Wat is het verschil tussen Brett Ratner en Leni Riefenstahl? Riefenstahl was, ondanks al haar vele zonden, technisch innovatief; Ratner (tenzij je een bijna fetisjistische fascinatie voor first lady-schoenen meetelt), niet zozeer.
Maar uiteindelijk zijn het allebei politieke propagandisten, collaborateurs als je wilt, met staatshoofden die vastbesloten zijn een verhaal te creëren dat op zijn best in strijd is met de werkelijkheid en in het slechtste geval een gerichte poging is om die te verdraaien.
Zeg ik dat “Melanie” net zo gruwelijk belangrijk is als ‘Triumph of the Will’? Nee, dat ben ik niet. Maar het wordt gemotiveerd door dezelfde basiskrachten, en hoe leuk het ook is om naar te kijken Jeff Bezos het grootste deel van de 75 miljoen dollar die Amazon voor de aankoop en vervolgens de marketing van de film heeft betaald, kwijtraken, is het belangrijk om dat te onthouden.
Zoals Melania Trump zelf zei tijdens de première van de film: “Sommigen noemen dit een documentaire. Dat is het niet. Het is een creatieve ervaring die perspectieven, inzichten en momenten biedt.”
Een ‘creatieve ervaring’ waarvoor de first lady, die optreedt als verteller en uitvoerend producent, naar verluidt ongeveer 28 miljoen dollar heeft ontvangen.
Geld dat ze heel erg niet verdient.
Iedereen die ‘Melania’ betreedt in de hoop ook maar een glimp te zien van hoe het is om first lady te zijn, of zelfs Melania Trump, zal in plaats daarvan een superlange versie aantreffen van ‘we volgden (vul de blanco in) toen ze zich klaarmaakten voor de Oscars.’
Alleen in dit geval is het de tweede inauguratie van Donald Trump, die Ratner (gezien zijn eerste grote baan sinds zijn aantreden) door zes vrouwen beschuldigd van seksueel wangedrag) frames als de wederkomst, van de aanhoudende shots van de strakke lijnen van de colonne tot het gebruik van ‘Zijn waarheid marcheert verder’ uit ‘Battle Hymn of the Republic’ terwijl het eerste paar het podium betreedt bij een van de inaugurele bals.
(En voor het geval je denkt dat dat niet onderdanig genoeg is: aan het einde van de inaugurele festiviteiten zegt Ratner, buiten de camera, “zoete dromen, meneer de president”, wat eerlijk gezegd de titel van deze film had kunnen zijn.)
Het grootste deel van de ‘actie’ houdt in dat de first lady binnenkomt: vanuit privéjets, vanuit grote zwarte auto’s en naar goed ingerichte kamers. Daar worden Trump en haar ontwerpers rapsodisch boven een jurk ontworpen om eventuele naden te verhullen, bewonder een inaugureel dinermenu dat begint met kaviaar in een groot gouden ei en bespreek de meubels die zullen worden verplaatst zodra de Bidens verhuizen.
Deze geestdodende glorie wordt net lang genoeg onderbroken Tham Kannalikhameen binnenhuisarchitect die verantwoordelijk is voor de transitie naar het Witte Huis, om te vertellen hoe haar familie vanuit Laos naar Amerika emigreerde toen ze twee was – de kans om in het Witte Huis te werken is voor haar de ultieme Amerikaanse droom. Naast haar zwijgt Trump, eveneens een immigrant.
Er gebeuren andere dingen. Trump heeft een videoconferentie met de Franse First Lady Brigitte Macron om initiatieven te bespreken om cyberpesten te beëindigen, ontmoet koningin Rania van Jordanië om te praten over het helpen van pleegkinderen en troost de voormalige Hamas-gijzelaar Aviva Siegel. Siegel, wiens echtgenoot op het moment van filmen nog steeds gegijzeld is, vormt het enige echte emotionele moment van de film, ondanks dat het duidelijk is opgenomen als een kans voor Trump om een beetje persoonlijke vriendelijkheid (en wat politieke boodschappen) te onthullen.
We volgen Trump terwijl zij en haar man de begrafenis van Jimmy Carter bijwonen, waarin haar verhaal de pijn beschrijft van de dood van haar moeder het jaar daarvoor, en terwijl ze de camera’s een kamer binnensluipt waar haar man zijn inaugurele rede repeteert.
