De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft een uitnodiging aanvaard om lid te worden van de Vredesraad van de Amerikaanse president Donald Trump.
In een verklaring van zijn kantoor stond dat Netanyahu lid zou worden van de raad van bestuur “die uit wereldleiders zal bestaan”.
Oorspronkelijk werd gedacht dat het bestuur bedoeld was om de twee jaar durende oorlog tussen Israël en Hamas in Gaza te helpen beëindigen en toezicht te houden op de wederopbouw. Maar het voorgestelde handvest vermeldt het Palestijnse grondgebied niet en lijkt bedoeld om de functies van de VN te vervangen.
De Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein hebben ook ingestemd met toetreding, evenals Albanië, Armenië, Azerbeidzjan, Wit-Rusland, Hongarije, Kazachstan, Marokko en Vietnam. Vele anderen hebben bedenkingen geuit.
Het is niet duidelijk hoeveel landen zijn uitgenodigd om zich bij het nieuwe orgaan van Trump aan te sluiten – Canada, Rusland, Turkije en Groot-Brittannië behoren daartoe, maar hebben nog niet publiekelijk gereageerd.
Noorwegen heeft gezegd niet toe te treden omdat het huidige voorstel “een aantal vragen oproept”, terwijl Frankrijk en Zweden hebben aangegeven hetzelfde te zullen doen.
Volgens een kopie van het handvest dat naar de media is gelekt, krijgen de lidstaten een hernieuwbare termijn van drie jaar, maar kunnen ze een permanente plaats veiligstellen als ze 1 miljard dollar (740 miljoen dollar) aan financiering aan het bestuur bijdragen.
Het document zegt dat de Raad van Vrede “een internationale organisatie zal zijn die streeft naar het bevorderen van stabiliteit, het herstellen van betrouwbaar en rechtmatig bestuur en het veiligstellen van duurzame vrede in gebieden die getroffen of bedreigd worden door conflicten”. Het zal “dergelijke vredesopbouwende taken uitvoeren in overeenstemming met het internationaal recht”, voegt het eraan toe.
Trump zal voorzitter zijn, maar ook “afzonderlijk dienen” als vertegenwoordiger van de VS. Een Amerikaanse functionaris heeft gezegd dat het voorzitterschap door Trump kan worden bekleed “totdat hij aftreedt”, maar dat een toekomstige Amerikaanse president een nieuwe vertegenwoordiger kan kiezen.
Als voorzitter zal hij “de exclusieve bevoegdheid hebben om dochterondernemingen op te richten, te wijzigen of te ontbinden als dat nodig of passend is om de missie van de Raad van Vrede te vervullen”, aldus het document.
Hij zal ook “leiders van mondiale status” selecteren voor een termijn van twee jaar in een Raad van Bestuur die zal helpen de missie van de Raad van Vrede te verwezenlijken, zeggen Amerikaanse functionarissen.
Afgelopen vrijdag is de Het Witte Huis heeft de zeven leden van de oprichtende Raad van Bestuur benoemd. Onder hen bevonden zich de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, speciaal gezant voor het Midden-Oosten Steve Witkoff, Trumps schoonzoon Jared Kushner en de voormalige Britse premier Tony Blair.
Trump benoemde ook Nickolay Mladenov, een Bulgaarse politicus en voormalig VN-gezant voor het Midden-Oosten, als vertegenwoordiger van de Vredesraad ter plaatse in Gaza tijdens fase twee van het vredesplan van Trump, waarin de wederopbouw en demilitarisering van het gebied zou moeten plaatsvinden, inclusief de ontwapening van Hamas, evenals een volledige terugtrekking van de Israëlische strijdkrachten.
Mladenov zal fungeren als schakel met een Palestijnse technocratische regering die “toezicht zal houden op het herstel van de belangrijkste openbare diensten, de wederopbouw van civiele instellingen en de stabilisatie van het dagelijks leven”.
Volgens het Witte Huis zal een afzonderlijk bestuur van Gaza de technocratische regering helpen ondersteunen.
Witkoff, Kushner, Blair, Rowan en Mladenov zullen daarin zitting hebben, samen met de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan, het hoofd van de Egyptische inlichtingendienst Hassan Rashad, de Qatarese minister van Strategische Zaken Ali al-Thawadi, de minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Arabische Emiraten, Reem al-Hashimy, de Israëlische miljardair vastgoedontwikkelaar Yakir Gabay, en Sigrid Kaag, een Nederlandse politicus en speciale coördinator van de VN voor het vredesproces in het Midden-Oosten.
Zaterdag zei het kantoor van Netanyahu dat de samenstelling van de Raad van Bestuur van Gaza “niet was gecoördineerd met Israël en in strijd is met zijn beleid”.
Israëlische media zeiden dat het besluit om vertegenwoordigers van Turkije en Qatar erbij te betrekken – die samen met Egypte en de VS hielpen bij het tot stand brengen van het staakt-het-vuren dat in oktober van kracht werd – ‘boven Israëls hoofd’ was gebeurd.
In fase één van het vredesplan stemden Hamas en Israël in met een staakt-het-vuren, een uitwisseling van levende en dode Israëlische gijzelaars in Gaza tegen Palestijnse gevangenen in Israëlische gevangenissen, een gedeeltelijke Israëlische terugtrekking en een toename van de levering van humanitaire hulp.
Fase twee staat voor grote uitdagingen, waarbij Hamas eerder heeft geweigerd zijn wapens op te geven zonder de oprichting van een onafhankelijke Palestijnse staat, en Israël zich niet heeft gecommitteerd aan een volledige terugtrekking uit Gaza.
Het staakt-het-vuren is ook kwetsbaar. Volgens het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid in Gaza zijn sinds de inwerkingtreding ervan ruim 460 Palestijnen omgekomen bij Israëlische aanvallen, terwijl het Israëlische leger zegt dat drie van zijn soldaten in dezelfde periode zijn omgekomen bij Palestijnse aanvallen.
De oorlog werd veroorzaakt door de door Hamas geleide aanval op Zuid-Israël op 7 oktober 2023, waarbij ongeveer 1.200 mensen werden gedood en 251 anderen werden gegijzeld.
Israël reageerde op de aanval door een militaire campagne in Gaza te lanceren, waarbij volgens het ministerie van Volksgezondheid van het gebied meer dan 71.550 mensen zijn omgekomen.
