Er is een moment vroeg in de onwaarschijnlijk genoemde film uit 1966 Billy the Kid vs. Dracula waar de graaf (John Carradine), wiens echte naam nooit hardop wordt gezegd, een geeuw onderdrukt terwijl hij in een postkoets rijdt. Geeuwen vampiers? Dat is twijfelachtig; waarschijnlijker is het gewoon de veteraan Carradine, die nog steeds dezelfde hoge hoed draagt die hij droeg voor de rol in beide Huis van Dracula En Huis Frankenstein meer dan twintig jaar eerder, waarmee hij blijk gaf van zijn totale verveling met de hele zaak.
De helft van een dubbelfilm die op maat is gemaakt voor het drive-in-tijdperk, Billy the Kid versus Dracula ging zes decennia geleden op dezelfde rekening uit met het even dwaze klinkende Jesse James ontmoet de dochter van Frankenstein. Beiden werden geregisseerd door William Beaudine, een gezel die naar verluidt 178 speelfilms in zijn carrière produceerde, waarvan deze twee de laatste waren voordat hij overleed. Geen van beide films is verdomd goed, maar beide hebben aantoonbaar bijgedragen aan het planten van de kiem voor een van de meest interessante genre-hybriden die er zijn: de horror-western, die vermakelijke – en soms uitstekende – titels heeft opgeleverd als Bot Tomahawk, HongerigEn Bijna donker.
Beaudine heeft naar verluidt beide films in 16 dagen opgenomen, en dat blijkt uit de dag-voor-nacht beelden, versleten productiewaarden en middelmatige scripts en casts. Carradine naar verluidt gezegd Dat Billy the Kid versus Dracula was de enige film waar hij spijt van had in zijn bijna 60-jarige carrière, die honderden films omvatte. Zijn wroeging is begrijpelijk: zijn vampier is een oude lech met grote ogen die de jonge, huwbare Betty Bentley (Melinda Plowman) als zijn vampierbruid wil nemen – iets waar haar verloofde, legendarisch (en nu gepensioneerd) niet op zoek is naar historische nauwkeurigheid hier), outlaw Billy the Kid (Chuck Courtney), krachtig bezwaar maakt.
Jesse James ontmoet de dochter van Frankenstein slechts marginaal beter is dan zijn tegenhanger. Outlaw Jesse James (John Lupton), ook nog in leven ondanks berichten over zijn overlijden, trekt een klein stadje binnen met zijn brute rechterhand Hank (Cal Bolder). Ze ontdekken dat de stadsmensen bang zijn voor Maria Frankenstein (Narda Onyx), de kleindochter – ja, zelfs de titel klopt niet – van de oorspronkelijke Dr. Frankenstein, die Europa is ontvlucht en sinistere experimenten uitvoert op de kinderen van immigranten die in de stad wonen. Wanneer Hank gewond raakt tijdens een vuurgevecht met de plaatselijke politieagenten, bedenkt Maria een duivels plan om hem in haar eigen monsterlijke dienaar te veranderen.
Jesse James, maak kennis met de dochter van Frankenstein.
Ambassade/Kobal/Shutterstock
Het is niet verwonderlijk dat beide films een stortvloed aan kritieke kogels te verduren kregen, en als je ze vandaag de dag bekijkt, levert dat geen enkel voordeel op. Toch zijn ze – samen met de iets stijlvollere vampier-outlaw-film uit 1959 Vloek van de ondoden en de heksenwraakthriller uit 1965 De Meesteres van de Duivel – behoren tot de vroegste voorbeelden van een genre-crossover die in de loop der jaren zowel in historische als moderne kleding weer is opgedoken, waardoor films zijn ontstaan die in sommige gevallen mini-meesterwerken zijn gebleken.
Het volgende grote jaar voor de horrorwestern was waarschijnlijk 1973, waarin niemand minder dan westernicoon Clint Eastwood regisseerde en speelde in Zwerver uit de Hoge Vlaktesover een mysterieuze, naamloze vreemdeling die chaos en moord brengt in een afgelegen mijnstadje en mogelijk de geest is van een sheriff die de stadsmensen hadden neergeschoten. Eastwoods griezelige, enigmatische film blijft een van zijn beste uit de jaren ’70. In datzelfde jaar werd ook de crossover van de western-horror-bikerfilm (!) uitgebracht Hex en het exploitatievluggertje Godmonster van Indiase flatsover een gigantisch gemuteerd schaap dat een mijnstadje terroriseert dat een moderne toeristische trekpleister is geworden.
De samensmelting van het horrorgenre met het neowesterse – een film die zich afspeelt in de moderne tijd maar gebruik maakt van genrestijlen – kreeg in 1987 stevig wortel met Kathryn Bigelows Bijna donkerover een clan van nomadische vampieren die over de binnenwegen van de Verenigde Staten dwalen en een jonge man (Adrian Pasdar) in hun kring lokken. Met uitstekende vertolkingen van Lance Henriksen en Bill Paxton wordt Bigelows solo-regiedebuut terecht beschouwd als een horrorklassieker.
Andere films die de neowesterse benadering hanteerden, waren onder meer die uit 1996 Van zonsondergang tot zonsopgang (geregisseerd door Robert Rodriguez naar een script van Quentin Tarantino), 1998 Vampiersgeregisseerd door John Carpenter, en de niet te categoriseren “Iraanse vampierwestern” uit 2014 Een meisje loopt ’s nachts alleen naar huis. Maar enkele van de beste horrorwesterns van de laatste tijd bleven trouw aan de historische wortels van het genre: die uit 2004. Dode Vogels Bankovervallers nemen het op tegen geesten op een verlaten plantage, de thriller van JT Petty uit 2008 De Gravers vindt een reddingsgroep die in 1879 werd geterroriseerd door ondergrondse monsters terwijl ze op zoek was naar een vermist gezin, en de schokkend brutale gebeurtenissen van 2015 Bot Tomahawk zet een andere reddingsgroep onder leiding van Kurt Russell tegenover een stam kannibalen.
Sciencefiction heeft ook een aantal cross-overs met de western gekend, in films (grotendeels met buitenaardse wezens of dinosaurussen) zoals die uit 1969. De vallei van Gwangide film van John Carpenter uit 2001 Geesten van Mars2011 Cowboys en buitenaardse wezensen zelfs de thriller van Jordan Peele uit 2022 Nee. Er is iets aan de desolate vlaktes en lege wegen van het ongetemde Westen, zo bevorderlijk voor mythen, volksverhalen en de mogelijkheid van het bovennatuurlijke of buitenaardse, waardoor het mixen van genres een natuurlijke match lijkt – zelfs als een goedkope drive-in double bill het eerste schot afvuurde.
