Ze zeggen dat de dood op niemand wacht. Een van de beste horrorfranchises zegt anders. De Eindbestemming serie heeft naam gemaakt met de veronderstelling dat de dood kan wachten, maar niet voor lang. Het uitgangspunt, inmiddels heerlijk bekend, draait om de dood als een onzichtbare kracht die het lot corrigeert nadat overlevenden een catastrofaal ongeval hebben bedrogen. De eerste twee films gingen met een vliegtuigongeluk en snelwegstapeling, voordat de serie besloot tot iets spannenders dan je dagelijkse woon-werkverkeer.
In 2006 Eindbestemming 3 De ramp is een ontsporing van een achtbaan met hoge snelheid, die ternauwernood kan worden vermeden dankzij een voorgevoel van middelbare scholier Wendy Christensen (Mary Elizabeth Winstead). Maar zoals fans weten, houdt Death er niet van om geghost te worden. Eén voor één worden de overlevenden gestalkt en geëlimineerd door middel van uitvoerig geënsceneerde ‘ongelukken’ die alledaagse locaties veranderen in Rube Goldberg-iaanse dodelijke vallen. Is het formeel? Natuurlijk. Maakt dat het minder leuk? Absoluut niet.
Maak kennis met de zonnebankslachtoffers Ashley en Ashlyn, eendimensionale karikaturen van het stereotype van meisjesstudentenclubs. Saai, kauwgomsmakend en topless (natuurlijk) het paar doorloopt perfect de bewegingen van een routinebezoek aan de zonnestudio. Wat volgt is een masterclass in spanning, misleiding en galgenhumor.
Regisseur James Wong laat de sfeer net lang genoeg luchtig blijven zodat we kunnen ontspannen en begint dan meteen op te vallen Eindbestemming’s kenmerkende broodkruimels van onheil. Er wordt tegen een losse wandplank geduwd. Een waarschuwing over het bewaren van drankjes in de buurt van de apparatuur wordt bespot en genegeerd. Een ongeoorloofde aanpassing van de thermostaat “kan geen kwaad.”
Dan begint het crescendo. De eigenaar sluit zichzelf per ongeluk buiten de salon. De drank zweet en druppelt condensatie in een elektriciteitskast, waardoor deze wordt kortgesloten met dramatische vonken en rook. De thermostaatcijfers blijven stijgen. Die plank die van de muur valt en zich tegen de zonnebanken klemt, waardoor de meisjes erin vast komen te zitten. Je voelt je claustrofobie opkomen.
De paniek escaleert langzaam: geschreeuw, bonzen op de acryldeksels, verwoede pogingen om te ontsnappen. De dwarsdoorsnede tussen de twee bedden benadrukt hun isolement, zelfs als ze vlak naast elkaar staan. Ze kunnen elkaar horen, maar ze kunnen elkaar niet helpen. Dat detail alleen al is pure horrorpoëzie.
Het overvloeien van aangrenzende vlammende zonnebanken naar deze aangrenzende doodskisten is *kus van de chef*
Nieuwe lijnbioscoop
Dan komt de brute laatste wending. De temperatuur stijgt tot boven de overlevingsgrenzen, waardoor de zonnebanken in feite in krachtige ovens veranderen. De laatste opnames zijn gruwelijker vanwege hun implicaties dan vanwege de grafische details: verkoolde handen, zinderende hitte en het besef dat er geen redding komt. Het brandblussysteem treedt te laat in werking en bezegelt hun lot in een laatste, wrede ironie.
Dus waarom is deze scène een van de meest iconische doodssequenties in de horrorgeschiedenis gebleven?
Ten eerste maakt het gebruik van een zeer specifieke, zeer herkenbare angst. Halverwege de jaren 2000 waren overal zonnebanken. Er bestonden al stadslegendes over precies wat er met mensen gebeurde. Het idee dat zoiets alledaags dodelijk kan worden, past perfect in de subtekst van de film. De franchise heeft altijd geprofiteerd van ironische sterfgevallen, maar… Eindbestemming 3 leunt helemaal naar binnen. Deze personages geven veel om hun uiterlijk, en ze sterven op een manier die het op groteske wijze vernietigt. Het is gemeen. Het is ironisch. Het is onvergetelijk.
Binnen het bredere Eindbestemming canon, de zonnebankdood staat steevast in de buurt van de top en met goede reden. Het bereikt niet helemaal de operagrootsheid van Eindbestemming 2’s snelwegopstapeling, wat het cultureel meest traumatiserende moment van de franchise blijft. Maar als individuele moord overtreft het waarschijnlijk de meeste anderen. Het is inventiever dan de badkuipwurging uit de eerste film, psychologisch verontrustender dan het ongeluk in de sportschool in Eindbestemming 5en veel gedenkwaardiger dan veel van de latere CGI-zware catastrofes uit de serie.
Als Eindbestemming sterfgevallen worden beoordeeld op creativiteit, herkenbaarheid en ‘dat zal ik nooit meer doen’-impact, dan is de zonnebankscène een bijna perfecte score. Het is het moment dat werd gecementeerd Eindbestemming 3 als de meest speelse en pervers fantasierijke inzending van de franchise. Bijna twintig jaar later deinzen horrorfans nog steeds terug als de salondeuren sluiten en de hitte begint op te lopen. Dat is het kenmerk van een geweldige sterfscène. Het doet je op dat moment niet alleen bang maken, het volgt je ook in het echte leven en laat je denken: “Ja… misschien sla ik dat over.”
