De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn aandacht opnieuw op Cuba gericht en suggereert dat het eiland een deal met Washington moet sluiten, anders zal het met ernstige economische gevolgen te maken krijgen. Tijdens zijn toespraak op zondag waarschuwde Trump dat Cuba niet langer olie of geld uit Venezuela zou ontvangen.
Hij schreef op zijn Truth Social-platform: “ER ZAL GEEN OLIE OF GELD MEER NAAR CUBA GAAN – NUL! Ik raad ze ten zeerste aan een deal te sluiten, VOORDAT HET TE LAAT IS.”
Trump betoogde dat de Cubaanse regering zonder Venezolaanse steun op de rand van instorten stond. “Ik denk niet dat we actie hoeven te ondernemen,” zei hij eerder, en voegde eraan toe dat zonder Nicolas Maduro en de olievoorraden van Venezuela “Cuba op het punt staat te vallen.”
Minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio ging nog een stap verder en suggereerde dat Washington niet zomaar achterover mag leunen.
“Ik ga niet met je praten over wat onze toekomstige stappen zullen zijn”, vertelde Rubio aan NBC’s Meet the Press. Maar hij voegde eraan toe: “Als ik in Havana woonde en in de regering zat, zou ik me zorgen maken.”
Trump plaatste later een bericht opnieuw waarin hij suggereerde dat Rubio ooit de leider van Cuba zou kunnen worden, en schreef: “Klinkt goed voor mij!”
Waarom de operatie in Venezuela de vergelijking veranderde
De hernieuwde focus op Cuba volgt op de Amerikaanse militaire operatie die leidde tot de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolas Maduro. Deze keer raakte Washington Havana waar het het meest getroffen werd.
Cuba is al jaren afhankelijk van Venezolaanse olie om zijn economie draaiende te houden, en wisselt in ruil daarvoor veiligheids- en medisch personeel uit. Nu Maduro is verwijderd en Trump druk uitoefent op de Venezolaanse interim-president Delcy Rodriguez om de olievoorraden naar de Verenigde Staten te verleggen, wordt Cuba nu geconfronteerd met een ernstige energiecrisis.
‘Cuba leefde jarenlang van grote hoeveelheden olie en geld uit Venezuela’, zei Trump.
Zowel Trump als Rubio hebben duidelijk gemaakt dat zij de verzwakking van de Cubaanse regering niet alleen zien als een neveneffect van de val van Maduro, maar als een mogelijke uitkomst die zij zouden verwelkomen.
Waarom Rubio dit als persoonlijk beschouwt
Voor Marco Rubio heeft het idee van de ineenstorting van de Cubaanse regering een diep emotioneel gewicht. Zijn ouders verlieten Cuba drie jaar vóór de revolutie van Fidel Castro in 1959. Tijdens zijn vroege dagen in de politiek van Florida bouwde Rubio zijn identiteit op als tegenstander van Castro, die hij ooit omschreef als ‘een kwaadaardige, moordzuchtige dictator’. Het zien vallen van de Cubaanse regering zou de vervulling betekenen van een levenslange politieke missie.
Dit is niet de eerste keer dat Washington Cuba probeert te verzwakken door zijn bondgenoten aan te vallen. In 2019 steunden Trump en Rubio een poging om Maduro van de macht in Venezuela te verwijderen. Die inspanning mislukte in april van dat jaar.
Volgens een memoires van de voormalige nationale veiligheidsadviseur John R. Bolton waarschuwde de Cubaanse inlichtingendienst Maduro voor het complot. Cubaanse agenten in Venezuela hielpen hem de poging te verijdelen, en naar verluidt stond er een vliegtuig klaar om Maduro indien nodig naar Havana te vliegen.
Sinds de ineenstorting van de Sovjet-Unie heeft Cuba tientallen jaren van isolement doorstaan. Het land blijft steun krijgen van Rusland en China en is nu minder afhankelijk van Venezuela dan tien jaar geleden.
Een lange geschiedenis van mislukte regimeverandering
De Amerikaanse inspanningen om het leiderschap van Cuba af te zetten, zijn niet met Trump begonnen. Volgens de Cubaanse inlichtingendienst en vrijgegeven Amerikaanse documenten waren er honderden pogingen om de voormalige president van Cuba, Fidel Castro, af te zetten, variërend van grootschalige invasies tot geheime moordcomplotten.
De invasie van de Varkensbaai (1961)
De CIA trainde en financierde een troepenmacht van Cubaanse ballingen om het eiland binnen te vallen en een opstand te leiden. De operatie mislukte binnen drie dagen.
Operatie Mongoose (1961-1962)
Na de Varkensbaai gaf president John F. Kennedy toestemming voor een geheime campagne van economische sabotage, psychologische oorlogsvoering en geheime acties, bedoeld om het regime te destabiliseren.
Uit vrijgegeven gegevens blijkt dat sommige plannen van de CIA grensden aan bizar:
De exploderende sigaar: Een sigaar met een valstrik, bedoeld om te ontploffen.
Vergiftigde milkshake: Er zou een gifpil in Castro’s drankje in het Havana Libre hotel worden gestopt.
Vergiftigd duikpak: Een wetsuit bekleed met tuberculosebacteriën en een besmet ademhalingsapparaat.
Explosieve zeeschelp: Een felgekleurde granaat, opgetuigd om te ontploffen waar Castro graag dook.
Het verhaal van de ex-geliefde: Een voormalige minnaar werd gevraagd hem te vergiftigen. Castro overhandigde haar naar verluidt een pistool en zei dat ze hem moest neerschieten. Ze weigerde.
Karaktermoord: Pogingen om hem te vernederen, inclusief plannen om zijn baard te laten uitvallen.
Veel van deze plannen gingen nooit verder dan planning en werden afgedaan als onpraktisch of te riskant.
Sinds 1962 hebben de VS Cuba een handelsembargo opgelegd om economische druk te creëren.
Hoe vaak werd Castro het doelwit?
Officiële Amerikaanse telling
Het Kerkcomité van 1975 bevestigde acht CIA-complotten om Castro tussen 1960 en 1965 te vermoorden.
Cubaanse inlichtingenclaim
Fabian Escalante, voormalig hoofd van de Cubaanse contraspionagedienst, claimde 638 pogingen, met het argument dat het Nixon-tijdperk alleen al verantwoordelijk was voor 184.
Ondanks tientallen jaren van druk, embargo’s, geheime acties en diplomatiek isolement heeft de Cubaanse regering standgehouden. Tegenwoordig, zelfs nu Washington een kans ziet na de val van Maduro, bestaat er een onderliggend besef dat echte verandering duurzame politieke, economische en mogelijk militaire betrokkenheid zou vereisen.
Zoals Rubio het verwoordde: “Deze dingen kosten tijd.”
