Basket the border collie lijkt een manier te hebben met woorden. De 7-jarige hond, die aan de Upper West Side van Manhattan woont, kent de namen van minstens 150 speelgoedjes – waaronder ‘froggy’, ‘crayon box’ en ‘Pop-Tart’ – en kan ze op commando terughalen. Basket bouwde haar woordenschat op dankzij de toegewijde inspanningen van een van haar eigenaren, Elle Baumgartel-Austin. Ze begon met de taallessen toen Basket een puppy was. “Ik speelde met haar, zei de naam van het speelgoed, zei de naam van het speelgoed vaak”, zei Baumgartel-Austin. Ze begon met 10 speeltjes en voegde er meer toe naarmate Basket ze onder de knie kreeg. “Er leek nooit een limiet te zijn”, zei ze. “Het is eigenlijk zoiets als: hoeveel speelgoed zou ik haalbaar in mijn kleine appartement kunnen opbergen?” Nu hebben wetenschappers in een nieuwe studie ontdekt dat Basket, en andere honden die haar geavanceerde woordleervermogen delen, een vaardigheid hebben die hen functioneel op één lijn stelt met kinderen van 18 maanden: ze kunnen de namen van nieuw speelgoed leren, niet alleen door directe instructie, maar ook door de gesprekken van hun eigenaren af te luisteren. Dergelijk verfijnd leren van woorden lijkt zeldzaam te zijn bij honden, en het herkennen van de labels voor specifieke objecten staat ver af van het verwerven van taal. Maar de bevindingen van het onderzoek dragen bij aan het bewijs dat de cognitieve en sociale vaardigheden die ten grondslag liggen aan bepaalde soorten taalonderwijs niet beperkt zijn tot mensen – en benadrukken hoe bedreven honden zijn in het lezen van menselijke signalen. “Ze zijn erg goed in het oppikken van deze signalen”, zegt Shany Dror, een postdoctoraal onderzoeker aan de Universiteit voor Diergeneeskunde, Wenen, en auteur van het onderzoek. “Ze zijn zo goed dat ze ze net zo goed kunnen oppikken als de signalen aan de hond zijn gericht of als ze aan iemand anders zijn gericht.” Het onderzoek, dat Dror uitvoerde aan de Eötvös Loránd Universiteit in Boedapest, werd donderdag gepubliceerd in het tijdschrift Science. Hoewel veel honden eenvoudige commando’s kunnen begrijpen, zoals ‘zit’ of ‘blijf’, lijkt het oppikken van de namen van specifieke objecten (een vaardigheid die bekend staat als het leren van labels) een veel moeilijkere taak. Wetenschappers begrijpen niet helemaal waarom. Maar de afgelopen twintig jaar hebben wetenschappers een handvol uitschieters geïdentificeerd: wonderkinderen die de namen kennen van tientallen of zelfs honderden speelgoedjes en zich dergelijke labels jarenlang kunnen herinneren. “Ze verzamelen deze enorme woordenschat,” zei Dror. Herdershonden – en in het bijzonder border collies – lijken een bijzonder talent te hebben voor dit soort woorden leren, misschien omdat fokkers ooit de voorkeur gaven aan dieren die bijzonder veel aandacht schonken aan wat hun eigenaren zeiden en deden. Maar zelfs bij deze rassen lijkt het leren van labels zeldzaam te zijn.
