Het is mogelijk dat wij een commissie ontvangen over aankopen via links.
Dankzij het succes van “Star Wars” in 1977 werd sciencefiction de dominante trend in Hollywood voor de toenmalig nabije toekomst. Vóór 1977 waren sciencefictionfilms met een groot budget zeldzaam en verschenen ze meestal maar een paar keer per decennium. Na ‘Star Wars’ probeerden iedereen en hun moeder het succes van die film te kopiëren, en dat lukte vaak ook. Sci-fi-, fantasy- en op effecten gebaseerde films zouden jarenlang de box office domineren. De jaren tachtig begonnen met een succesvol vervolg op “Star Wars”, “The Empire Strikes Back” (toevallig de eerste film waar Harrison Ford blij mee was). De grootste hit van 1981 was ‘Superman II’. In 1982 waren er grote hits met Steven Spielbergs “ET the Extra-Terrestrial” en “Star Trek II: The Wrath of Khan.” In 1983 keerde “Star Wars” opnieuw terug met “Return of the Jedi”. In 1984 waren het ‘Star Trek III: The Search for Spock’ en ‘Ghostbusters’. In 1985 waren “Back to the Future” en “Cocoon” te zien. In 1986 waren ‘Aliens’ en ‘Star Trek IV: The Voyage Home’ te zien. En zo verder.
Omdat sciencefiction levensvatbaar was als commerciële inspanning, bleef het genre zich ook in kleine budgetkringen verspreiden. Voor elke ‘Star Wars’ kwamen er duizend B-films op de markt voor rechtstreekse videoproductie, in een poging te profiteren van het succes van het genre. Door de verspreiding van sciencefiction in de mainstream konden meer gedurfde kunstenaars zich overgeven aan hun sciencefictioninteresses. Genretijdschriften waren al tientallen jaren een grote speler in de fangemeenschap, en in de jaren tachtig verspreidde sciencefiction zich als een lopend vuurtje op tv en in grindhouse-bioscopen. Zeker, niet alle B-films waren ambitieus of intellectueel, maar ze riepen op tot een niveau van vindingrijkheid en opwinding bij het maken van films die genrefans zeker op prijs stelden.
Hieronder staan slechts vijf van de minder bekende, maar hoogwaardige sciencefiction-inspanningen uit de jaren tachtig, chronologisch gepresenteerd.
Turkije schieten (1982)
Als je nog niets weet over de productie van de Australische regisseur Brian Trenchard-Smith, is je filmopleiding nog niet compleet. Trenchard-Smith was een van de vele filmmakers die halverwege de jaren zeventig bekendheid verwierven tijdens een hausse aan Australische exploitatiefilms. De Australische censuurwetten waren een paar jaar eerder veranderd, waardoor een nieuwe toestroom van seks en geweld in de bioscopen van het land mogelijk was, en Australische filmmakers leken een aangeboren begrip te hebben van hoe exploitatiefilms eruit moesten zien. Trenchard-Smith liep voorop met films als ‘The Man from Hong Kong’, ‘Deathchasers’ en de verbazingwekkend vreemde musical/biobpic ‘Stunt Rock’. Hij deed ook ‘Leprechaun 4: In Space’ hoger dan verwacht geplaatst op onze “Leprechaun”-filmranglijst.
Het echte visitekaartje van Trenchard-Smith kwam in 1982 met ‘Turkey Shoot’, een bizarre dystopie-gevangenisfilm die zich afspeelt in de verre toekomst van 1995. De morele politie van de jaren tachtig heeft de wereld overgenomen en zogenaamde ‘afwijkende mensen’ worden naar gevangeniskampen gestuurd voor ‘heropvoeding’. Er is sprake van een gezonde rebellie, maar veel van hun agenten belanden in gevangenkampen – martelboerderijen waar gevangenen worden opgejaagd voor de sport. Steve Railsback speelt een onschuldige winkelier die ten onrechte gevangen zit en zijn mensenjacht met een mede-onschuldige (Olivia Hussey) moet overleven.
“Turkey Shoot” is enorm gewelddadig en absoluut leuk. Het is ook een beetje surrealistisch. Je kunt je de sombere dystopie die de film beschrijft gemakkelijk voorstellen, maar waarom zit er ook een weerwolf in de film? Het lijkt erop dat de gevangenisbewaker een genetisch gemanipuleerde beest-man in dienst heeft. Het is ook duidelijk een kritiek op Reagan’s domme visie op Amerika in de jaren tachtig, en ook een aanstoot aan Margaret Thatcher. Maar helaas blijft het op het juiste moment in 2026.
