Het middelpunt van de president Donald Trump’s economisch beleid — ingrijpende belastingen op de mondiale import – wordt opnieuw juridisch aangevallen.
De Amerikaans Hof voor Internationale Handeleen gespecialiseerde rechtbank in New York, hoort vrijdag pleidooien in een poging de tijdelijke tarieven waartoe Trump zich wendde nadat het Hooggerechtshof in februari zijn voorkeurskeuze – nog grotere, nog verregaandere tarieven – ongedaan had gemaakt.
In zijn eerste poging om mondiale tarieven op te leggen, beriep de president zich vorig jaar op de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) uit 1977, waarbij hij de wet gebruikte om het al lang bestaande handelstekort van Amerika tot een nationale noodsituatie te verklaren en om ter bestrijding ervan wereldwijde importbelastingen met dubbele cijfers op te leggen. Hij interpreteerde de wet ruim om tarieven van welke omvang dan ook te rechtvaardigen, wanneer hij ze maar wilde opleggen, aan welk land hij zich ook wilde richten.
De Het Hooggerechtshof heeft deze tarieven verlaagd op 20 februari zei dat IEEPA geen toestemming heeft gegeven voor het gebruik van tarieven om nationale noodsituaties het hoofd te bieden.
Maar Trump had alternatieven voor IEEPA. De snelste optie was Sectie 122 van de Handelswet van 1974, die de president toestaat mondiale tarieven op te leggen van maximaal 15% gedurende 150 dagen, waarna goedkeuring van het Congres nodig is om deze te verlengen. Na zijn nederlaag bij het Hooggerechtshof kondigde Trump snel Sectie 122-tarieven van 10% aan. Hij zei dat hij ze zou verhogen tot de maximale 15%, maar heeft dat nog niet gedaan. De tarieven lopen naar verwachting op 24 juli af.
Sectie 122 is gericht op wat het ‘fundamentele internationale betalingsproblemen’ noemt. De vraag is of die formulering handelstekorten dekt, de kloof tussen wat de VS aan andere landen verkoopt en wat zij van hen koopt.
De voorziening kwam voort uit de financiële crises die ontstonden in de jaren zestig en zeventig, toen de Amerikaanse dollar aan goud gebonden was. Andere landen dumpten dollars in ruil voor goud tegen een vaste koers, waardoor het risico bestond dat de Amerikaanse munt zou instorten en chaos op de financiële markten zou ontstaan. Maar de dollar is niet langer gekoppeld aan goud, dus zeggen critici dat Sectie 122 achterhaald is.
Onhandig voor Trump betoogde zijn eigen ministerie van Justitie vorig jaar in een rechtszaak dat de president een beroep had moeten doen op IEEPA omdat Sectie 122 “geen enkele duidelijke toepassing” had in de strijd tegen handelstekorten, die het “conceptueel verschillend” noemde van betalingsproblemen.
Onhandig voor de eisers die zijn gebruik van de tijdelijke tarieven betwistten, schreef de handelsrechtbank vorig jaar zelf in zijn eigen besluit waarbij hij de IEEPA-tarieven schrapte dat Trump ze niet nodig had omdat Sectie 122 beschikbaar was om handelstekorten tegen te gaan.
—Mae Anderson en Paul Wiseman, zakelijke schrijvers van AP
AP-schrijver Lindsay Whitehurst heeft aan dit verhaal bijgedragen.
