Door Joshua Tyler
| Gepubliceerd
De jaren negentig verdringen nu, in de hoofden van velen, de jaren vijftig als de gouden eeuw van de mensheid. Het internet bevond zich nog in zijn vroegste vorm, de economie bloeide, net als de Amerikaanse innovatie en cultuur.
In 1994, precies in het middelpunt van dat tijdperk, was er een blockbusterfilm waar de hele wereld zich over haastte. Een zogenaamd verhaal over optimisme en hoge verwachtingen, een hercontextualisering van de weg die Amerika was ingeslagen om een mooie en stralende toekomst te bereiken, verteld door de lens van een heel domme man.
Of dat leek de film te zijn. In werkelijkheid kan dit de eerste grote stap op weg naar achteruitgang zijn geweest. Of je het nu wist of niet, tijdens het kijken Forrest Gumpje werd gescreenwasht.
Forrest Gumps filosofie van totale gehoorzaamheid
Forrest Gump begint met een veer die op de wind zweeft. Het heeft geen gewicht, geen impact en geen invloed. De veer gaat waar de wind hem heen blaast, zonder te klagen, in het vertrouwen dat het uiteindelijk allemaal goed komt.
Het leven is als een doos chocolaatjes, je weet nooit wat je eruit haalt. Het leven is als een veer die door de lucht zweeft. Er is geen manier om te weten uit welke kant de wind waait; het enige wat je kunt doen is je erdoor laten bewegen.
Er is geen manier om te weten wat je in je mond stopt, dus blijf gewoon eten en accepteer wat je tong ook maar raakt.
Het is een filosofie van totale gehoorzaamheid en het opgeven van keuzevrijheid, een afwijzing van verantwoordelijkheid, en het is iets waar geen enkel normaal mens ooit mee zou instemmen. Daarom is het makkelijk om het af te wijzen Forrest Gump als maar een film.
Om zo’n krankzinnige boodschap te laten blijven hangen, moet je veel verder gaan dan een toespraak over een doos chocolaatjes en terechtkomen in een wereld van geheime psychologische overtuigingskracht die geschikt is voor wapens. Dus dat is precies wat Forrest Gump deed.
Laten we beginnen met te zeggen dat Jenny in het middelpunt van alles staat, maar dat is niet omdat ze een geheime slechterik is, wat de standaard gespannenheid is. Forrest Gump nemen. Ze is helemaal geen geheime slechterik, ze is een openlijke slechterik, maar een slechterik die gemaakt is om een geheim doel te dienen.
Voordat ik dat uitleg, moet je de film zelf begrijpen.
Forrest Gump lokt emotionele reacties uit om het publiek suggestief te maken
Forrest Gump is prachtig gemaakt en verkocht als een feel-good fabel over vriendelijkheid en fatsoen. Het is zo goed in emotioneel zijn en het publiek het gevoel geven dat het bijna onmogelijk is om door de tranen heen te zien wat het doet. En dat is precies waarom het werkt.
Tijdens mijn opleiding tot hypnotiseur draaiden de meeste van mijn eerste lessen om hoe je iemand in een suggestieve toestand kunt brengen. Een van de beste en meest effectieve manieren is door een emotionele reactie te creëren. Psychologen noemen dit soms emotionele priming. Emotionele priming maakt gebruik van het feit dat sterke emoties het kritisch denken belemmeren en de suggestibiliteit vergroten.
Een van de meest unieke dingen over Forrest Gump is de structuur ervan. Het is niet één, doorlopend verhaal. In plaats daarvan is het een reeks korte vignetten, die zich op verschillende momenten in het leven van Gump afspelen.
Elk vignet begint een verhaal en eindigt vervolgens met een aanzwellende emotionele scène. Het is zo getimed dat het publiek bij het begin van elk nieuw segment in een sterke emotionele toestand verkeert, gecreëerd door het vorige.
We voelen de schaamte van Forrest terwijl hij wordt bespot omdat hij dom is. Angst in de jungle van Vietnam. Ondraaglijk verdriet bij de dood van zijn moeder. Terwijl het publiek voortdurend klaar is, gebruikt Forrest Gump dat vervolgens om iets verraderlijks af te leveren: een moraliteitsspel waarin gehoorzaamheid wordt beloond En onafhankelijk denken wordt gestraft.
Dat alles wordt vervolgens verpakt in nostalgie en empathie, zo dik dat je het niet mag merken.