“Turkey Shoot” werd uitgebracht als “Escape 2000” in de Verenigde Staten en als “Blood Camp Thatcher” in Engeland.
Geboren in vlammen (1983)
Veel Amerikaanse media van de jaren tachtig worstelden met de opkomst van het door Reagan geïnspireerde conservatisme, wat leidde tot een ondergrondse explosie van punkrock, New Wave en queer rebellie. Nergens kan dit scherper worden gevoeld dan in Lizzie Bordens klassieker Born in Flames uit 1983, een futuristisch drama over een veranderd medialandschap, onderlinge strijd tussen revolutionairen en de verraderlijke manier waarop conservatieve instellingen alles ondermijnen. /Film zei ooit dat het er een was vijf films uit de jaren tachtig die de zin van het leven vastlegden.
In de wereld van Born in Flames is het tien jaar geleden dat er een succesvolle socialistische revolutie heeft plaatsgevonden, maar de wereld is niet tevreden. Twee rivaliserende radiostations, beide gerund door boze lesbische collectieven, botsen over de vraag wat de progressieve boodschap zou moeten zijn. Ondanks de revolutie blijft seksisme wijdverbreid en worden vrouwen op straat aangevallen door knorrige vrouwenhaters. Een vrouwenleger staat op om via eigenzinnigheid het heft in eigen handen te nemen, terwijl de twee rivaliserende dj’s – Honey (Honey) en Isabel (Adele Bertei) – proberen geweldloze oplossingen te bedenken.
Ondertussen is de regering zelf opnieuw geïnfiltreerd door een nog seksistischere, ultraconservatieve beweging die voorstelt dat alle vrouwen weer huisvrouwen moeten worden. De Reagan-achtige president stelt zelfs een salaris voor voor vrouwen die thuisblijven om het huis schoon te maken. Het fysieke en sociale geweld van ‘Born in Flames’ neemt alleen af als vrouwen hun meningsverschillen opzij zetten en de echte vijand bestrijden: de systemische vrouwenhaat.
‘Born in Flames’ wordt gevoed door openhartige, aangrijpend intellectuele en volkomen terechte verontwaardiging. Dit is een film die laat zien hoe progressieven het grotere geheel uit het oog kunnen verliezen, omdat ze het te druk hebben met het kibbelen over de kleinere details. Maar er kan politieke beweging ontstaan als we ons concentreren op de onderdrukkende staat als eenheid. De film is boos, ontroerend en spannend van begin tot eind.
Eliminators (1986)
Peter Manoogian’s actiefilm ‘Eliminators’ uit 1986 voelt als een klein kind dat een verhaal verzint terwijl hij actiefiguren tegen elkaar slaat. Het is een low-budget, live-action tekenfilm op zaterdagochtend, en dat is bedoeld als een groot compliment. “Eliminators” gaat over een groepje avonturiers die zich verenigen om een kwaadaardige tijdreizende gekke wetenschapper tegen te houden die ervan droomt de wereld te veroveren. De hoofdpersoon is een Mandroid genaamd John (Patrick Reynolds), wiens torso kan worden vastgemaakt aan robotbenen of tanktreden als de situatie dit rechtvaardigt. Hij wordt terug in de tijd gestuurd om kolonel Hunter te vinden, een briljante wetenschapper die misschien weet hoe hij de kwaadaardige Dr. Reeves (Roy Dotrice) kan tegenhouden. Kolonel Hunter werd gespeeld door “Star Trek”-actrice Denise Crosby, die vijf andere actrices versloeg om de rol van Tasha Yar in die serie te spelen.
Samen met een kleine, zwevende robotvriend genaamd SPOT leidt hun zoektocht hen naar een afgelegen laboratorium in de jungle. Om een rivier over te steken, huren ze een vlot pratend Indiana Jones-type in, genaamd Harry Fontana (Andrew Prine), die het grootste deel van de film flirt met kolonel Hunter. Oh ja, en ze verzamelen ook enigszins willekeurig Kuji (Conan Lee), een ninja die wraak wil nemen op Dr. Reeves voor de moord op zijn vader. De actie is goedkoop maar serieus, en de Mandroid-effecten zijn indrukwekkend voor een film met hetzelfde budget. “Eliminators” werd geproduceerd door Charles Band, die datzelfde jaar “From Beyond”, “Rawhead Rex” en “TerrorVision” produceerde. Het was een goed moment om een raar kind te zijn in monsterfilms.
Dus hier hebben we een film over een Mandroid, een jonge wetenschapper, een drijvende robot, een opvliegende scheepskapitein en een ninja die een kwaadaardige wetenschapper uit de toekomst probeert tegen te houden. Als ik je ‘Eliminators’ niet heb verkocht, weet ik niet zeker wat het anders zou kunnen doen.
