Wie is Shri Kulkarni, de in India geboren astrofysicus van de RAS Gold Medal en de zwager van Narayana Murthy? | Wereldnieuws

Toen de Royal Astronomical Society Shrinivas R. Kulkarni aankondigde als de ontvanger van de gouden medaille, betekende dit meer dan een mijlpaal in een onderscheiden carrière. De medaille, die sinds 1824 onafgebroken wordt toegekend, is de hoogste onderscheiding van de Society, voorbehouden aan wetenschappers wier werk de manier waarop de mensheid het universum begrijpt fundamenteel heeft veranderd.De prestigieuze prijs plaatste hem onder een elitegroep van wetenschappelijke pioniers, Albert Einstein, Stefan HawkingEdwin Hubble, en herkende zijn ‘veldbepalende’ werk op het gebied van de tijddomeinastronomie. Opmerkelijk genoeg is Kulkarni pas de tweede Indiër die de RAS Gold Medal ontvangt, na Subrahmanyan Chandrasekhar, die in 1953 werd geëerd voor zijn baanbrekende werk op het gebied van de structuur en evolutie van sterren.In het geval van Kulkarni erkende het citaat een leven lang besteed aan het hervormen van de astronomie zelf, van een statische wetenschap van verre objecten naar een dynamische discipline die het universum in beweging volgt. Geboren in Maharashtra en opgeleid in India voordat hij naar de Verenigde Staten verhuisde, beslaat Kulkarni’s carrière nu meer dan vier decennia aan de grens van de astrofysica. De RAS roemde hem voor ‘aanhoudende, innovatieve en baanbrekende bijdragen aan voorbijgaande astrofysica met meerdere golflengten’, een vakgebied dat zich bezighoudt met kortstondige en snel evoluerende kosmische gebeurtenissen. Weinig astronomen hebben meer gedaan om dat veld te definiëren, of om de instrumenten te bouwen die dit mogelijk hebben gemaakt.

Van India tot de grenzen van de astrofysica

Shrinivas Kulkarni werd geboren in Kurundwad, een klein stadje in Maharashtra, en bracht zijn vroege jaren door met verhuizen naar Karnataka vanwege het werk van zijn vader als overheidsarts. Hij voltooide zijn opleiding in Hubli voordat hij zich inschreef bij IIT Delhi, waar hij een geïntegreerd BSc- en MSc-programma volgde en afstudeerde in 1978. Vanaf het begin was zijn ambitie in tegenspraak met de verwachtingen. ‘Ik wilde onderzoek doen en niet de industrie ingaan of dokter, advocaat of ingenieur worden, wat een meer traditionele weg is’, herinnerde hij zich later. Dat besluit bracht hem naar de Verenigde Staten, waar hij in 1983 zijn doctoraat in de astronomie aan de University of California, Berkeley voltooide, gespecialiseerd in radioastronomie. Over die periode zei hij: “Ik had een uitzonderlijke adviseur die begreep wat ik echt wilde doen.” Een Millikan Fellowship bracht hem naar het California Institute of Technology, waar hij een vereniging begon die de rest van zijn professionele leven zou bepalen.Kulkarni trad in 1987 toe tot de faculteit van Caltech en ontwikkelde zich van assistent-professor in de astronomie tot universitair hoofddocent, professor, hoogleraar astronomie en planetaire wetenschappen, MacArthur Professor en uiteindelijk de George Ellery Hale hoogleraar Astronomy and Planetary Science. Onderweg was hij uitvoerend officier voor astronomie en directeur van Caltech Optical Observatories, waar hij toezicht hield op de Palomar- en Keck-telescopen, twee van de meest gewaardeerde instrumenten van de internationale astronomiegemeenschap.

Ontdekkingen die de astronomie veranderden

De wetenschappelijke reputatie van Kulkarni berust niet op één enkele doorbraak, maar op een reeks ontdekkingen die herhaaldelijk het zwaartepunt van het vakgebied hebben verschoven. Als afgestudeerde student was hij in 1982 mede-ontdekker van de eerste milliseconde-pulsar, een neutronenster die honderden keren per seconde ronddraait, waardoor astronomen gedwongen worden om opnieuw na te denken over de manier waarop stellaire overblijfselen evolueren. In 1995 identificeerden hij en zijn collega’s de eerste bruine dwerg, een object dat te groot is om een ​​planeet te zijn en toch te klein om waterstoffusie als een ster in stand te houden, waardoor een geheel nieuwe categorie hemellichamen werd geopend. Twee jaar later maakte Kulkarni deel uit van het team dat voor het eerst de afstand tot een gammastraaluitbarsting mat, waarmee werd aangetoond dat deze gewelddadige flitsen miljarden lichtjaren verderop ontstonden, ver buiten de Melkweg. Meer recentelijk heeft zijn werk bijgedragen aan het ontrafelen van het mysterie van snelle radioflitsen (FRB’s). Met behulp van een instrument dat bekend staat als STARE2 en eerder in zijn carrière met een afgestudeerde student was ontwikkeld, maakte Kulkarni deel uit van het team dat in 2020 een FRB ontdekte die afkomstig was uit de Melkweg zelf. De bron, een magnetar of sterk gemagnetiseerde neutronenster, leverde de eerste directe bevestiging dat dergelijke objecten FRB’s kunnen genereren.