Daar suggereert ze, met een volkomen strak gezicht, dat hij het woord ‘vereniger’ toevoegt aan ‘vredestichter’ in zijn beschrijving van wat hij hoopt zijn nalatenschap te zijn, een term die hij vervolgens de volgende dag in zijn toespraak gebruikt.
Gedurende dit alles blijft de first lady meedogenloos evenwichtig en persoonlijk ontoegankelijk, waardoor de term ‘statueus’ een nieuwe en letterlijke betekenis krijgt.
Gezien de aard van het onderwerp van de film, en het feit dat zij degene is die letterlijk de touwtjes in handen heeft, zou niemand met een half brein kunnen verwachten interessante of authentieke momenten achter de schermen te zien (Melania draagt zweet of telt haar ontbijtamandelen of, ik weet het niet, niest). Een korte scène waarin de opmerkelijk toondove Ratner probeert haar mee te laten zingen met haar favoriete nummer, Michael Jacksons ‘Billie Jean’, ontlokt (eindelijk!) een oprechte lach bij haar, en terwijl zijn beslissing om herhaaldelijk in te zoomen op haar weliswaar goed geschoeide voeten steeds griezeliger wordt, biedt het in ieder geval potentieel voor een drinkspel.
Toch is ‘Melania’ een even cynisch stuk filmmaken als het bestaat sinds de kunstvorm begon.
Luisterend naar haar beschrijving van de ernst waarmee ze haar taken op zich neemt; haar liefde, als immigrant, voor deze grote natie; en haar toewijding om het leven van alle Amerikanen – vooral kinderen en gezinnen – beter te maken. Ik moest denken aan de climaxscène in ‘A Wrinkle in Time’, waarin de jonge Charles Wallace verstrikt raakte in de rustgevende retoriek van de kwaadaardige hersenspoeling IT.
De oppervlakkige flauwheid van “Melania” is niet saai; het is berekend, irritant en gruwelijk.
De first lady beschrijft een alternatief universum van vrede, liefde en eenheid, terwijl haar man gewapende immigratie- en douanehandhavingsagenten heeft losgelaten om kinderen en volwassenen (van wie velen staatsburger zijn of hier in dit land legaal) te terroriseren en vast te houden en, in ten minste twee gevallen, Amerikaanse burgers te vermoorden die tegen hun daden protesteren. Ze wil kinderen en gezinnen helpen, terwijl haar man de federale hulpprogramma’s bezuinigt en de schoolfinanciering gijzelt. Ze wil ons doen geloven dat ze te kampen heeft met cyberpesten, terwijl haar man, de president van deze Verenigde Staten, zich regelmatig bezighoudt met leugens, directe bedreigingen en karaktermoord op sociale media.
President Trump is veel dingen, maar hij is geen vereniger – hij gelooft, zoals hij ons keer op keer heeft verzekerd, in winnenen zoals hij ook heeft gezegd en laten zien, zal hij elke keer vergelding boven verzoening verkiezen.
Melania Trump is natuurlijk niet haar echtgenoot. Maar deze film is niet veel meer dan een campagneadvertentie van 90 minuten. Dat zou, gezien het feit dat Trump zich niet legaal opnieuw kandidaat kan stellen voor het presidentschap, reden tot grote zorg moeten zijn.
Velen bekritiseerden het besluit om ‘Melania’ vrij te laten, slechts enkele dagen nadat federale agenten Alex Pretti en Renee Good in Minneapolis hadden vermoord, en hekelden die notabelen, waaronder Apple-CEO Tim Cook, die ervoor kozen om een vroege feestelijke vertoning bij te wonen met onder meer ‘laat ze eten’-koekjes met ‘Melania’ in het glazuur gekrabbeld.
Voor het soort persoon dat een film maakt, koopt en distribueert die pretendeert een “documentaire” te zijn en eigenlijk alleen maar ouderwetse, door-de-spiegel-propaganda is, is dit echter eigenlijk het perfecte moment.
Waarom zouden we ons zorgen maken dat de federale overheid haar eigen burgers vermoordt als we allemaal ooh en aah kunnen zeggen over het feit dat de inaugurele jurk van de first lady zo is geconstrueerd dat geen van de naden zichtbaar is? Vooral als het haar man gelukkig maakt.
