5 beste films geregisseerd door Gus Van Sant, gerangschikt

Zoals gedetailleerd werd beschreven in een biografie voor de New York Timesbegon filmmaker Gus Van Sant als kind met het opnemen van zijn eigen Super 8-films en ging begin jaren zeventig naar de Rhode Island School of Design om meer over fotografie te leren. Zoals veel studenten vóór hem begon Van Sant een interesse te ontwikkelen voor outsider-filmmakers als Stan Brakhage en Andy Warhol. Hij verhuisde in 1976 naar Los Angeles om productieassistent te worden, maar LA bleek teleurstellend, waardoor hij de 45 minuten durende film ‘Alice in Hollywood’ maakte, een nog niet uitgebrachte korte film over een ‘gevallen vrouw’ die de hoop verliest met het Hollywood-systeem. Op passende wijze bewapend met cynisme over de filmindustrie en interesse in archart-films, en na tijd te hebben doorgebracht met de queer-scene in LA en randbewoners op en neer aan Hollywood Boulevard, werd Van Sant een van de belangrijkste tegencultuurstemmen van de opkomende onafhankelijke filmscene.

Gedurende de jaren negentig bracht Van Sant de tijdsgeest keer op keer in beweging en trok hij de aandacht met zijn films over drugssubculturen en hustler-subculturen, plus een bewerking van een werkelijk bizarre roman van Tom Robbins. Van Sant drong eind jaren negentig door in Hollywood met het succes van zijn door Matt Damon/Ben Affleck geschreven universiteitsdrama ‘Good Will Hunting’, en leek plotseling twee kanten te hebben. Er was de verkennende indie Gus Van Sant, en er was de gelikte “Hollywood” Gus Van Sant. Wij, het gelukkige publiek, hadden schijnbaar twee filmmakers in één.

Van Sant heeft in zijn carrière veel geweldige, fascinerende films gemaakt die afwisselend wankelen tussen boog en moeilijk, en gelikt en publiekslievend. De volgende vijf films zijn naar de mening van deze schrijver zijn beste.

Van 2002 tot 2005 regisseerde Gun Van Sant een trilogie van films die ook wel zijn Death Trilogy worden genoemd. Alle drie de films zijn traag en vrijwel dialoogvrij, en bevatten allemaal zeer lange, langdurige shots van lopende mensen. De camera volgt hen, onderzoekt hun ruimte terwijl ze wandelen en onderzoekt de doolhoven van hun geest terwijl ze door de doolhoven van hun wereld lopen. Ze zijn ook allemaal geëxtrapoleerd uit gewelddaden uit de echte wereld. “Gerry” is losjes gebaseerd op de moord op David Coughlin in 1999. “Elephant” is een hervertelling van de schietpartijen op Columbine High School. En ‘Last Days’ is een fictieve versie van de dood van Kurt Cobain in 1994.

‘Gerry’ is de meest opvallende van deze drie, en tevens de minst toegankelijke. Matt Damon en Casey Affleck spelen twee mannen, beiden genaamd Gerry, die besluiten een wandeling door de woestijn te maken. De camera blijft heel lang hangen terwijl ze lopen. En lopen. En lopen. En lopen. Er wordt meer gewandeld in ‘Gerry’ dan in ‘Lord of the Rings’. Soms lopen ze samen, soms niet. Soms lijkt een van hen te hallucineren. Soms lijkt de natuur ermee te rommelen, zoals wanneer ene Gerry op de een of andere manier bovenop een hoge stenen toren terechtkomt zonder te weten hoe hij daar terecht is gekomen.

Dan zal een van hen de ander doden.

“Gerry” is een meesterlijk voorbeeld van Slow Cinemawaarin het publiek wordt uitgenodigd om na te denken en te observeren, waardoor het in een meditatieve staat raakt. Maar het is ook donker en vreemd, omdat de tijd zeker niet klopt. Er gaat iets misgaan. Van Sant said in Filmmaker Magazine dat hij werd beïnvloed door de film “Sátántango” van Béla Tarr uit 1994, maar ook door “Tomb Raider.” Hoe vreemd.

