De Venezolaanse leider Nicolás Maduro is in de Verenigde Staten aangekomen en naar het Metropolitan Detention Center in New York gebracht, waar hij nu wacht op zijn proces op beschuldiging van narcoterrorisme.
Maduro en zijn vrouw, Cilia Flores, werden uit hun huis in de Venezolaanse hoofdstad Caracas gehaald tijdens een dramatische Amerikaanse militaire operatie die de regering van Maduro ‘imperialistisch’ noemde.
Na de operatie genaamd ‘Absolute Resolve’ zei de Amerikaanse president Donald Trump dat zijn land Venezuela zal ‘sturen’ tot een ‘veilige’ transitie en de controle over zijn enorme oliereserves zal overnemen.
Het maakte een einde aan een intensieve drukcampagne van de regering-Trump op Maduro en maanden van geheime planning, resulterend in de meest assertieve Amerikaanse actie om regimeverandering te bewerkstelligen sinds de invasie van Irak in 2003.
De vice-president van Venezuela, Delcy Rodriguez, eiste dat de Verenigde Staten Maduro zouden bevrijden en noemde hem de rechtmatige leider van het land.
Sommige Venezolaanse burgers en leden van het leger werden gedood, zei Rodríguez, maar gaf geen cijfer. Trump zei dat sommige Amerikaanse troepen gewond raakten, maar dat niemand werd gedood.
Venezolanen zijn onzeker over de toekomst van het land
Trump zei niet wie Venezuela zal leiden, maar leek een samenwerking met oppositieleidster en Nobelprijswinnares Maria Corina Machado uit te sluiten, omdat ze zei dat ze niet de steun had om het land te besturen.
Delcy Rodríguez, de volgende in de presidentiële lijn van opvolging, was sinds 2018 vice-president van Maduro en hield toezicht op een groot deel van de olie-afhankelijke economie van Venezuela en de gevreesde inlichtingendienst. Zaterdag beval het Hooggerechtshof van Venezuela haar de rol van interim-president op zich te nemen.
Trump gaf aan dat Rodríguez al was beëdigd als president van Venezuela, volgens de machtsoverdracht die in de grondwet is vastgelegd.
Maar de staatstelevisie zond geen enkele beëdigingsceremonie uit.
Tijdens de televisietoespraak van Rodríguez werd haar door een ticker onder aan het scherm geïdentificeerd als de vice-president. Ze gaf geen teken dat ze zou samenwerken met de VS en reageerde niet onmiddellijk op een verzoek om commentaar.
“Wat Venezuela wordt aangedaan is een gruweldaad die in strijd is met het internationaal recht”, zei ze in haar toespraak. “De geschiedenis en gerechtigheid zullen ervoor zorgen dat de extremisten die deze gewapende agressie hebben gepromoot, ervoor zullen boeten.”
Minister van Binnenlandse Zaken Diosdado Cabello, een van de tophandhavers van Maduro, drong er bij de Venezolanen op aan “de straat op te gaan” om de soevereiniteit van het land te verdedigen.
Sommige Venezolanen gaven gehoor aan zijn oproep, verzamelden zich ter ondersteuning van de regering en verbrandden zaterdag in verspreide bijeenkomsten in Caracas Amerikaanse vlaggen. Maar de meeste mensen bleven uit angst binnen.
“Wat er gebeurt is ongekend”, zegt Yanire Lucas, een andere inwoner van Caracas, terwijl ze stukken glas oppakt van een explosie op een nabijgelegen militaire basis waarbij de ramen van haar huis werden weggeblazen.
“We zijn nog steeds gespannen en weten nu niet goed wat we moeten doen.”
De internationale respons is verdeeld
Leiders over de hele wereld hebben gereageerd met een mix van veroordeling en steun voor de gevangenneming van Maduro.
De Europese leiders beweerden dat Maduro als een onwettige leider werd beschouwd, maar drongen ook aan op terughoudendheid en de-escalatie.
