Je kent hem aan zijn navolgers, degenen die hij zelf heeft uitgekozen voor de show die hij maakte. Lorne Michaels, misschien wel de grootste komische impresario van de moderne tijd, de op elkaar tuitende, heerszuchtige Canadees die ‘Saturday Night Live’ creëerde, heeft merkwaardig genoeg nooit op documentair materiaal geleken – er is altijd een vreemde voldoening in hem geweest om een afstandelijke, op maat gemaakte goeroe te blijven, ouder te worden maar niet meer mysterieus te zijn. Een goed getimede indruk voelde altijd als genoeg. We lachen om iemand die we niet kennen en daar zit een vreemde puurheid in.
Oscar-winnaar Morgan Neville‘Lorne’ van ‘Lorne’ – gemaakt met de tegenzin van het onderwerp als onderdeel van de heisa van het 50e seizoen – is daarom een merkwaardig voorbeeld van niet zo succesvol zijn in het ontrafelen van de man, maar toch prima vermakelijk zijn als kanaal voor hapklare stukjes inzicht van niet zo beroemde medewerkers en ultraberoemde vrienden. Het is een goedbedoelde impressie van een documentaire die de ziel onderzoekt (en slechts een impressie), maar impressies kunnen nog steeds heel vermakelijk zijn.
Neville dekt zijn weddenschap af door ons op de hoogte te stellen van de bezorgdheid van Michaels, waardoor zijn terughoudendheid een doorbraak wordt. Geïnterviewden maken grapjes over hoe ondoorgrondelijk hij is, raden aspecten van zijn biografie aan, en al vroeg horen we Michaels’ overtuiging dat het uitleggen van humor zinloos is.
Maar hadden we gewild dat een Jedi van weinig woorden plotseling zijn vele briljante castingkeuzes zou ontleden of de aanzet zou hebben gegeven om de show te bedenken, terwijl er herhaaldelijk over is geschreven en zelfs in een speelfilm is omgezet? Gelukkig begrijpt ‘Lorne’ dit en besluit hij in plaats daarvan dat het beste verhaal dat van Michael is als een kracht van stabiliteit te midden van voortdurende verandering: het beschermen van ‘SNL’ tegen irrelevantie en invasieve netwerk-overlords, het veranderen van zijn onkenbaarheid in een soort totemachtig, zuurverdiend vertrouwen, het mentorschap van talent serieus nemen en zijn bespottigheid accepteren als de uitlaatklep die zijn wijze rentmeesterschap versterkt.
Het is beter om tientallen grappige, opmerkzame geïnterviewden (Tina Fey, Conan O’Brien, John Mulaney, Adam Sandler, Lily Tomlin) de boel in elkaar te laten zetten, dan veel te verwachten van de man die toch niet van zelfanalyse houdt. Verwacht ook niets opmerkelijks van een vriend als Paul Simon, die liever luchtig is over zijn vriendschap met Michaels dan informatief.
Dat hij daar is voor zijn wekelijkse routine, weerspiegelt iets van Michaels’ vastgeroeste schema, evenals de griezelige voorbereiding die om hem heen wervelt. Het zien van iedereen opeengepakt in zijn kantoor voor een howdy-host-confab lijkt wel het coolste familiefeest. Hetzelfde geldt voor de tafel die wordt voorgelezen voor tientallen schetsen die nog grotendeels moeten worden geschrapt, zoals een diner waarbij iedereen opa aan het lachen probeert te krijgen. De scènes die op de avond van de uitzending worden uitgezonden, trekken je mee in de spanning van het finaliseren en oplossen van problemen, en Michaels’ betrokkenheid bij allerlei details is boeiend.
Neville is als documentairemaker slim genoeg om platitudes achterwege te laten, maar ook om de toegang tot Michaels’ retraite in Maine een sfeer te laten zijn in plaats van een knock-out onthulling. Het resultaat is een soort ode aan de ongrijpbare baas, waarbij het cryptische misschien cryptisch blijft, net genoeg gedecodeerd om ons de prestatie te laten waarderen.
Je gaat waarschijnlijk rechtstreeks van ‘Lorne’ naar het opnieuw bekijken van beruchte momenten zoals de controversiële ‘stunt baby’-schets uit seizoen 3 – en dit is zonder twijfel Michaels’ voorkeursresultaat. Omdat hij, afgezien van al die nabootsingen van kille onverschilligheid, bekend zal zijn aan wat hij in de ether bracht: een erfenis van een generatiebepalende komedie die indrukwekkender is dan welke plichtsgetrouwe biodoc dan ook ooit zou kunnen zijn.
‘Lorne’
Beoordeeld: R, voor taal en een seksuele referentie
Looptijd: 1 uur, 41 minuten
Spelen: Opent vrijdag 17 april in beperkte oplage