“Drugstore Cowboy” volgt een groep drugsverslaafden die in de praktijk met een heel bijzondere drukte de Pacific Northwest van het land doorkruisen. Ze breken in bij drogisterijen, overvallen de apotheken en pikken alle medicijnen af ​​die ze nodig hebben om hun gewoonte in stand te houden. Van Sant filmt ze echter als ultra-coole hipsters, waardoor ze aantrekkelijk en aantrekkelijk overkomen. Het kan zeker geen kwaad dat de leider van de groep, Bob, wordt gespeeld door een jonge en knappe Matt Dillon. Bob’s vrouw, Dianne, wordt gespeeld door Kelly Lynch, James LeGros speelt hun maatje Rick, en Rick’s vriendin, Nadine, wordt gespeeld door een tiener Heather Graham.

Hun verslaving wordt zakelijk behandeld, alsof het gewoon de realiteit van hun leven is. Ze begrijpen dat ze verslaafd zijn, en hun leven is nu volledig herschikt om tegemoet te komen aan hun drugsgebruik. Zoals William S. Burroughs ooit in zijn boek ‘Junky’ schreef: ‘Een junkie draait op junk-tijd. Wanneer zijn junk-tijd wordt afgesneden, loopt de klok terug en stopt. Het enige wat hij kan doen is volhouden en wachten tot de niet-junk-tijd begint. Een zieke junk kan niet ontsnappen aan de externe tijd, hij kan nergens heen. Hij kan alleen maar wachten.’ Misschien om dit idee kracht bij te zetten, verschijnt Burroughs zelf in de film als een oudere verslaafde die Bob uiteindelijk helpt. Sommigen doen misschien denken aan ‘Requiem for a Dream’.

“Drugstore Cowboy” is een verblijf in een marginale cultuur, maar gepresenteerd met een soort afstandelijke coolheid die communiceert hoe aantrekkelijk dat universum is voor verslaafden. Van Sant zorgt er niet voor dat de kijker drugs wil proberen, maar hij legt wel een soort kille, romantische berusting vast. “Drugstore Cowboy” zou het visitekaartje van Van Sant worden en vrijwel onmiddellijk tot grotere en betere dingen leiden.

“Good Will Hunting” was een relatief kleine productie en kostte slechts $ 16 miljoen om te maken. De grote ‘get’ was Robin Williams, die Dr. Maguire speelde, een psychiater en professor aan een kleine community college in Boston. Het scenario werd beroemd geschreven door de toen nog ongeteste Matt Damon en Ben Affleck, en het hielp het paar rechtstreeks naar het centrum van het Hollywood-firmament te lanceren. Niemand had kunnen voorspellen dat ‘Good Will Hunting’ ruim 225 miljoen dollar zou verdienen aan de kassa en genomineerd zou worden voor negen Oscars, waaronder die voor Beste Film, Beste Regisseur en Beste Acteur. Matt & Ben wonnen een Oscar voor hun scenario, en Williams won voor zijn optreden.

“Good Will Hunting” vertelt het verhaal van Will Hunting (Damon), een knappe ex-gevangene die als conciërge werkt bij MIT. Hij heeft voortdurend problemen met de politie, omdat hij gewelddadige impulsen heeft en veel ruzie krijgt. Hij is in het geheim ook een wiskundig genie, iets wat een MIT-professor ontdekt nadat Will werkeloos een wiskundeprobleem op een willekeurig schoolbord oplost. Het grootste deel van de film beschrijft de genezing van Will, meestal door toedoen van Dr. Maguire, die hem een ​​zeer inzichtelijke therapie aanbiedt. Hij begint ook te daten met de charmante Brit Skylar (Minnie Driver), een Harvard-student. Aan het einde van de film moet hij iemand over een meisje opzoeken.

“Good Will Hunting” is ondraaglijk charmant en onverwacht ontroerend. Damon en Affleck creëerden een rijk, lokaal accuraat Boston-drama vol grappige, intelligente mensen wier genezing welverdiend en eerlijk is. Het is een universiteitsdrama, maar het betuttelt geen studenten; het voelt eerlijk en gestructureerd aan. Het mist veel van de lef van Van Sant’s eerdere films, maar heeft net genoeg authenticiteit om geweldig te zijn. Het is best geweldig.

