Momenteel genomineerd voor meerdere Oscars, Chloe Zhao‘S “Hamnet” traceert hoe het onmetelijke verdriet van het verlies van een kind William Shakespeare ertoe aanzette ‘Hamlet’ te schrijven als een literaire beeltenis van verlies. Die vereerde tekst, die talloze aanpassingen heeft geïnspireerd (waaronder The Lion King), krijgt een nieuwe vorm in de handen van de Japanse animatiemeester Mamoru Hosoda voor zijn nieuwste fantastische epos, ‘Scarlet’.
In een carrière van animatiefilms met een thematisch gewicht en een diepe emotionele impact is ‘Scarlet’ misschien wel de meest ontnuchterende en intense poging van de regisseur tot nu toe, niet alleen gezien de ernst van het geweld dat wordt getoond, maar omdat het pleit voor de soms onmogelijke taak om je vijanden te vergeven, zelfs als ze geen berouw tonen. Wat hier op het spel staat, is iemands ziel. Wat overblijft is Hosoda’s investering in ouder-kindrelaties, een terugkerend onderwerp voor hem, altijd onderzocht met compassie voor beide partijen: het kind dat begeleiding nodig heeft en de ouder die worstelt om een baken te zijn.
Door het stuk van geslacht te wisselen, draait Hosoda opnieuw om een heldin (hij lijkt de voorkeur te geven aan vrouwelijke hoofdrolspelers). De gelijknamige Deense prinses uit de 16e eeuw (ingesproken door Mana Ashida) verliest haar vader, koning Amleth (Masachika Ichimura), door gruwelijk verraad. Haar gewetenloze, op macht beluste oom Claudius (Kôji Yakusho) vermoordt zijn eigen broer om koning te worden. Maar op zijn laatste momenten, terwijl Scarlet toekijkt, pleit Amleth voor een verzoek dat ze niet kan horen. Het wreken van haar gevallen vader – en ontdekken waar hij om vroeg voordat hij stierf – wordt het enige doel van de jonge vrouw in de toekomst. Woede verteert haar.
Hosoda’s oeuvre bestaat vrijwel uitsluitend uit films die zich op twee verschillende niveaus afspelen: de werkelijkheid en een digitale wereld.“Zomeroorlogen,” “Schoon”) of realiteit en een magisch rijk (“Mirai,” “De jongen en het beest”). “Scarlet” is wat dat betreft niet anders.
Deze keer verkent hij echter een hiernamaals met zijn eigen regels. Claudius voelt Scarlet’s besluit om hem te vernietigen en vergiftigt haar. Scarlet wordt wakker in de Andere Wereld, een eindeloos, dor landschap met een oceaan als lucht waar een draak ronddwaalt. Hier komen de overledenen uit het verleden en het heden samen. Dat is hoe Scarlet en Hijiri (Masaki Okada), een paramedicus uit het heden die weigert te geloven dat hij is overleden, in dezelfde tijdlijn kunnen bestaan. Dit vagevuur weerspiegelt in wezen het leven: er is conflict en lijden en als je hier opnieuw sterft, verdwijn je voor altijd in de duisternis. Het doel is om op te stijgen naar het Oneindige Land, een vervanger voor de hemel. Maar Scarlet bekommert zich niet om eeuwige vrede. Ze ontdekt dat Claudius hier is en begint aan een trektocht om hem te vinden en hem voorgoed te vermoorden.
Hosoda staat niet stil bij de verschillen tussen Scarlet en Hijiri’s realiteit in het land van het leven. In plaats daarvan richt hij zich op hun botsende wereldbeelden. Hoewel Scarlet er geen twee keer over nadenkt om iemand af te slachten die haar in de weg staat, beschermt Hijiri het leven koste wat het kost, zo erg dat je de frustratie van Scarlet over hem kunt begrijpen. Na een brutaal gevecht verbindt Hijiri bijvoorbeeld de wonden van haar vijanden met net zoveel zorg als hij dat van haar doet.
Meerdere gevechten met de handlangers van Claudius bepalen de reis van Scarlet en Hijiri, evenals een ontmoeting met de Verenigde Naties van deze plek: een groep rondzwervende nomaden van over de hele wereld die samen zijn gekomen voor gezelschap. Zelfs na de dood, zo suggereert Hosoda, hopen mensen alleen maar op een schouder om op uit te huilen en iemand met wie ze hun lasten kunnen delen.
Voor ‘Scarlet’ begeeft Hosoda zich op onbekend esthetisch terrein. Wanneer het verhaal zich in de Andere Wereld afspeelt, zullen fans onmiddellijk merken dat het uiterlijk verschilt van zijn eerdere creaties. En dat komt omdat Hosoda in die secties heeft gekozen voor fotorealistische, computergegenereerde animaties. De vroege scènes uit de periode van Scarlet zijn bedacht met behulp van de meer traditionele handgetekende techniek.
Toch behouden de personages in de Andere Wereld, gecreëerd in CGI, de kwaliteiten van handgetekende animatie, waardoor je je hyperbewust maakt van de relatie tussen de beweging van de figuur en de omgeving. De mix van visuele benaderingen schokt in eerste instantie het oog, hoewel het passend lijkt.
Als Hosoda’s high-concept interpretatie van het leven na de dood te nauwkeurig wordt onderzocht, kan het meer vragen oproepen dan het kan beantwoorden (zijn alle schurken uit de geschiedenis vermoord in de Andere Wereld?). Maar ondanks alle verhalende minpunten verdient de film lof vanwege zijn oprechte oproep tot mededogen. Scarlet’s laatste ontmoeting met Claudius straalt de ingewikkelde ontroering uit die je verwacht van echte, moeilijke catharsis.
Toegegeven, de resolutie van de film voelt naïef aan. De goede bedoelingen van Scarlet om oorlogen te beëindigen, louter uit vastberadenheid om het goede te doen, kunnen in de praktijk misschien niet substantieel blijken. In dat opzicht is “Scarlet” het gebed van een regisseur die vurig wil geloven in vriendelijkheid (zelfs voor degenen die het niet verdienen) als de enige echte weg naar genezing. Dat is tegenwoordig een hele opgave, vooral in dit land, maar het is moeilijk om Hosoda de schuld te geven van de oprechte herinnering aan wat zou kunnen zijn.
‘Scharlaken’
In het Japans, met ondertitels
Beoordeeld: PG-13, voor krachtig geweld/bloedige beelden
Looptijd: 1 uur, 51 minuten
Spelen: Opent vrijdag 6 februari in beperkte oplage



