Scot verder uit te werken. Een openhartig flashback-gesprek legt op slimme wijze vast waarom de eerste zo graag het leven in de kleine stad wilde ontvluchten, en waarom de laatste, die volkomen tevreden is met zijn leven, zich zo beschermend voelt.
De gorilla en de niet zo gekke wetenschapper.
Paramount-foto’s
Susans schuldgevoel over de manier waarop haar grote stadsdromen tot de tragische ondergang van Scott hebben geleid, is ook voelbaar, vooral in de openingsmonoloog, waarin ze op dramatische wijze uit een mistwolk tevoorschijn komt. ‘Ik ben Susan, de pechpenning’, beweert ze. ‘Ik heb voor een miljoen dollar aan problemen gekocht… voor iedereen.’
Niettemin had de meerderheid van de bioscoopbezoekers een kwartje uitgegeven voor het monster in plaats van voor het meisje. En na een spraakzame, relatief geaarde eerste helft begint de film eindelijk in het bizarre te neigen wanneer Scot door Dr. Perry (George Zucco) wordt gevraagd zijn hersenen te doneren voor een experiment dat zogenaamd ‘het menselijk ras ten goede zal komen’. Grondig leeggelopen omdat hij zojuist tot de doodstraf is veroordeeld: ‘Help uzelf, meneer’, is het opmerkelijk nonchalante antwoord.
De pechpenny en haar aanstaande broer.
Paramount-foto’s
Het is nooit precies duidelijk geworden waarom het overbrengen van de hersenen van Schotland in een gorilla de mensheid zal helpen. En anders dan in de gekke wetenschapsfilms die eerder waren verschenen, wordt Perry niet voorgesteld als een maniakale slechterik, maar als een welwillende MacGuffin. Toch heeft het gekke plan Paramount Pictures geholpen een zeldzaam uitstapje naar horror te maken, terwijl Scot, nu aangemoedigd door zijn nieuwe beestachtige vorm, op oorlogspad gaat om zijn dood te wreken en zijn zus te redden.
Opnieuw is Heisler beperkt in wat hij kan laten zien: slechts één van de meervoudige moorden op de gorilla wordt op camera afgebeeld, terwijl de rest wordt onthuld via politierapporten (“vrijwel elk bot in zijn lichaam was gebroken”) die leidden tot de bijnaam The Mangled Murderer. Maar dankzij de spannende, noirachtige cinematografie van Oscarwinnaar Victor Milner, en een verrassend overtuigend kostuum – vooral naar de maatstaven van 1941 – bezit zijn schrikbewind nog steeds een angstfactor, vooral tijdens een spannende nachtelijke scène waarin hij zijn prooi besluipt terwijl hij over de daken van de stad loopt.
Dr. Perry laat zijn unieke benadering van hersenchirurgie zien.
Paramount-foto’s
Een expressieve vertolking van Charlie Gemora, die in 1932 ook een aap portretteerde Chiller Moorden in de Rue Morguebrengt een onverwachte pathos naar een onmiskenbaar dwaas uitgangspunt: kijk wanneer de gorilla over Susan waakt terwijl ze slaapt, wetende dat hij de band tussen broer en zus voor altijd kwijt is, of wanneer Scots geliefde hond zijn meester lijkt te herkennen ondanks het feit dat hij nu in de vorm van een moordzuchtige primaat is, of wanneer de zoektocht van de gorilla naar wraak onvermijdelijk in een tragedie eindigt.
Het monster en het meisje blijft een echte one-off. Een film over gekke wetenschappers die weigert zijn wetenschapper als gek af te schilderen. Een monsterfilm die tot halverwege wacht om zelfs maar op de aanwezigheid van een monster te wijzen. Een gruwelijk misdaaddrama dat wordt aangevallen door een gorilla van 350 kilo. Maar welke vorm de film ook aanneemt, hij is altijd vermakelijk. Het wonderbaarlijk uitgebreide proza van Verscheidenheid’s gelijktijdige recensie zei het het beste: “Een chiller-diller die fans van kippenvelmelodrama uit de theaters ruimschoots tevreden zal sturen.”
Het monster en het meisje is beschikbaar op Prime-video.