Net als ‘Drugstore Cowboy’ gaat ‘My Own Private Idaho’ over een subcultuur van criminelen die hun leven op een openhartige en ongecompliceerde manier leiden. Het wordt verteld vanuit het perspectief van Mike (River Phoenix), een sekswerker in de Pacific Northwest. Mike is narcoleptisch en heeft de slechte gewoonte om op ongelegen momenten flauw te vallen en gedurende langere perioden in slaap te blijven. Mike’s beste vriend is Scott (Keanu Reeves op zijn meest sexy), en Scott zal degene zijn die min of meer de film zal vertellen, waarbij hij in alle openheid de ins en outs van het sekswerkerschap in de moderne tijd zal uitleggen. Seksualiteit is onbeduidend open en de gevaren van sekswerk zijn altijd duidelijk en aan de oppervlakte.

Scott is tevens de zoon van de burgemeester(!) en heeft een rijke familie waar hij op terug kan vallen, mocht het straatgedoe niet lukken. Hij geniet van het gezelschap van een gekke oudere man genaamd Bob Pigeon (William Richert) die vaak liegt en overdrijft, meestal op een grappige manier. Wacht even… De rijke erfgenaam negeert zijn koninklijke plichten om tijd door te brengen met oplichters, terwijl hij luistert naar de verhalen van een oudere, komische idioot? Fans van Shakespeare zullen meteen herkennen dat “My Own Private Idaho” een riff is van “King Henry IV, part I” waarbij Reeves de plaats inneemt van Prins Hal en Richert de plaats inneemt van Falstaff. Het is Shakespeare, maar vermengd met de roman ‘City of Night’ uit 1963 van John Rechy, een boek over een sekswerker en zijn avonturen in het bedrijf.

Queerness en sekswerk worden in ‘Idaho’ als vanzelfsprekend gepresenteerd, waarbij ze schijnbaar proberen hun stigma te verminderen. Het is aantrekkelijk, energiek en literair. Het is alles wat je wilt in een film.

“To Die For” is een van Van Sant’s meer gestileerde films, die zich afspeelt in een verhoogde snoepkleurige fantasie die vooral lijkt te bestaan ​​in het hoofd van de hoofdpersoon, Suzanne Stone (Nicole Kidman). Suzanne is een slimme, opgewekte, schijnbaar lege ziel wiens enige ambitie het is om nieuwslezeres te worden voor een groot tv-netwerk. Ze lijkt zich echter niet te realiseren hoe onwetend ze is over zulke zaken, en heeft het gevoel dat ze een grote hit heeft gemaakt toen haar werd gevraagd de weerberichten voor een lokaal tv-station te geven. Ze begint ook met het filmen van een docudrama over de lokale tieners, en lijkt niet te beseffen dat haar onderwerpen (gespeeld door Joaquin Phoenix, Alison Folland en Casey Affleck) een soort verliezers zijn. Als haar man (Matt Dillon) erop wijst dat ze haar dromen om nieuwslezer te worden moet opgeven en zich moet settelen om baby’s te krijgen, snauwt Suzanne. Ze begint een affaire met het personage van Phoenix en begint de moord op haar man te beramen.

“To Die For” heeft een cartoon noir-sfeer en combineert “Double Indemnity” met John Waters. Nicole Kidman geeft haar beste prestatie als Suzanne Stoneeen huiveringwekkend personage dat alleen aan de wereld kan denken door de lens van de tabloidtaal op televisie. Ze wordt ook omringd door een arsenaal aan interessante karakteracteurs, waaronder Illeana Douglas, Dan Hedaya, Kurtwood Smith, Wayne Knight en zelfs David Cronenberg. Het scenario is geschreven door Buck Henry, die films als ‘The Graduate’, ‘Catch-22’ en ‘Heaven Can Wait’ schreef, en het draagt ​​de wrange humor van de schrijver overal in terug. “To Die For” bevat ongetwijfeld ook de allerbeste partituur die Danny Elfman ooit schreef, schommelend tussen de kenmerkende gotische klanken van de componist, hardrockgitaren en grillige tekenfilmvreugde.

“To Die For” heeft een lastige toon, maar Van Sant slaagt er perfect in en levert een van de beste films van de jaren negentig af.