‘Amrum’-recensie: Regisseur Fatih Akin levert een complex coming-of-age-verhaal

De beste coming-of-age-verhalen ontlenen hun kracht zowel aan het einde als aan het begin. Er zit vaak een verhelderende, aangrijpende hardheid in de verliezen die ze uitbeelden. Dat geldt – met ontnuchterende gratie – voor de herinneringsballad ‘Amrum’, die zich afspeelt op het Duitse Noordzee-eiland in 1945, wanneer de wind van het einde van een wereldoorlog in het leven van een 12-jarige jongen waait met onverwachte gevolgen.

De film draagt ​​een merkwaardig krediet: “Een Hark Bohm-film van Fatih Akin.” Bohm, die vorig jaar op 86-jarige leeftijd stierf, was een zeer gerespecteerde filmschrijver, acteur en academicus, een veteraan van de Duitse New Wave. Omdat hij zich realiseerde dat hij niet in staat zou zijn zijn gefictionaliseerde jeugdherinnering te regisseren, vertrouwde hij het toe aan zijn mentee Verwantde stoker achter moderne Duitse klassiekers zoals “Kop op de kop” En “In de vervaging.” Volgens Akin leek het project op ‘het adopteren van een kind’.

In verhaaltermen is dat kind, een vervanger van Bohm zelf, de gevoelige Nanning met grote ogen (goed gecaste nieuwkomer Jasper Billerbeck), die werkt in de aardappelvelden van lokale boer Tessa (Diane Kruger, in een kleine maar sleutelrol). Thuis heeft hij een zwangere moeder, Hille (Laura Tonke), tante Ena (Lisa Hagmeister) en twee jongere broers en zussen, maar niet de hoge patriarch van de nazi-officier die hen van het gebombardeerde Hamburg naar een voorouderlijk huis op deze kleine strandachtige buitenpost heeft verplaatst. Nanning wordt door zelfs de vriendelijkste buren pejoratief een vasteland genoemd en wordt over het algemeen met argwaan bekeken vanwege de nazi-banden van zijn familie. Zijn door ideologie doordrenkte moeder verzekert hem ervan dat hun wortels, hun ‘bloedlijn’, hen tot echte Amlumers maken.

De eerste echte les van de jongen in het stuifzand komt wanneer hij tijdens het diner opmerkt dat de oorlog binnenkort voorbij zal zijn, en hij bedoelt het als goed nieuws: papa kan naar huis komen. Toch reageert zijn moeder alsof hij de kant van de vijand heeft gekozen door een nederlaag te wensen. Later, met het nieuws over de dood van Hitler, raakt ze in een depressie en weigert ze voedsel tenzij het witbrood, boter en honing is, die allemaal schaars zijn. Dus probeert Nanning haar de noodzakelijke ingrediënten te bezorgen, alsof de structuur van zijn wereld ervan afhangt.

Wat volgt is een strak verteld, fabelachtige reis, opgebouwd rond de door oorlog gehavende realiteit van overleven wanneer iedereen moe, hongerig en geïrriteerd is. Er staan ​​Nanning brutale waarheden te wachten over waar zijn familie voor staat. Het is een zich ontwikkelende jeugd, met onopvallende elegantie omlijst door cameraman Karl Walter Lindenlaub tegen de vlakke, met gras begroeide, weerrijke horizonten van het eiland. ‘Amrum’ vermijdt de sentimentaliteit die in zoveel verhalen uit de kindertijd tijdens de oorlog zit ingebakken. Akin, alsof hij geïnspireerd is door de nobele jeugdigheid die het Italiaanse neorealisme en de New Waves in zowel Frankrijk als Iran kenmerkte (er zijn shout-outs naar ‘Bicycle Thieves’ en ‘The 400 Blows’), richt zich op de gestage opeenstapeling van details in plaats van op de attributen van schattigheid of melodrama.

Die afgemeten aanpak, geïllustreerd in de pakkende eenvoud van ster Billerbeck en de vele fijne ondersteunende wendingen om hem heen, stelt ons in staat om Nannings groeiende bewustzijn te klokken van wat belangrijk is voor anderen, wat onmogelijk te negeren is en hoe je een onrechtvaardige wereld kunt interpreteren die nog steeds vol schoonheid en vriendelijkheid is als je weet waar je moet kijken. En dat geldt uiteraard ook voor hemzelf.

Tegen het einde biedt ‘Amrum’ een heerlijk ingetogen moment: Nanning wordt uitgenodigd om het einde van de oorlog te vieren met een kleine groep dansende, drinkende eilandbewoners. Hij blijft echter achterover hangen, alsof hij er nog niet helemaal klaar voor is om hun vreugdevolle opluchting te verkiezen boven het gehoorzaam zorgen voor zijn gebroken gezin. Maar je ziet de wens van deze plichtsgetrouwe zoon om een ​​van hen te zijn. Voor ons allemaal die zich afvragen wanneer een lelijke tijd zal vervagen, zal het moment resoneren als een voorzichtige, aanbrekende hoop.