In Ramallah, het hoofdkwartier van de Palestijnse Autoriteit (PA), verzamelden honderden Palestijnen zich in het stadscentrum om de verjaardag te herdenken, terwijl moskeeën in de hele stad een sirene van 78 seconden lieten horen, een symbolische verwijzing naar de 78ste verjaardag van de Nakba.
ADVERTENTIE
ADVERTENTIE
Er begon een massamars vanaf het graf van de overleden Palestijnse president Yasser Arafat richting het Manara-plein, waarbij de deelnemers Palestijnse vlaggen hieven en drums speelden, terwijl scoutmuziek en doedelzakken speelden in de straten die gevuld waren met mensenmassa’s.
Op de pleinen en straten werden Palestijnse vlaggen gehesen, terwijl deelnemers tijdens de goed bezochte evenementen overwinningsborden ophieven. Terwijl een menigte door de straten van de stad trok met een enorme Palestijnse vlag.
In symbolische scènes die tijdens de herdenking werden herhaald, droegen demonstranten een grote sleutel die het ‘recht op terugkeer’ symboliseerde, terwijl spandoeken werden gehesen die de terugkeer naar ‘historisch Palestina’ eisten, waarmee de nadruk werd gelegd op de toewijding van de Palestijnen aan hun recht om terug te keren naar de steden en dorpen waaruit ze waren verdreven.
Handhaving van het ‘recht op retour’
Tijdens de gebeurtenissen benadrukten de deelnemers dat de Nakba een open wond in de Palestijnse herinnering blijft, met het argument dat de gevolgen van ontheemding en onteigening niet met het verstrijken van de tijd zijn geëindigd, maar nog steeds aanwezig zijn in de levens van Palestijnen in de Palestijnse gebieden en in vluchtelingenkampen.
Een Palestijn die aanwezig was bij de bijeenkomst in Ramallah, Abdel Kareem Abu Arqoub, zei tegen Associated Press: “Deze dag herinnert ons voor de eerste keer aan een nationale tragedie die het Palestijnse volk vele decennia geleden overkwam, en het recht op terugkeer moet worden teruggegeven aan de rechtmatige eigenaren, en gerechtigheid moet worden bereikt voor het Palestijnse volk door terug te keren naar de huizen waaruit zij zijn verdreven.”
Ondertussen herhaalde Jihad Dar Ali, ook aanwezig in Ramallah, de Palestijnse strijd over het ‘recht op terugkeer’ en noemde het ‘een heilig recht waarvoor geen verjaring geldt. Op deze dag eisen we dat Groot-Brittannië, dat de oorzaak was van onze Nakba en ons lijden, ons moreel en materieel compenseert voor de jaren van verlies en ontheemding die het veroorzaakte. Het Verenigd Koninkrijk, een westerse koloniale macht, heeft ons thuisland, Palestina, het land van onze voorouders, aan het Joodse volk gegeven’, zei hij.
Van de Balfour-verklaring tot Resolutie 194
Naar schatting 750.000 Palestijnen werden tijdens de Nakba uit hun huizen verdreven of gevlucht. De oorsprong van de Nakba gaat echter terug tot vóór 1948, met name tot 1917, toen de Britse minister van Buitenlandse Zaken Lord Balfour zijn beroemde belofte deed waarin de Britse regering beloofde de oprichting van een nationaal tehuis voor de Joden in Palestina te steunen, dat later na de ineenstorting van het Ottomaanse Rijk onder een Brits mandaat werd geplaatst.
In 1947 stelden de Verenigde Naties een plan voor om Palestina in twee staten te verdelen, waarbij meer dan de helft van het land aan de toekomstige Joodse staat zou worden gegeven, wat door de Palestijnen en de Arabische landen werd verworpen. Met het einde van het Britse mandaat en de verklaring van de oprichting van Israël in mei 1948 begonnen grote golven van geweld en ontheemding, waaronder meer dan zeventig gedocumenteerde massamoorden op Palestijnse burgers, waaronder Deir Yassin, Tantura en Haifa.
Na de verklaring van de oprichting van Israël trokken troepen uit Egypte, Syrië, Jordanië, Libanon, Libanon, Saoedi-Arabië en Irak de Palestijnse gebieden binnen in een poging de Israëlische militaire opmars te stoppen, maar de militaire operaties eindigden met de nederlaag van de Arabische legers, terwijl Israël zijn controle kon uitbreiden naar gebieden die groter waren dan de gebieden die hem door het verdelingsplan waren toegewezen.
In december 1948 nam de Algemene Vergadering van de VN Resolutie 194 aan, waarin het recht van Palestijnse vluchtelingen werd vastgelegd om “zo snel mogelijk” naar hun huizen terug te keren, samen met compensatie voor degenen die niet wilden terugkeren of die schade hadden geleden. Hoewel de resolutie een belangrijk juridisch referentiepunt blijft in de Palestijnse zaak, is zij tot op heden nog niet ten uitvoer gelegd, terwijl Israël de terugkeer van Palestijnse vluchtelingen blijft verhinderen.
De Nakba staat centraal in de Palestijnse nationale strijd, en jaarlijks worden er op de bezette Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook Nakba Day-evenementen georganiseerd, evenals in diasporalanden waar miljoenen Palestijnse vluchtelingen wonen. Sindsdien is het ‘recht op terugkeer’ een essentieel onderdeel geworden van de Palestijnse identiteit en het historische verhaal van het conflict, dat van generatie op generatie wordt doorgegeven aan kinderen en kleinkinderen.
Video-editor • Lucy Davalou
Aanvullende bronnen • AP
