De zuidkant van het Colosseum in Rome heeft zojuist een subtiele maar broodnodige facelift ondergaan. Aan deze kant van het wereldberoemde monument is de elite van het imperium ooit het grote amfitheater binnengegaan om te zien hoe gladiatoren tot de dood vochten, en waar een reeks aardbevingen gedurende de bijna 2000 jaar durende levensduur het bouwwerk hebben weggevreten. Door diepgaand archeologisch onderzoek en een slimme architectonische ingreep is de oorspronkelijke indeling van het eeuwenoude monument na eeuwen van verval hersteld. Het geeft moderne bezoekers een nauwkeuriger beeld van hoe de ruimte oorspronkelijk werd gebruikt.
Het project richt zich op de zuidelijke omtrek van het Colosseum, het herstellen van de oorspronkelijke grondniveaus van de buitenste arcades en de wederopbouw van het plaza-achtige crepidine, een tweestapsbasis die zich rond de rand van het gebouw wikkelt. Nieuwe bestrating aan deze kant van het monument biedt bezoekers een beter inzicht in de indeling van het Colosseum toen het in het jaar 96 werd voltooid, waardoor de fysieke ervaring van het naderen van de ingang van het amfitheater wordt nagebootst, net zoals de Romeinse keizers dat vele eeuwen geleden zouden hebben gedaan.
De werkzaamheden werden geleid door Stefano Boeri Interieurs in combinatie met de Archeologisch park Colosseum. Het is gebaseerd op tientallen jaren archeologisch onderzoek naar de oorspronkelijke omvang van het Colosseum, dat in de loop van de tijd is weggevaagd door de ontwikkeling van Rome en het langzame verval van het monument zelf.
“De omtrek van het Colosseum was niet duidelijk”, zegt architect Stefano Boeri, bekend om zijn met bomen bedekte gebouw Bosco Verticale-torens in Milaan. “Vroeger kwam de keizer van die kant binnen. Het is dus heel belangrijk.”
Voortbouwend op eerder werk heeft hij ontworpen een nieuw toegangspunt tot een ander deel van de campus van het Colosseumwas Boeri gevoelig voor het historische belang van de site en voor het niet overschaduwen ervan met nieuwe elementen.
“Als je op het crepidine stapt, heb je het gevoel dat je in het monument bent, want waar je op loopt, de grond is precies dezelfde als die we 2000 jaar geleden hadden”, zegt Boeri. “We wilden voor elke bezoeker de werkelijke perceptie van de dimensie van het monument creëren, de ware perceptie van zijn proporties.”
Veel van dat werk vereiste een verwijzing naar wat er al eeuwenlang aan het monument ontbrak. Aardbevingen en erosie hebben het Colosseum in de loop van de tijd ernstig beschadigd, waardoor de twee buitenste arcaderingen aan de zuidkant zijn weggevaagd. Boeri’s ontwerp voor de crepidine onthult de geesten van die lange, lange zijde van het gebouw. “We besloten om in de nieuwe bestrating een systeem van zeer abstracte rechthoekige witmarmeren blokken op te leggen die precies op de positie lagen van de reeds bestaande pilaren die de bogen van de gangen ondersteunden”, zegt hij. “Dit is om de mensen het idee te geven dat ze in zekere zin het monument betreden.”
De vorm van de straatstenen die in dit gebied worden gebruikt, is ook een weerspiegeling van de vorm van het monument, met trapeziumvormige marmeren platen die precies zijn uitgelijnd met de gebogen ingangen die het amfitheater omringen. Hoewel de restauratie zich liet leiden door historische nauwkeurigheid, wordt er ook naar de toekomst gekeken. Het herstellen van de oorspronkelijke niveaus van het monument bood de mogelijkheid om het regenwaterafvoersysteem te herwerken, water door de locatie te leiden en verdere erosie te voorkomen.
Het project breidt de openbare ruimte rondom het monument uit met ongeveer 30.000 vierkante meter, waardoor vrij toegankelijke ruimte wordt toegevoegd in een deel van het monument dat lange tijd afgesloten was voor gebruik en gevuld was met ruïnes. “We hebben een andere grens ingevoerd. Mensen kunnen naar binnen zonder een kaartje te hoeven kopen”, zegt Boeri. “Zodat het publiek dichter bij het monument kan komen. Ze kunnen blijven, ze kunnen uitrusten.”
Hij stelt dat de restauratie meer is dan alleen een oefening in historische nauwkeurigheid, maar een manier voor mensen om een grotere verbinding te voelen met wat lange tijd een van de belangrijkste gebouwen ter wereld is geweest. “Ik denk dat wat mensen zullen voelen de kracht van de stenen is”, zegt hij.
