In 2019, tijdens zijn eerste termijn, sprak de Amerikaanse president Donald Trump dit uit een verlangen om Groenland te kopenwaar hij deel van uitmaakte Denemarken al zo’n 300 jaar. Denen en Groenlanders heeft het aanbod destijds snel afgewezen.
Tijdens de tweede termijn van Trump, die aanbiedingen zijn veranderd in bedreigingen.
Trump zei eind december 2024 op zijn socialemediaplatform Truth Social dat, met het oog op de nationale veiligheid, Amerikaanse controle over Groenland was een noodzaak. De voorzitter is voortgezet naar vasthouden aan de nationale veiligheidsredenen tot januari 2026. En dat heeft hij gedaan weigerde het gebruik van militair geweld uit te sluiten om Groenland te controleren.
Vanuit mijn perspectief als een wetenschapper op het gebied van internationale betrekkingen gericht op Europa, klopt de nationale veiligheidsredenering van Trump niet. Groenland, zoals de VSis lid van de NAVO, die voorziet in een collectief defensiepactwat betekent dat de lidstaten zullen reageren op een aanval op elk alliantielid. En vanwege een defensieovereenkomst uit 1951 tussen de VS en Denemarken kunnen de VS al militaire installaties in Groenland bouwen om de regio te beschermen.
Die van Trump Nationale veiligheidsstrategie 2025waarin de nadruk wordt gelegd op de controle over het westelijk halfrond en het buiten de regio houden van China, geeft inzicht in het denken van Trump.
Amerikaanse belangen in Groenland
De Verenigde Staten hebben dat geprobeerd Groenland meerdere malen verwerven.
In 1867, Minister van Buitenlandse Zaken William Seward opdracht gegeven voor een onderzoek naar Groenland. Onder de indruk van de overvloed aan natuurlijke hulpbronnen op het eiland, drong hij aan op het verwerven van Groenland en IJsland 5,5 miljoen dollar– vandaag ongeveer $ 125 miljoen.
Maar het Congres was stil bezorgd over de aankoop van Alaska dat jaar, dat Seward had ontworpen. Het land werd gezien als te koud en te ver verwijderd van de rest van de VS om de uitgaven van 7,2 miljoen dollar (vandaag ongeveer 164 miljoen dollar) te rechtvaardigen, hoewel het Congres er uiteindelijk mee instemde dit te doen. Er was onvoldoende nationale steun voor nog een bevroren land.
In 1910 deed de Amerikaanse ambassadeur in Denemarken een voorstel een complexe handel waarbij Duitsland, Denemarken en de Verenigde Staten betrokken zijn. Denemarken zou de VS Groenland geven, en de VS zouden Denemarken eilanden in de Filippijnen geven. Denemarken zou die eilanden dan aan Duitsland geven, en Duitsland zou terugkeren Sleeswijk-Holstein– de meest noordelijke deelstaat van Duitsland – tot Denemarken.
Maar de VS snel heeft de voorgestelde transactie afgewezen als te brutaal.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezette Nazi-Duitsland Denemarken, en de VS namen de rol op zich van beschermer van zowel Groenland als IJsland, die destijds allebei tot Denemarken behoorden. De VS hebben gebouwd landingsbanen, weerstations en radar- en communicatiestations-vijf aan de oostkust van Groenland en negen aan de westkust.
De VS gebruikten Groenland en IJsland als bases voor bommenwerpers die Duitsland aanvielen en door Duitsland bezette gebieden. Groenland had een grote waarde voor militaire strategen vanwege zijn ligging in de Noord-Atlantische Oceaan – om de nazi-bedreigingen tegen de geallieerde scheepvaartroutes tegen te gaan en transatlantische routes te beschermen, en omdat het een middelpunt was voor het bijtanken van Amerikaanse vliegtuigen. Het belang van Groenland berustte ook op de afzettingen van kryoliet, handig voor het maken van aluminium.
In 1946 bood de regering-Truman dit aan Groenland kopen voor 100 miljoen dollarzoals de Amerikaanse militaire leiders dachten dat het zou spelen een cruciale rol in de Koude Oorlog.
Het geheime Amerikaanse project Operatie Blue Jay aan het begin van de Koude Oorlog resulteerde in de bouw van Thule luchtmachtbasis in het noordwesten van Groenland, waardoor Amerikaanse bommenwerpers dichter bij de Sovjet-Unie konden komen. Omgedoopt tot Pituffik Space Base, biedt het vandaag de dag een 24/7 raketwaarschuwing en ruimtebewakingsfaciliteit dat is van cruciaal belang voor de veiligheidsstrategie van de NAVO en de VS.
Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog erkende Denemarken Groenland als een van zijn territoria. In 1953 kreeg Groenland grondwettelijke rechten en werd het een land binnen het Koninkrijk Denemarken. Groenland kreeg in 1979 en in 2009 zelfbestuur toegewezen het werd een zelfbesturend landnog steeds binnen het Koninkrijk Denemarken, dat Denemarken, Groenland en de Faeröer omvat.
Denemarken erkent de regering van Groenland als een gelijkwaardige partner en heeft haar onlangs een belangrijkere rol gegeven als eerste stem voor Denemarken de Arctische Raaddat de samenwerking in het Noordpoolgebied bevordert.
Wat de VS misschien willen
Die van de Trump-regering Nationale veiligheidsstrategie 2025 identificeert drie bedreigingen op het westelijk halfrond: migratie, drugs en misdaad, en de toenemende invloed van China.
Twee van deze bedreigingen zijn niet relevant als we Groenland beschouwen. Groenlanders migreren niet naar de VS, en zij zijn geen drugshandelaren. Echter, Groenland is rijk aan zeldzame aardmineralenwaaronder neodymium, dysprosium, grafiet, koper en lithium.
Aanvullend, China probeert mijnbouwbelangen in Groenland te vestigen en het Noordpoolgebied als onderdeel daarvan Polaire Zijderoute initiatief. China had aangeboden een infrastructuur voor Groenland te bouwen, inclusief het verbeteren van de luchthaventotdat Denemarken tussenbeide kwam en luchthavenfinanciering aanbood. En China heeft samengewerkt met Australische bedrijven om mijnbouwmogelijkheden op het eiland veilig te stellen.
Deze zeldzame aardmineralen spreken ook de Europese Unie aan. De EU somt zo’n dertig grondstoffen op die essentieel zijn voor hun economieën. Vijfentwintig bevinden zich in Groenland.
De regering-Trump heeft dat duidelijk gemaakt Het controleren van deze mineralen is een nationale veiligheidskwestieen de president wil ze uit China weghouden.
De cijfers variëren, maar naar schatting is dat voorbij 60% van de zeldzame aardelementen of mineralen wordt momenteel in China gedolven. China raffineert ook ongeveer 90% van de zeldzame aardmetalen. Dit geeft China een enorme invloed op handelsbesprekingen. En het resulteert in een gevaarlijke kwetsbaarheid voor de VS en andere natiestaten die hun economieën willen moderniseren. Omdat er maar weinig leveranciers van deze zeldzame aardmetalen zijn, zijn de politieke en economische kosten voor het veiligstellen ervan hoog.
Groenland heeft slechts twee mijnen in bedrijf. Eén is de Tan Breez-project in het zuiden van Groenland. Het produceert 17 metalen, waaronder terbium en neodymium, die worden gebruikt in zeer sterke magneten die worden gebruikt in veel groene technologieën en in vliegtuigbouw, ook voor de F-35 gevechtsvliegtuigen.
Bedenk even dat Trump niet geïnteresseerd is in het bezitten van Groenland.
In plaats daarvan gebruikt hij deze bedreigende positie om beloften van de Groenlandse regering veilig te stellen om economische deals te sluiten met de VS en niet met China. De dreigementen van Trump zouden dus minder over de nationale veiligheid kunnen gaan, maar veel meer over het elimineren van de concurrentie uit China en het veiligstellen van rijkdom voor Amerikaanse belangen.
Deze vorm van dwangdiplomatie bedreigt niet alleen de politieke en economische ontwikkeling van Groenland, maar ook van Europa. In recente interviewsTrump heeft duidelijk gemaakt dat hij het internationaal recht en de soevereiniteit van landen niet respecteert. Zijn positie ondermijnt, naar mijn mening, de internationale orde en verwijdert de VS als verantwoordelijke leider van het raamwerk dat na de Tweede Wereldoorlog tot stand is gekomen.
Steven Lamy is emeritus hoogleraar politieke wetenschappen en internationale betrekkingen en ruimtelijke wetenschappen aan USC Dornsife College voor Letteren, Kunsten en Wetenschappen.
Dit artikel is opnieuw gepubliceerd van Het gesprek onder een Creative Commons-licentie. Lees de origineel artikel.