Forrest Gump als compliance-oefening
Vanaf het begin is Forrest Gump een regelvolger, hoe slecht de regels om hem heen ook zijn. De film begint met Forrest die dingen vertelt die zijn moeder hem vertelde en uitlegt hoe hij haar instructies opvolgde.
De hele film wordt een oefening in naleving voor Forrest Gump, een man die nooit iets in twijfel trekt, en een script dat dat voor het publiek laat werken door hem af te schilderen als een persoon met een beperkte intelligentie.
Natuurlijk voldoet Forrest daar gewoon aan; hij is niet slim genoeg om iets anders te doen. Maar waarom Forrest hieraan voldoet is vanuit overtuigingsperspectief niet zo belangrijk als het feit dat hij voldoeten de film zorgt ervoor dat kijkers juichen voor zijn gehoorzaamheid.
Forrest slaagt omdat hij precies doet wat hem wordt opgedragen. Niet metaforisch. Letterlijk.
Rennen, Forrest. Hij rent.
Sluit je aan bij het leger. Hij sluit zich aan.
Speel pingpong. Hij speelt.
Investeer in garnalen. Hij investeert.
Forrest trekt nooit instructies van wie dan ook in twijfel. Hij verzet zich nooit tegen autoriteit. Hij evalueert nooit de resultaten. Dat doet hij niet eens echt kiezen. Hij gehoorzaamt, en het universum overlaadt hem met beloningen. Rijkdom. Roem. Liefde. Respect. Een gecharmeerd leven leverde één bestelling tegelijk op.
De film kadert dit als onschuld. Maar structureel is dat wel zo perfecte gehoorzaamheid.
Gehoorzaamheid aan zijn moeder en Jenny. Gehoorzaamheid aan de staat die hem naar de jungle stuurt om te sterven en vervolgens pingpong te spelen. Gehoorzaamheid is het hele leven van Forrest Gump. Hij heeft geen keuzevrijheid, en het wordt gevierd.
Een van de weinige momenten waarop Forrest enig agentschap laat zien, is een mislukte poging om Jenny te redden, die hij ziet vrijen met een jongen in een auto en ten onrechte denkt dat ze gewond raakt. Ze schreeuwt tegen hem en vertelt hem dat hij ongelijk heeft.
Dus het is meteen weer doen wat hem gezegd wordt. Op dat moment, nadat hij zich verontschuldigt en terugkeert naar de naleving, beloont Jenny hem door haar topje uit te trekken.
Forrest gaat een wachtpatroon in als er niemand is om te gehoorzamen
Wanneer de moeder van Forrest overlijdt en hij geen mensen meer heeft om te gehoorzamen, besteedt Forrest zijn tijd aan het maaien van gazons. Heen en weer, heen en weer, opgesloten in een vasthoudpatroon terwijl hij wacht op zijn volgende commando.
Wanneer Jenny hem verlaat, herhaalt dat patroon zich. Forrest begint te rennen. Heen en weer, heen en weer, in afwachting van zijn volgende instructies. Als een veer die door de wind heen en weer waait.
Moreel witwassen en Forrest Gump
Het personage van Forrest Gump is een schoolvoorbeeld van een overtuigingstechniek die Moral Laundering heet. Bij Moral Laundering wordt een impopulair of omstreden idee acceptabeler gemaakt door het te koppelen aan een vertrouwde, heroïsche of moreel bewonderde figuur, waardoor de waargenomen deugd van de figuur kan worden overgedragen op de boodschap.
Moreel witwassen alleen zou niet voldoende zijn om een publiek te screenen om totale naleving als optimaal te beschouwen. De film vormt dus een contrast met onze gehoorzame held, die onze oude vriend Poisoning the Well gebruikt.
Poisoning the Well is een concept waar we veel over hebben gesproken Gescreenwashten het is het tegenovergestelde van moreel witwassen.
In Poisoning the Well laat je een slechterik iets goeds zeggen, om mensen te laten denken dat het goede net zo gemeen is als de persoon die het zegt.
Zowel Morel Witwassen als Poisoning the Well profiteren van morele asymmetrie.
Morele asymmetrie is de neiging van mensen om hetzelfde gedrag als moreel aanvaardbaar of onaanvaardbaar te beoordelen, afhankelijk van wie het begaat, in plaats van op basis van het gedrag zelf.
