Door Jonathan Klotz
| Gepubliceerd
15 jaar lang, CSI regeerde op CBS als een van de hoogst gewaardeerde shows na het perfectioneren van de procedurele formule. Zo nu en dan brak de serie zijn formule, van ‘Lab Rats’ gericht op de bijpersonages tot ‘4×10’ die een reeks korte verhalen vertelde, maar geen enkele verbrijzelde de verwachtingen van de kijker zoals ‘Sqweegel’ uit seizoen 11. Het nachtploegteam probeerde de motieven en identiteit achter de in een gimp-suit geklede seriemoordenaar te achterhalen, wat leidde tot het meest onverwachte einde van de hele serie: ze faalden.
De slechterik wint
Zo nu en dan is er een aflevering van CSI waarin de slechterik zegeviert, die teruggaat tot seizoen 1 en zich afspeelt in ‘Chimera’, behalve dat de dokter met verdraaid DNA uiteindelijk in een latere aflevering voor het gerecht werd gebracht. Sqweegel, vernoemd naar het geluid dat een klein meisje hoorde in een wasstraat, wordt nooit gearresteerd, zijn identiteit wordt nooit onthuld en hij wordt nooit meer gezien. Wanneer de aflevering begint, weten kijkers dat er iets niet klopt aan wat ze gaan zien door de manier waarop de moordenaar zich door een chique, luxe huis in Las Vegas beweegt. Door een raam naar binnen glippen is één ding, maar de manier waarop hij de trap oploopt in een vreemde, schokkerige beweging die bovendien onmenselijk soepel en vloeiend is, is meteen verontrustend.
Het team, in deze periode geleid door Catherine Willows (Marg Helgenberger) en Dr. Raymond Langston (Laurence Visburne), begint het motief van Sqweegel te achterhalen als ze beseffen dat elk slachtoffer een hypocriet was. De eerste was een pleitbezorger voor de rechten van gehandicapten die haar zoon vermoordde, maar ze gaf toe wat ze had gedaan en mocht blijven leven. Van de overige slachtoffers zijn er een brandweerman die vuur maakt om een held te zijn, en een overspelige vrouw die lid is van de Family Values Committee. Wat de motieven betreft, is het gebruikelijk voor de procedure. Het is ook het enige deel van de aflevering dat normaal is.
Het beeld van Sqweegel die zijn slachtoffers stalkt en in ruimtes terechtkomt die te klein en krap zijn voor een normaal mens, is op de een of andere manier verontrustender dan de gebruikelijke dode lichamen. Het laatste shot van Sqweegel, waarbij hij het gimp-pak vastmaakt en zegt: ‘Ik ben niemand’, is duisterder en spookachtiger dan je zou verwachten van een netwerkshow. Nadat de aflevering voor het eerst werd uitgezonden in 2010, verbood CBS deze niet ronduit; in plaats daarvan heeft het netwerk het stilletjes uit de reguliere rotatie gehaald, maar het is vandaag de dag overal beschikbaar CSI is streamen.
Een moordenaar uit een andere serie
“Sqweegel” voelde alsof er een aflevering uit een andere serie binnenkwam CSI. Dat is in essentie wat het was. Seriemaker Anthony E. Zuiker schreef samen met Duane Swierczynki een serie romans genaamd Niveau 26waarin Sqweegel de slechterik was. De releasedatum van de aflevering viel samen met de release van Niveau 26: Duistere profetie. Verontrustend genoeg was Sqweegel in het boek zelfs nog donkerder en verontrustender dan wat er op de netwerktelevisie te zien was.
Het personage werd tot leven gebracht door Daniel Browning Smith, een getalenteerde slangenmens, die ook mede-presentator was De supermensen van Stan Lee. Smith heeft het hypermobiele Ehlers-Danlos-syndroom, waardoor hij een bovenmenselijke mate van flexibiliteit heeft. Aan de ene kant kan de wetenschap dat een echt mens de stunts van Sqweegel uitvoerde en dat het geen speciale effecten waren, ze erger maken, maar aan de andere kant speelt Daniel Browning Smith ook komedie en heeft hij niemand vermoord.
Bedrijfssynergie is de echte gruwel van CSI’s meest verontrustende episode. Omdat Sqweegel niet voor de serie was gemaakt, zou er nooit een resolutie komen. In plaats daarvan slaagde hij erin een kind te vermoorden, te traumatiseren en de nacht in te gaan, niet omdat hij een crimineel meesterbrein was, maar vanwege bedrijfslicenties. Miljoenen fans vroegen zich af wanneer hij zou terugkeren, en realiseerden zich nooit dat ze zijn lot pas zouden vernemen als ze er eens naar zouden kijken, omdat het in een boek staat.
