Voor regisseurs met “rare” gevoelighedenis het voor zich winnen van filmcritici enorm belangrijk. Helaas is dit in 2026 allemaal neergekomen op het krijgen van een ‘Certified Fresh’-beoordeling voor je film op Rotten Tomatoes, wat ongelooflijk misleidend kan zijn omdat de website veel te veel critici heeft goedgekeurd, van wie velen een strikte mainstream-smaak hebben. Dit maakt het ook lastig voor vreemde en/of uitdagende films om door te breken.
In de jaren tachtig was het een heel ander akkoord. Vrijwel alle grote kranten hadden meer dan één filmcriticus in dienst, net als nieuwsbladen als Time en Newsweek. En hoewel sommige van deze schrijvers een sterrensysteem gebruikten om mensen snel een idee te geven van wat ze van een bepaalde film vonden, moest je ze toch lezen om erachter te komen of die film iets voor je was. (En meest recensenten waren er erg goed in om de belangrijkste plotpunten niet te bederven.)
Toch was er voor kleine films met kleine marketingbudgetten en zonder bonafide filmsterren niets waardevoller dan twee duimen omhoog krijgen van Roger Ebert en Gene Siskel. Al neem ik het vooral Ebert kwalijk dat hij Rotten Tomatoes heeft geïnspireerdhij en Siskel hielden van films en waren op hun best in het verdedigen van geweldige films die dreigden over het hoofd te worden gezien. Ebert was hier bijzonder goed in toen hij zijn recensies voor de Chicago Sun-Times schreef. Hier had hij meer ruimte om te mijmeren over de bijzondere eigenschappen van een vreemde film. En hij deed dit nooit beter dan in zijn viersterrenrecensie voor Bernard Rose’s ‘Paperhouse’, een opwindend bizarre fantasy-horrorfilm die een eenvoudige beschrijving te boven gaat. Zijn steun was van cruciaal belang om mij in 1989 de film te laten huren.
Ebert geloofde dat Paperhouse een film was waaraan je je moest overgeven
Vier jaar voordat hij het maakte de franchise-lancerende horrorklassieker ‘Candyman’, Bernard Rose was een buitengewoon begaafde videoclipregisseur (hij deed Frankie Goes to Hollywood’s “Relax”) en bereidde zich voor op het maken van zijn eerste echte speelfilm. Hij had geen vreemder project kunnen kiezen dan ‘Paperhouse’. De film is gebaseerd op de kinderroman ‘Marianne Dreams’ van Catherine Storr en draait om Anna Madden (Charlotte Burke), een 11-jarige die, bedwelmd door hoge koorts, begint te dromen van dingen die ze heeft getekend terwijl ze wakker was. Het begint met een huis, maar het wordt zenuwslopend wanneer ze, nadat ze een gezicht heeft getekend dat uit een raam tuurt, Marc (Elliott Spears) tegenkomt, die lijdt aan spierdystrofie en in het echte leven bestaat.
“Dit is geen film om te meten, wegen en peilen, maar om je aan over te geven”, schreef Roger Ebert in zijn recensie. Ik ben het daar volledig mee eens. De film ontvouwt zich als een ongemakkelijke droom die voor altijd op het punt staat te veranderen in een regelrechte nachtmerrie (en soms komt hij daar ook). Terwijl de band tussen Anna en Marc sterker wordt, gebruikt Anna haar dromen als een manier om te ontsnappen aan haar trieste realiteit, waartoe ook haar verre, alcoholische vader (Ben Cross) behoort. Ze verlangt ernaar om met Marc weg te rennen, maar zijn verslechterende toestand maakt dit onmogelijk.
Rose’s film is verfrissend onvoorspelbaar en altijd betoverend. Je moet er gewoon mee doorgaan. Zoals Ebert schreef:
“Paperhouse” is in geen enkel opzicht simpelweg een kinderfilm, ook al lijkt het onderwerp hem in die richting te wijzen. Het is een zorgvuldig geschreven, zorgvuldig geregisseerde fantasie waarin de acteurs hun rol met grote ernst spelen. Toen ik ernaar keek, werd ik verdiept in de ontwikkeling van het verhaal en merkte ik dat ik de logica van de film op zijn eigen voorwaarden accepteerde.
“Paperhouse” wordt momenteel gestreamd op Prime Video.