Het bouwen van machines die naar de lucht kijken

Even centraal in Kulkarni’s nalatenschap is zijn nadruk op het feit dat ontdekking afhangt van instrumentatie. “Mijn motto is geweest om een ​​apparaatje te bouwen dat groot genoeg is en er zullen dingen gebeuren”, zei hij in een van zijn Caltech-lezingen. Gedurende zijn carrière heeft hij meegeholpen aan de constructie van een tiental astronomische instrumenten, waarvan er vele zijn ontworpen om vluchtige kosmische gebeurtenissen vast te leggen die oudere observatoria zouden missen. Deze filosofie culmineerde in de Palomar Transient Factory (PTF) in 2009 en zijn opvolger, de Zwicky Transient Facility (ZTF) in 2017. Met behulp van een 70 jaar oude telescoop van het Palomar Observatorium scannen deze onderzoeken elke twee nachten de hele noordelijke hemel. Geautomatiseerde software analyseert de gegevens en waarschuwingen over voorbijgaande gebeurtenissen, supernova’s, asteroïden en opvlammende sterren worden binnen enkele minuten naar astronomen over de hele wereld gestuurd. Volgens de prijsuitreiking hebben deze projecten “een revolutie teweeggebracht in de astrofysica in het tijddomein op optische golflengten.” De gegevens van PTF en ZTF hebben ontdekkingen mogelijk gemaakt, variërend van een ster die een van zijn planeten opslokt, tot enkele van de dichtstbijzijnde en helderste supernova’s die ooit zijn geregistreerd, tot dubbelsterren die elke zeven minuten om elkaar heen draaien en laagfrequente zwaartekrachtstraling uitzenden. Gefinancierd door instellingen over de hele wereld en ondersteund door grote subsidies van de National Science Foundation en de Heising-Simons Foundation, hebben de projecten ook een nieuwe generatie astronomen opgeleid die nu toonaangevend zijn op dit gebied. Terugkijkend op ZTF na het winnen van de Shaw Prize merkte Kulkarni op: “ZTF is alleen mogelijk bij Caltech, dat uitzonderlijkheid waardeert.”

Familie, nieuwsgierigheid en een levenslange fascinatie voor de kosmos

Achter de lofbetuigingen schuilt een leven dat wordt gevormd door een ongewoon goed presterende familie, een leven dat zowel Kulkarni’s intellectuele zelfvertrouwen als zijn gevoeligheid voor hiërarchie helpt verklaren. Hij is de jongste van vier broers en zussen en de broer van auteur, opvoeder en filantroop Sudha Murtydie getrouwd is met de oprichter en miljardair van Infosys Narayana Murthy. Zijn oudste zus, Sunanda, volgde hun vader in de geneeskunde en diende als gynaecoloog in een overheidsziekenhuis in Bengaluru. Een andere zus, Jayshree, een IIT Madras-alumna, is getrouwd met de in Boston gevestigde IT-ondernemer Gururaj “Desh” Deshpande, een van de rijkste in India geboren ondernemers en een miljardair. “Al mijn zussen waren gouden medaillewinnaars en ontwikkelden zich tot competente professionals”, zei Kulkarni in een interview. “Omdat ik uit zo’n gezin kom, vond ik het vreemd dat er zo weinig vrouwen op hoge posities in de VS waren toen ik voor het eerst naar dat land verhuisde.”

Shrinivas Kulkarni op een oude familiefoto met zijn ouders en zussen Jayashree, Sudha en Sunanda | Fotocredit: rediff.com

Tijdens zijn PhD-jaren aan de University of California, Berkeley ontmoette Kulkarni Hiromi Komiya, een promovendus uit Japan. Hij leerde Japans binnen een paar weken, en de twee trouwden kort daarna. Ze hebben twee dochters, Anju en Maya.Hoewel zijn werk heeft bijgedragen aan het definiëren van enkele van de ernstigste grenzen van de moderne astrofysica, heeft Kulkarni zich vaak verzet tegen het populaire beeld van wetenschappers als permanent plechtig of afstandelijk. In een interview met The Global Indian ging hij rechtstreeks in op die perceptie. “Wij astronomen zouden moeten zeggen: ‘We vragen ons af wat de sterren zijn en we willen er echt over nadenken’”, zei hij, waarmee hij het stereotype erkende. Maar, voegde hij eraan toe, dat beeld mist iets essentieels. “Veel wetenschappers zijn, denk ik, in het geheim wat ik noem ‘jongens met speelgoed’. Ik speel graag met telescopen. Het is gewoon niet in de mode om dat toe te geven.”Die combinatie, een diepgaande technische ernst gecombineerd met een zichtbaar plezier in experimenteren, is een rode draad in Kulkarni’s carrière gebleven en heeft vorm gegeven aan zowel zijn ontdekkingen als zijn levenslange toewijding aan het bouwen van de tools waarmee het universum ons kan verrassen.

Erkenning verdiend gedurende een heel leven

De RAS Gold Medal voegt zich bij een formidabele lijst van onderscheidingen, waaronder de Shaw Prize in Astronomy 2024, de Alan T. Waterman Award van de Amerikaanse National Science Foundation, de Dan David Prize, de Jansky Prize en de Helen B. Warner-prijs. Hij is lid van de Amerikaanse National Academy of Sciences, de Royal Society of London en de Indian Academy of Sciences. Kulkarni blijft werken aan toekomstige projecten, waaronder NASA’s Ultraviolet Explorer (UVEX), gepland voor lancering rond 2030, en Z-Shooter, een spectrometer van de volgende generatie voor het Keck Observatorium. Terugkijkend op prijzen zei hij simpelweg: “Prijzen openen deuren.” Met de Gold Medal van de Royal Astronomical Society neemt Shri Kulkarni zijn plaats in tussen wetenschappers wier werk niet alleen het universum heeft verklaard, maar ook de manier waarop we het waarnemen heeft getransformeerd, door de astronomie te leren de hemel niet als een vaste achtergrond te bekijken, maar als een levend, veranderend systeem.