In de Straat van Hormuz, Iran heeft een asymmetrische marinestrategie ontwikkeld die de doorvaart van containerschepen verlamt. Deze “hemostaat” maakt gebruik van guerrilla-tactieken, nadat de “traditionele” vloot van Iran bijna volledig werd vernietigd door aanvallen van de VS en Israël. Teheran kan niet langer vertrouwen op gespecialiseerde militaire schepen en maakt gebruik van een onconventionele strijdmacht die bestaat uit tientallen kleine militaire schepen, bewapend met raketten, machinegeweren en drones. Deze ‘muggenvloot’ is snel en wendbaar en in staat schepen aan te vallen die tonnen vracht vervoeren.
Medio april had de Amerikaanse president Donald Trump het publiek in een post op Truth Social gerustgesteld dat de Iraanse hemostaatvloot geen groot probleem vormde voor de VS en Israël. “De Iraanse marine ligt op de bodem van de zee, volledig vernietigd: 158 schepen”, schreef Trump. “Wat we niet hebben geraakt, zijn hun kleine aantallen van wat zij ‘snelle aanvalsboten’ noemen, omdat we ze niet als een grote bedreiging beschouwden.” Nog geen tien dagen later, op 22 april, leidde een Iraanse aanval met kleine schepen tot de inbeslagname van twee grote containerschepen die de haven verlieten. Straat van Hormuzwaardoor de loop van de oorlog verandert.
Betreed de Hemostat-vloot
“Tijdens de oorlog werden Iraanse vloten van kleine boten gecreëerd Oorlog tussen Iran en Irakmet als doel olietankers in de Perzische Golf te ontwrichten die de Iraakse oorlogsinspanningen ondersteunden”, zegt Michael Eisenstadt, analist bij het Washington Institute for Near East Policy, waar hij directeur is van het Military and Security Studies Program, die ze vergelijkt met de “Amerikaanse torpedosquadrons die het vijandelijke marineverkeer in de Stille Oceaan en de Middellandse Zee tijdens de Tweede Wereldoorlog verstoorden.”
“De effectiviteit van de Iraanse vloot van kleine boten komt voort uit hun aantal en hun gebruik in zwermen, waardoor ze moeilijk te bestrijden zijn”, voegt Eisenstadt eraan toe. “Iran heeft meer dan duizend van deze kleine boten, bewapend met raketten, machinegeweren, anti-scheepsraketten en mijnen.” Op deze manier kan Teheran een ernstige bedreiging voor de marine vormen, ook al is een groot deel van zijn militaire vloot vernietigd.
“Zoals Iran in maart heeft laten zien, kan het de zeestraten sluiten door slechts enkele tientallen drones te lanceren tegen olietankers en vrachtschepen in de Perzische Golf”, zegt Eisenstadt, die naast een 26-jarige carrière in het Amerikaanse leger als reserveofficier ook als analist voor het Amerikaanse leger heeft gewerkt, met missies in Irak en Israël.
Tussen het aantal schepen waarover het beschikt en de duizenden ondersteunende drones voor luchtoperaties bezit Iran ‘veel meer dan het nodig heeft om de sluiting van de zeestraat effectief af te dwingen’, zegt Eisenstadt. Dan is er nog de nabijheid van de Straat van Hormuz, waardoor Iran zijn afschrikking tegen de doorgang van containerschepen en olietankers kan systematiseren. “Het is daarom belangrijk om de Iraanse dreiging als multidimensionaal te zien, waarbij een breed scala aan mogelijkheden betrokken is om de gunstige geografische locatie te exploiteren”, voegt hij eraan toe.
Een tactiek in de handen van de Pasdaran
De “conventionele” marine van Iran staat los van de marine van de Islamitische Revolutionaire Garde, ook bekend als de IRGC of de Pasdaran. Maar een parallelle commandostructuur heeft Teheran in staat gesteld een diverse guerrilladoctrine te ontwikkelen, zelfs op de respectieve operationele verantwoordelijkheidsgebieden.
De hemostaatvloot wordt gebruikt door de Pasdaran. Zoals het Hudson Institute, een conservatieve denktank, uitlegt in a rapport geschreven door analist Can Kasapoglu, “behoorden de meeste Iraanse conventionele platforms die tot zinken waren gebracht of buiten gebruik waren gesteld door geallieerde aanvallen tot … de reguliere strijdkrachten van Iran”, voegt Kasapoglu eraan toe: “Daarentegen behouden de Revolutionaire Hoeders van de Islamitische Republiek hun eigen asymmetrische marinecomponent, speciaal ontworpen voor gevechtsoperaties in de Straat van Hormuz, waarvan een groot deel intact is gebleven.”
