De status van filmster van John Wayne was eind jaren zestig aan het afnemen. Hij werd in 1967 60 en zag er 70 uit, wat gedeeltelijk te wijten was aan een langdurige strijd tegen kanker die hem een long en een paar ribben kostte. Hoewel zijn formidabele aanwezigheid op het scherm onverminderd aanwezig was, leek hij veel te lang in de tand om in stoten of vuurgevechten terecht te komen. Tel daarbij zijn vreselijke conservatieve politiek en de terloops racistische opvattingen die hij uitte in zijn beruchte Playboy-interview uit 1971 bij elkaar op, en hij kwam over als een dinosaurus.
De oldtimers in het Hollywood-establishment hielden echter nog steeds van hem, waardoor Wayne ijdelheidsprojecten kon doorvoeren die varieerden van vreemd tot gênant tot ‘The Green Berets’. In termen van box office wierp de film over de Vietnamoorlog uit 1968, geregisseerd door Wayne en Ray Kellogg, zijn vruchten af voor Warner Bros. met een brutowinst van $ 32 miljoen tegen een budget van $ 7 miljoen. De critici daarentegen hebben het in brand gestoken. Roger Ebert gaf “The Green Berets” een pan van nul uit vier sterrenterwijl Renata Adler van de New York Times de film veroordeelde als ‘een film die zo onuitsprekelijk, zo dom, zo verrot en vals is in elk detail dat hij leuk is, grappig is, kampt, door alles heen…’ voordat hij de film ervan beschuldigde onrecht te doen aan Amerikaanse soldaten die in Vietnam dienden. Slecht nieuws voor Wayne, die de hulp van het Amerikaanse leger inriep in een poging de eigenzinnige oorlogsinspanning te rechtvaardigen.
‘The Green Berets’ was ook een kleine gruweldaad in zijn carrière voor George Takei, die een ondersteunende rol in de film op zich nam terwijl hij een pauze had van ‘Star Trek’. Toen de opnames van de film uitliepen vanwege het slechte weer, moest Takei’s Hikaru Sulu uit twee afleveringen worden geschreven, waaronder de klassieker ‘The Trouble with Tribbles’.
Het probleem met de Groene Baretten
Toen ik een kind was, merkte ik elke keer dat ik naar ‘The Trouble with Tribbles’ keek, de afwezigheid van Sulu op. Had hij iets beters te doen? Was hij in de ziekenboeg?
Later hoorde ik dat Sulu helaas naar de vleesmolen uit de Vietnamoorlog was gestraald om een volkomen zinloze oorlog te voeren. Takei’s personage in ‘The Green Berets’, kapitein Nghiem, wijkt eigenlijk sterk af van Sulu. Hij is een Zuid-Vietnamese soldaat die Wayne’s kolonel Mike Kirby helpt door informatie uit Noord-Vietnamese gevangenen te martelen. In de meeste oorlogsfilms zou Nghiem een slechterik zijn. In Wayne’s film is hij een nieuw soort held voor een nieuw, brutaal soort oorlog.
Volgens Takei regisseerde Wayne “The Green Berets” met een ontspannen hand. Hij gooide vaak het script weg en moedigde zijn cast aan om te improviseren. Hij verraadde ook een besef, zo niet een voorliefde, voor “Star Trek” door Takei al vroeg in de shoot “Sulu” te noemen (toen Wayne zijn tegenspeler leerde kennen, verwaardigde hij zich hem bij zijn echte naam te noemen). Maar Takei vond het vreselijk om vast te zitten op de Georgia-set van ‘The Green Berets’, omdat een paar ‘Star Trek’-afleveringen werden opgenomen zonder zijn tussenkomst. Zoals hij in 1968 aan Cinefantastique vertelde:
“Het was hartverscheurend. Om de scripts te hebben en te zien hoe ze zijn, en om daar in Georgia in je motelkamer te zitten en de regen te zien vallen. Sulu had geweldige dingen te doen in ‘The Gamesters of Triskelion’ en ‘The Trouble with Tribbles.'”
Dat stinkt, maar huil niet te hard om Takei. “Star Trek” seizoen 2 gaf ons ook all-timer “Mirror, Mirror”, waardoor de acteur zich los kon maken en een kwaadaardige Sulu kon spelen. Dat is veel meer een prestatie-uitdaging dan het hanteren van schattige en harige tribbles.