Ruimtekamp (1986)
Harry Winers film ‘SpaceCamp’ uit 1986 was het slachtoffer van een slechte timing. De film ging over een ramp met de Space Shuttle en had de pech dat hij pas een paar maanden na de ramp met de Challenger in première ging. Het is echter jammer, want ‘SpaceCamp’ is een leuke, prachtige avonturenfilm voor ambitieuze kinderen.
De titel “SpaceCamp” zal onmiddellijk aanspreken bij kinderen uit de jaren tachtig, aangezien een reis naar een echt NASA-gebaseerd SpaceCamp een veel voorkomende hoofdprijs was van kindvriendelijke spelshows uit die tijd. Winer’s film volgt een groep van vijf kinderen in de leeftijd van 12 tot 17 jaar, terwijl ze naar zo’n kamp gaan om te genieten van een week echte astronautentraining. De kinderen worden gespeeld door Tate Donovan, Lea Thompson, Kelly Preston, Larry B. Scott en Leaf Phoenix. Tijdens het trainen in een shuttle ontsteekt een chagrijnige robot (ingesproken door Frank Welker) per ongeluk een booster, waardoor de shuttle begint op te stijgen. Om de kinderen te redden, ontsteekt NASA alle boosters en lanceert de kinderen echt de ruimte in. De ongetrainde tieners moeten dan hun verstand en middelen gebruiken om een manier te vinden om lang genoeg te overleven om naar de aarde terug te keren.
‘SpaceCamp’ is misschien een wanhopige rampenfilm over tieners die zonder zuurstof komen te zitten, maar het is ook een wensvervullingsfantasie van de hoogste orde. Veel kinderen hebben astronautendromen, en ‘SpaceCamp’ was een droom over hoe ze tientallen jaren ruimtevluchttraining konden overslaan en zo snel mogelijk de ruimte in konden gaan. De kinderen waren allemaal eigenzinnig en gebrekkig zoals tieners, waardoor het personage aantrekkelijk en geloofwaardig werd. De muziekscore van John Williams zorgt er ook voor dat de film groots en avontuurlijk aanvoelt.
De symbolische volwassenen worden gespeeld door Kate Capshaw en Tom Skerritt. “SpaceCamp” zou opnieuw worden gemaakt voor Disney+maar de plannen gingen niet door.
Communie (1989)
In 1985 begon auteur Whitley Streiber verontrustende dromen te krijgen, omdat hij geloofde dat er mysterieuze indringers in zijn huis waren. Terwijl hij met een aantal vrienden op vakantie was in een afgelegen hut, beweert Streiber een vreemd wezen met grote ogen in zijn slaapkamer te hebben gezien. In de maanden die volgden werden Streibers dromen veel levendiger; zijn visioenen werden achtervolgd door slungelige buitenaardse wezens met een grijze huid, maar ook door salamanderachtige kabouters met een blauwe huid. De visioenen zetten zijn huwelijk onder druk en dreigden hem gek te maken. Streiber onderging hypnotische therapie en ontdekte, door herstelde herinneringen, dat hij werd ontvoerd door buitenaardse wezens, die medische en seksuele experimenten met hem zouden uitvoeren.
Streiber schreef over zijn ervaringen in het boek ‘Communion: A True Story’ uit 1987 dat een grote hit werd en grotendeels verantwoordelijk is voor de verspreiding van buitenaardse kennis in de jaren tachtig en negentig. In 1989 bewerkte Streiber zijn boek tot een scenario voor filmmaker Philippe Mora, die Streibers ervaringen omzette in een expliciete en beklijvende speelfilm. /Film ooit beschreven ‘Communion’ is een van de vreemdste buitenaardse films die je ooit zult zien. Christopher Walker speelde Streiber en Lindsay Crouse speelde zijn vrouw Anne. Streiber wilde dat de film zo puur mogelijk zou blijven voor zijn ervaring, dus stond hij erop dat het een kleinere, onafhankelijke film zou zijn; een studio zou waarschijnlijk meer wellustige details en ongepaste speciale effecten hebben toegevoegd. Dat gezegd hebbende, hij stemde toe nooit de set bezoeken of input geven terwijl Mora regisseerde.
Het resultaat is een verrassend intiem, volwassen drama over hoe ontvoering door buitenaardse wezens iemand van binnenuit kan verscheuren. Het gaat over een mysterie dat nooit echt begrepen kan worden. Het gaat erom dat buitenaards leven altijd iets zal zijn waar onze geest niet mee om kan gaan. Het is een behoorlijk geweldige film.
