Het plan van de Amerikaanse president Donald Trump om de oorlog in Gaza te beëindigen kreeg maandag een impuls met de heropening van de grensovergang bij Rafah met Egypte. Maar moeilijke vragen blijven onbeantwoord, waaronder de vraag of Hamas zal ontwapenen.
Het plan van Trump, dat zich nu in de tweede fase bevindt, is geschokt door herhaalde Israëlische aanvallen waarbij honderden mensen in Gaza zijn omgekomen, en door het verzet van Hamas-militanten om hun wapens neer te leggen. Israëlische functionarissen zeggen dat ze zich voorbereiden op een terugkeer naar de oorlog als Hamas weigert te ontwapenen.
Hieronder vindt u achtergrondinformatie over het plan van Trump en de belangrijkste kwesties die nog moeten worden opgelost.
WAT IS TRUMP’S PLAN VOOR GAZA?
In september schetste Trump een twintigpuntenplan voor een eerste wapenstilstand, gevolgd door stappen in de richting van een bredere resolutie.
Het roept uiteindelijk Hamas op zich te ontwapenen en geen regerende rol meer te spelen in Gaza, dat Israël zijn strijdkrachten terugtrekt, en dat het gebied onder internationaal toezicht op brede schaal wordt gereconstrueerd.
Het plan kreeg internationaal brede steun, hoewel de partijen het nog niet volledig eens zijn met alles wat erin staat.
Op 9 oktober tekenden Israël en Hamas een wapenstilstandsovereenkomst die de eerste fase van het plan besloeg. Dat omvatte een stopzetting van de gevechten, de vrijlating van alle resterende gijzelaars die in Gaza werden vastgehouden in ruil voor duizenden Palestijnse gevangenen die door Israël werden vastgehouden, een gedeeltelijke Israëlische terugtrekking, een golf van hulp en de heropening van de grensovergang bij Rafah.
Het Trump-plan werd ook bekrachtigd door een resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties die toestemming gaf voor een overgangsbestuur en een internationale stabilisatiemacht in Gaza.
WAT IS DE SITUATIE NU?
Het staakt-het-vuren trad op 10 oktober in werking en maakte een einde aan grootschalige gevechten, hoewel de gevechten niet volledig stopten. De gezondheidsautoriteiten in Gaza zeggen dat sinds 10 oktober minstens 488 Palestijnen zijn gedood door Israëlisch vuur, en het Israëlische leger zegt dat in die tijd vier soldaten zijn gedood door militanten.
Israëlische troepen trokken zich terug en schortten grondaanvallen op, maar controleren nog steeds 53% van Gaza, inclusief verwoeste steden langs de Israëlische en Egyptische grens, waar ze de resterende gebouwen hebben gesloopt en de bewoners hebben bevolen te vertrekken.
Dat betekent dat bijna alle ruim twee miljoen inwoners van Gaza nu zijn opgesloten in een stukje grondgebied aan de kust, waar Hamas de controle opnieuw heeft bevestigd. De meeste bewoners wonen in beschadigde gebouwen of geïmproviseerde tenten.
Palestijnse groepen en hulporganisaties zeggen dat Israël nog steeds geen leveringen aan Gaza toestaat in het tempo dat is overeengekomen in de eerste fase van de overeenkomst. Israël zegt dat het aan deze verplichtingen voldoet.
Gewapende Palestijnse anti-Hamas-groepen hebben bases opgezet in door Israël bezette delen van Gaza; Hamas doet ze af als collaborateurs zonder steun van de bevolking.
Beide partijen hebben weinig tekenen getoond van een verkleining van hun meningsverschillen over de stappen die moeten worden genomen in de volgende fase, die voorziet in de ontwapening van Hamas, een verdere terugtrekking van de Israëlische strijdkrachten en de inzet van vredeshandhavers.
WAT WORDT VERWACHT IN DE TWEEDE FASE?
Ondanks de grote kloof tussen Israël en Hamas lanceerde Washington na Nieuwjaar de tweede fase van het plan, waarbij de oprichting werd aangekondigd van een commissie van Palestijnse technocraten om Gaza te besturen.
Ze zullen onder toezicht staan van een ‘Vredesraad’ van buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders onder leiding van Trump, die hij aanvankelijk voorstelde om de Gaza-oorlog aan te pakken en sindsdien heeft gezegd dat hij ook andere conflicten zal aanpakken.
De tweede fase van het plan houdt ook in dat Hamas zijn wapens inlevert en dat Gaza wordt gedemilitariseerd, in ruil voor de volledige terugtrekking van zijn troepen door Israël.
Er wordt nog steeds aangenomen dat de militante groep raketten bezit, waarvan verschillende diplomaten schatten dat het er honderden zijn. Er wordt ook geschat dat het land over duizenden lichte wapens beschikt, waaronder geweren.
Hamas stemde er onlangs mee in om ontwapening te bespreken met andere Palestijnse facties en met bemiddelaars, aldus bronnen. Twee Hamas-functionarissen vertelden echter aan Reuters dat noch Washington, noch de bemiddelaars de groep een gedetailleerd of concreet ontwapeningsvoorstel hadden gepresenteerd.
Twee hoge Israëlische functionarissen vertelden Reuters dat het leger zich voorbereidde op een terugkeer naar de oorlog als Hamas zijn wapens niet zou opgeven en dat het niet verwachtte dat de militanten zich zouden ontwapenen zonder gebruik van geweld.
Hamas probeert ook zijn 10.000 politieagenten op te nemen in de nieuwe, door technocraten geleide regering in Gaza, aldus bronnen, een eis waar Israël zich tegen verzet.
WELKE ANDERE KWESTIES ZIJN NIET OVEREENGEKOMEN?
Een internationale stabilisatiemacht is bedoeld om de veiligheid en vrede in Gaza te garanderen. Maar de samenstelling, de rol en het mandaat ervan hangen allemaal in de lucht.
De Palestijnse Autoriteit, die internationaal erkend is en beperkt zelfbestuur uitoefent in delen van de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever, wordt verondersteld niet-gespecificeerde hervormingen door te voeren voordat ze uiteindelijk een rol in Gaza op zich neemt. Maar details zijn niet geschetst.
Er moeten nog plannen worden uitgewerkt om de wederopbouw van Gaza te financieren en te controleren. De schoonzoon van Trump, Jared Kushner, ontvouwde deze maand plannen voor een ‘Nieuwe Gaza’ die helemaal opnieuw zou worden opgebouwd, met computergegenereerde foto’s van glanzende woontorens, datacentra en industriële zones.
Het plan ging niet in op eigendomsrechten of compensatie voor Palestijnen die tijdens de oorlog hun huizen, bedrijven en middelen van bestaan verloren, en het specificeerde ook niet waar ontheemde Palestijnen zouden kunnen wonen tijdens de wederopbouw.
Veel Israëli’s en Palestijnen vermoeden dat het Trump-plan nooit volledig zal worden gerealiseerd en dat een bevroren conflict voor onbepaalde tijd zal voortduren.
(Behalve de kop is dit verhaal niet geredigeerd door NDTV-medewerkers en wordt het gepubliceerd via een gesyndiceerde feed.)
