We zijn getuige van een ongekende explosie van creatief vermogen. Spraakinterfaces nemen barrières weg voor miljarden mensen die toetsenborden omslachtig vinden. AI beeldgeneratoren kunnen vrijwel elke creatieve richting onmiddellijk nabootsen. De technische beperkingen die ooit creatief werk definieerden, verdwijnen.
Toch creëert deze overvloed een nieuwe uitdaging: wanneer alles mogelijk wordt, overweldigen de mogelijkheden ons. Wat dan het meest waardevol wordt, is weten wat de moeite waard is om te maken.
Ik voorspel dat in 2026 de vraag “moeten we dit bouwen?” zal er meer toe doen dan “kunnen we dit bouwen?”
Het capaciteitsoverschot
Het AI-gesprek gaat helemaal over mogelijkheden. Wat je kunt maken. Hoe snel kun je het maken. Wat is nu mogelijk.
Maar er ontstaat een kloof tussen wat wij zijn kan creëren en wat wij zou moeten creëren. McKinsey’s State of AI-rapport van november 2025 onthult een veelzeggende paradox: 88% van de organisaties gebruikt AI nu in ten minste één bedrijfsfunctie, terwijl slechts 39% de financiële impact op ondernemingsniveau rapporteert. Ze creëren waarde in geïsoleerde gebruiksscenario’s, maar hebben moeite om dat te vertalen in groei op de lange termijn of verbeterde winstmarges.
De kloof bestaat erin te weten waar je het moet toepassen en hoe je een raamwerk kunt creëren zodat het daadwerkelijk impact kan hebben.
De vaardigheden die iedereen in 2026 kan aanscherpen
Deze verschuiving creëert echte kansen voor elke maker, professional en iedereen die zijn vak wil aanscherpen en tegelijkertijd zijn impact wil vergroten. Wanneer creatieve uitvoering universeel beschikbaar wordt, worden drie dingen onderscheidende factoren:
Te beginnen met betere vragen: “Hoe kunnen we de grootste impact hebben? Welke beslissingen moeten menselijk blijven? Waar zorgt automatisering voor kwetsbaarheid?” Dit zijn geen beperkingen. Het zijn de raamwerken die cognitieve overbelasting voorkomen als alles technisch mogelijk is.
Smaak ontwikkelen door iteratie: Net zoals rekenmachines de behoefte aan wiskundig inzicht niet hebben geëlimineerd, elimineert AI niet de behoefte aan creatieve fundamenten. Maar dit is wat er verandert: het vermogen om snel te itereren met AI versnelt feitelijk de smaakontwikkeling. Je krijgt meer pogingen, strakkere feedbackcycli en sneller leren. Je bouwt je oordeelsvermogen op door meer beslissingen te nemen, niet minder.
Weten wanneer je moet publiceren: Wanneer AI direct talloze variaties kan genereren, wordt het indrukken van de knop om iets met iemand te delen de bepalende creatieve handeling. Wat u verzendt, wanneer u het verzendt, wie het ontvangt. Deze beslissingen geven vorm aan identiteit en boodschap op manieren die generaties alleen niet kunnen.
Welke tools en platforms nu mogelijk kunnen maken
Als weten wat we moeten maken de nieuwe vaardigheid is, zullen de hulpmiddelen die ons helpen die vaardigheid te ontwikkelen niet alleen maar een onderdanige ja-man zijn. De meest waardevolle AI-tools zullen niet de tools zijn die simpelweg uw visie uitvoeren, maar de tools die als creatieve partners fungeren. Ik voorspel dat er tools zullen ontstaan die de juiste hoeveelheid wrijving bieden om je creatieve ideeën een impuls te geven.
De rol van creatieve platforms zal verschuiven van het bieden van mogelijkheden naar het bieden van mogelijkheden plus beoordelingsstructuren die in het product zijn ingebouwd. Dit betekent:
- Tools die ideeën uitdagen in plaats van ze alleen maar uit te voeren
- Interfaces die weten wanneer ze stil moeten blijven in plaats van voortdurend te onderbreken (minder meldingen, minder beslissingen, minder onderbrekingen)
- Functies die gebruikers helpen het te begrijpen Waarom een keuze werkt, en niet alleen dat
Het nieuwe creatieve spectrum
We evolueren naar meerdere geldige manieren van creatie: alleen door mensen, alleen door AI, AI + mens (soms openlijk onthuld, soms onzichtbaar). In plaats van dat één benadering domineert, zal dit spectrum verschillende soorten werk en verschillende gesprekken over ambacht genereren. We zullen zien dat ‘not made with AI’-verklaringen naast de standaardpraktijk van AI-integratie achter de schermen bestaan.
Dit weerspiegelt een uitbreiding van mogelijkheden. Meer mensen zullen toegang hebben tot creatieve tools dan ooit tevoren. De vraag is of ze het oordeel zullen ontwikkelen om ze goed te gebruiken.
Hoe succes er nu uitziet
Het optimistische argument voor 2026 is niet dat AI creativiteit moeiteloos maakt. Het is dat AI creativiteit toegankelijk maakt en vervolgens degenen beloont die binnen die toegang een oordeel ontwikkelen.
Miljarden mensen hebben nu toegang tot professionele creatieve hulpmiddelen. Zullen we verdrinken in deepfakes van beroemdheden, of zullen we een opkomende klasse van hedendaagse kunstenaars zien? Dit hangt af van hoe goed we ‘beoordelingskaders’ inbouwen in de AI-tools die we gebruiken en in onze manier van werken. We moeten AI-tools met onderscheidingsvermogen gebruiken, maar we moeten elkaar ook verantwoordelijk houden om diep na te denken en na te denken voordat we publiceren.
De meest gevraagde professionals zijn degenen die rommelige vragen kunnen herformuleren, valse aannames ter discussie kunnen stellen en kunnen beslissen wat ze niet moeten optimaliseren. Waarom? Want als iedereen toegang heeft tot tools van dezelfde generatie, stijgt de basiskwaliteit van de output, maar ook de hoeveelheid middelmatig werk dat er professioneel uitziet, maar geen strategische intentie heeft.
We zien nu al de gevolgen van bekwaamheid zonder onderscheidingsvermogen: marketing campagnes die technisch gepolijst maar strategisch onsamenhangend zijn, ontwerpen die trends volgen zonder in de behoeften van de gebruiker te voorzien, code die werkt maar technische schulden creëert.
Coca-Cola’s door AI gegenereerde vakantiecampagne voor 2024 was technisch gepolijst, maar voelde ‘zielloos’ aan voor het publiek dat de traditionele warmte van het merk verwachtte McDonald’s’ AI-vakantieadvertentie voor Nederland werd na slechts drie dagen ingetrokken na hevig verzet. En in code, GitClear’s analyse uit 2024 van 211 miljoen regels ontdekte dat het kopiëren en plakken van codeblokken verachtvoudigde, waardoor code werd gegenereerd die wel werkt, maar het soort technische schulden creëert dat tot toekomstige kopzorgen kan leiden.
De winnaars in dit nieuwe landschap – zowel makers als platforms – zullen degenen zijn die de ruis kunnen doorbreken. Die de menselijke vaardigheid ontwikkelen om te weten welke problemen de moeite waard zijn om op te lossen. Die begrijpen dat onbeperkte mogelijkheden niet betekenen dat elke mogelijkheid waardevol is. Het concurrentievoordeel verschuift van ‘Ik kan dit maken’ naar ‘Ik weet dat dit de moeite waard is om te maken’.