Forrest Gump wordt gebruikt om het idee wit te wassen dat totale gehoorzaamheid een optimaal gedragspatroon is, terwijl een ander personage de bron vergiftigt tegen het zelf nadenken. Wie is de ultieme vrije denker in Forrest Gump? Jenny.
Jenny’s weigering om de regels te volgen ontgrendelt de ware bedoelingen van Forrest Gump
Vanaf het moment dat we Jenny ontmoeten, weigert ze te gehoorzamen en de menigte te volgen. Forrest wordt gepest door de kinderen om hem heen. Jenny heeft er niets van; ze tart het gezag van de pestkoppen en raakt bevriend met hem.
Gedurende de hele film stelt Jenny vragen. Jenny komt in opstand. Jenny doet het onverwachte. Wanneer ze te maken krijgt met misbruik door een autoriteitsfiguur, ontkomt ze eraan. Ze wijst traditionele paden af. Ze daagt autoriteit uit. Ze experimenteert met politiek, seks en cultuur.
Daarvoor vernietigt de film haar. Het vernietigt haar verhalend door van haar leven een ramp te maken, maar het vernietigt haar ook in de ogen van het publiek door van haar een slechterik te maken. Dat gebeurt door haar haar onafhankelijkheid te laten uiten door middel van acties en ideeën die het grootste deel van het publiek ondraaglijk zal vinden, en vervolgens haar relatie met Forrest te veranderen in een relatie waarin ze misbruik van hem maakt.
De film maakt Jenny expres tot een slechterik, en niet per ongeluk, zoals sommige commentatoren lijken te veronderstellen. Elke keer dat Jenny gebruik maakt van keuzevrijheid, straft de film haar met escalerende gevolgen: misbruik, verslaving, ziekte en isolatie. Haar nieuwsgierigheid wordt geframed als roekeloosheid. Haar verzet wordt opnieuw geformuleerd als zelfbeschadiging. Haar onafhankelijkheid wordt pathologie.
Dit is geen subtiel verhaal. Het is conditionering.
Jenny’s lijden eindigt pas als ze gehoorzaamt
De film doet alsof Jenny’s lijden het resultaat is van ‘slechte keuzes’, maar het spel wordt zorgvuldig opgetuigd, zodat elke keuze buiten gehoorzaamheid tot pijn leidt. Er is geen versie van Jenny’s leven waarin zelfdenken werkt. Het publiek wordt scène voor scène getraind om haar autonomie te associëren met een ramp.
Het ergste van alles is dat Jenny pas wordt verlost als ze stopt met rebelleren.
Ze keert terug naar huis. Ze vestigt zich. Ze wordt stil. Ziek. Afhankelijk. Haar onafhankelijkheid wordt weggenomen, en alleen dan is haar geluk toegestaan. Slechts kort, voordat ze sterft.
De boodschap is onmiskenbaar: iemand die voor zichzelf denkt, moet gebroken worden voordat hij geaccepteerd kan worden.
Forrest verandert ondertussen nooit. Hij groeit niet. Hij leert niet. Hij wordt juist beloond omdat hij onveranderd blijft en nooit enige keuzevrijheid uitoefent. Hij denkt nooit voor zichzelf. Hij gehoorzaamt altijd.
Dit is geen ongeluk. Het is een verhalende machine die is gebouwd om onderwerping deugdzaam te laten voelen en onafhankelijkheid gevaarlijk.
Forrest Gump wil dat je denkt dat je geen keuzevrijheid hebt
In de laatste momenten van de film vertelt Forrest het publiek dat er maar twee mogelijkheden in het leven zijn: dat alles het lot is of dat alles willekeurig is. Beide mogelijkheden hebben dezelfde gemeenschappelijkheid: je hebt geen keuzevrijheid, je hebt geen zeggenschap over wat er ook maar met je gebeurt. Tegen de tijd dat de veer wegzweeft, is het publiek getraind om te geloven dat deze twee realiteiten de enige mogelijkheden zijn, en dat de beste manier om door het leven te gaan bestaat uit het opvolgen van bevelen, het systeem vertrouwen en nooit vragen waarom.
Het leven is een doos chocolaatjes, en Forrest Gump leert je achterover te leunen en het leven in je mond te laten stoppen wat het wil. Dus juich je voor de persoon die nooit vragen stelt. Je rouwt om de persoon die dat wel doet. Je loopt weg en denkt dat de wereld zo werkt en dat niemand er iets aan kan doen.
Gefeliciteerd, gehoorzame slaven, jullie zijn geweest gescreenwasht.