Kaja Kallas, hoofd van het buitenlands beleid van de EU, schreef: “De EU heeft herhaaldelijk verklaard dat de heer Maduro geen legitimiteit heeft en een vreedzame transitie heeft verdedigd”, in een post op X. “Onder alle omstandigheden moeten de beginselen van het internationaal recht en het VN-Handvest worden gerespecteerd. Wij roepen op tot terughoudendheid.”
De Duitse bondskanselier Friedrich Merz zei dat “Maduro zijn land in de ondergang heeft geleid.”
“Bij de meest recente verkiezingen is gemanipuleerd. Net als veel andere landen hebben we zijn presidentschap daarom niet erkend. Maduro heeft een problematische rol gespeeld in de regio”, voegde hij eraan toe.
De Franse president verwelkomde ook de arrestatie van Maduro en zei dat “de mensen zich alleen maar konden verheugen”.
Ondertussen zei het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken dat de Verenigde Staten de Venezolaanse leider Nicolas Maduro en zijn vrouw onmiddellijk moeten vrijlaten en de situatie in Venezuela moeten oplossen door middel van dialoog en onderhandelingen.
Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat het “extreem ongerust” is en riep op tot “onmiddellijke opheldering”, aldus een verklaring die zaterdag op het Telegram-kanaal van het ministerie werd geplaatst.
VN-secretaris-generaal Antonio Guterres uitte zijn bezorgdheid over de operatie. “Deze ontwikkelingen vormen een gevaarlijk precedent”, aldus de woordvoerder van Guterres.
“De secretaris-generaal blijft het belang benadrukken van volledig respect – door iedereen – van het internationaal recht, inclusief het VN-Handvest. Hij is diep bezorgd dat de regels van het internationaal recht niet zijn gerespecteerd.”
Overal in de VS gingen Amerikanen de straat op om te protesteren tegen de Amerikaanse militaire interventie in Venezuela, terwijl enkele Venezolaanse migranten samenkwamen om dit te vieren.
Deskundigen en oppositie twijfelen aan de wettigheid van de operatie
Wetgevers van beide Amerikaanse politieke partijen hebben bedenkingen en regelrechte bezwaren geuit tegen de Amerikaanse aanvallen op boten die verdacht worden van drugssmokkel. Het Congres heeft geen toestemming gegeven voor het gebruik van militair geweld voor dergelijke operaties in de regio.
Jim Himes, de hoogste democraat van de House Intelligence Committee, zei dat hij geen bewijs had gezien dat zou rechtvaardigen dat Trump Venezuela zou aanvallen zonder goedkeuring van het Congres, en eiste een onmiddellijke briefing door de regering over “haar plan om de stabiliteit in de regio te garanderen en de juridische rechtvaardiging voor dit besluit.”
“Als de Verenigde Staten het recht opeisen om militair geweld te gebruiken om buitenlandse leiders binnen te vallen en gevangen te nemen die zij beschuldigen van crimineel gedrag, wat weerhoudt China er dan van om hetzelfde gezag over het leiderschap van Taiwan te claimen? Wat weerhoudt Vladimir Poetin ervan een soortgelijke rechtvaardiging aan te voeren om de Oekraïense president te ontvoeren?”, aldus de Democratische senator Mark Warner, vice-voorzitter van de Senaatscommissie voor Inlichtingen, in een verklaring.
“Zodra deze grens wordt overschreden, beginnen de regels die de mondiale chaos in bedwang houden in te storten, en zullen autoritaire regimes de eersten zijn die deze uitbuiten”, voegde hij eraan toe.
“Er zijn een aantal internationale juridische concepten die de Verenigde Staten mogelijk hebben geschonden door Maduro gevangen te nemen”, zegt Ilan Katz, analist van internationaal recht.
Een raadsdiplomaat, die op voorwaarde van anonimiteit sprak, zei dat de VN-Veiligheidsraad, handelend op een noodverzoek van Colombia, van plan was maandagochtend een bijeenkomst te houden over de Amerikaanse operaties in Venezuela.
