LAGOS, Nigeria — Victor Ahansu was nauwelijks wakker met zijn vrouw en baby-tweeling toen het knarsende geluid van bulldozers hen wakker maakte. Het was de enige waarschuwing die de familie had, zei hij, voordat ze op de vlucht sloegen voor de massale huisuitzettingen in hun historische gemeenschap Makoko in Lagos. Hun huis werd op 11 januari gesloopt, een van de duizenden die door de lopende operatie werden gesloopt.
Nu leven de vijf maanden oude tweeling en hun ouders in een houten kano, met een geweven plastic zak als beschutting tegen de regen. Het gebons van hamers vult de lucht als andere bewoners van Nigeria De grootste stad van de stad breekt huizen af en probeert te redden wat ze kunnen.
“Ik heb niet eens kunnen gaan werken om geld te verdienen, omdat ik mijn vrouw en kinderen niet in de steek wil laten, en de regering komt weer”, vertelde Ahansu, een visser, aan The Associated Press.
Tientallen jaren lang hebben tienduizenden mensen in huizen op palen boven de lagune in Makoko gewoond, een van Afrika’s oudste en grootste gemeenschappen aan de waterkant.
Voor veel Nigerianen is Makoko al lang onderscheidend. Voor non-profitorganisaties is het een proeftuin geweest voor ideeën als drijvende scholen. Maar voor sommige ontwikkelaars en autoriteiten is dat wel zo waardevolle eigendommen aan het water in de handen van enkele van de armste mensen van de megastad.
Volgens een coalitie van lokale belangengroepen zijn tijdens deze laatste golf van sloop die eind december begon ruim 3.000 huizen gesloopt en 10.000 mensen ontheemd geraakt. De inwoners van Makoko hebben hier legaal gewoond, maar de Nigeriaanse landwet staat de regering toe elk land in bezit te nemen dat zij geschikt acht voor publieke doeleinden.
Er bestaat een lange geschiedenis van dergelijke massale uitzettingen in de zich snel ontwikkelende stad met naar schatting twintig miljoen inwoners aan de Golf van Guinee. Belangengroepen schatten dat honderdduizenden mensen hun huis hebben verloren sinds 2023, toen de huidige deelstaatregering aantrad.
Woensdag protesteerden honderden mensen tegen de massale uitzettingen in Lagos. De politie verspreidde hen met traangas.
Naarmate de bevolking van Lagos toeneemt, komen mensen uit gemeenschappen met lage inkomens, zoals Makoko, in de vuurlinie terecht vanwege de inspanningen van de overheid om de megastad te ontwikkelen.
Bewoners vertelden de AP dat de deelstaatregering van Lagos in dit geval mensen had gevraagd zich 100 meter van een elektriciteitslijn te verwijderen, maar dat de sloopwerkzaamheden gewoon doorgingen.
Ambtenaren van het ministerie van Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Ontwikkeling weigerden vragen te beantwoorden over de sloopwerkzaamheden in Makoko en de beweringen van bewoners dat er weinig of geen waarschuwing was geweest voordat ze op 23 december begonnen.
De functionarissen wezen echter op recente opmerkingen van de gouverneur van Lagos, Babajide Sanwo-Olu, die de uitzettingen verdedigde en veiligheidsrisico’s aanhaalde, waarbij hij zei dat gemeenschappen zich dicht bij kritieke infrastructuur hadden verspreid.
Bewoners zeggen dat de ruimte in het Makoko-gebied is toegewezen aan een particulier bouwbedrijf, een van de vele in een stad waar ruimte aan het water vaak wordt gewaardeerd vanwege luxe en andere eigendommen. De AP kon die bewering niet verifiëren.
“Ik denk dat wanneer (de overheid) op zoek is naar centraal gelegen land en omdat andere plaatsen vol zijn, er het idee is dat je gemeenschappen kunt komen opruimen omdat ze minder bevoorrecht zijn en je met enige rechtvaardiging kunt komen”, zegt Megan Chapman, mededirecteur van de Justice and Empowerment Initiatives, een belangenorganisatie voor ontheemde gemeenschappen in Lagos.
Makoko, opgericht in de 19e eeuw, heeft eerdere slooppogingen overleefd, meestal als er publieke verontwaardiging was. Het leven kronkelt door smalle straatjes en waterwegen in de gemeenschap die door buitenstaanders het ‘Venetië van Afrika’ wordt genoemd. Er zijn weinig openbare diensten zoals elektriciteit of afvalbeheer.
Degenen die ontheemd zijn, zeggen dat ze weinig opties hebben. Lagos heeft enkele van de hoogste huurprijzen van Afrika. Een kamer in een woonhuis waar tientallen mensen een badkamer delen, kan jaarlijks voor 700.000 naira (ongeveer $500) terecht in een stad waar het minimumloon 77.000 naira ($55) bedraagt.
Basirat Kpetosi zat bovenop de ruïnes van haar huis aan het water in Makoko en bakte deeg in zinderende olie voor de verkoop. Ze berustte in haar verlies.
Kpetosi zei dat ze op 9 januari wakker werd van het geluid van bulldozers, toen haar huis werd gesloopt. Nu hebben zij en haar vijf kinderen geen onderdak meer.
Kpetosi, uit een vissersfamilie, zei dat ze het huis aan de lagune – twee kamers op palen van bamboe en aluminium platen – vorig jaar heeft gebouwd.
Ze zei dat ze geen compensatie hebben ontvangen voor de vernietiging ervan, en dat de regering geen plannen maakt voor hun hervestiging, ook al vereist de wet dit. In een uitspraak uit 2017 van het Hooggerechtshof van Lagos, ingezien door de AP, oordeelde de rechter dat massale uitzetting zonder hervestiging in strijd was met het ‘fundamentele recht op bescherming tegen wrede en vernederende behandeling’.
‘We slapen in de open lucht’, zei Kpetosi. “Als het regende, regende het op mijn kinderen en mij.”
___
Voor meer informatie over Afrika en ontwikkeling: https://apnews.com/hub/africa-pulse
___
De Associated Press ontvangt financiële steun voor de mondiale berichtgeving over gezondheidszorg en ontwikkeling in Afrika van de Gates Foundation. De AP is als enige verantwoordelijk voor alle inhoud. Vind AP’s normen voor het werken met filantropieën, een lijst met supporters en gefinancierde dekkingsgebieden op AP.org.
