Echte Star Trek-fans weten dat enkele van de beste afleveringen van de show zich in rechtszalen afspelen. Het eerste tweedelige deel van de franchise, ‘The Menagerie’, werd volledig in een rechtszaal opgenomen TNG knallers als “De maat van de mens” en “The Drumhead” vond ook plaats in rechtszalen (en al die andere locaties). De volgende generatie wordt voorgesteld als de beproeving van de mensheid). Meer recentelijk, Vreemde nieuwe werelden liet de grote rechtszaalaflevering in 2023 vallen, en de finale van 2026 Starfleet Academie eindigde ook met een rechtszaak.
Zelfs tussen dat alles zijn er een paar onderschatte Trek-rechtszaaldrama’s. Dertig jaar geleden, in de week van 8 april, Diepe ruimte negen bracht de aflevering ‘Rules of Engagement’ uit seizoen 4 uit, een over het hoofd gezien deel dat de formule van de Trek-rechtszaal op subtiele wijze veranderde.
De Star Trek-franchise deed het goed in 1996. Reiziger was in zijn tweede seizoen, terwijl Diepe ruimte negen was in zijn vierde. Star Trek: eerste contact zou tegen het einde van het jaar worden uitgebracht, waardoor de Trek-canon voor altijd opnieuw zou worden gedefinieerd. Tel daar alle beroemde afleveringen uit 1996 bij op, zoals ‘Trials and Tribble-ations’ en ‘Tuvix’, en je vergeet dat gemakkelijk DS9 produceerde innovatieve, karaktergedreven hits zoals ‘Rules of Engagement’.
Chief O’Brien (Colm Meaney) in een van de vele flashbacks van de aflevering.
Paramount/CBS
Deze aflevering concentreert zich op Worf (Michael Dorn) in een gespannen hoorzitting om te bepalen of hij onrechtmatig heeft geschoten op een Klingon-schip vol burgers. In de overlevering van Trek is Worf nog relatief nieuw om het bevel te voeren, en heeft hij hem op de kapiteinsstoel van de Provocerend voelde nog steeds als iets nieuws. Maar het positioneren van Worf als leider hielp bij het opzetten van zijn heldendaden Eerste contactpersoonen evolueer het personage verder dan het zijne TNG wortels als een beveiligingsman met problemen met woedebeheersing. Terwijl TNG over het algemeen tevreden was om Worf zijn Klingon-krijgeruitbarstingen te laten hebben, staan de gevolgen van het feit dat Worf meer verantwoordelijkheid krijgt centraal in ‘Rules of Engagement’.
Hoewel je misschien denkt dat ‘Rules of Engagement’ een DS9 overnemen van de TOS klassieke “Court Martial”, wat deze aflevering uniek maakt, is tweeledig. Ten eerste is de man die Worf vervolgt een mede-Klingon, Ch’Pok (Ron Canada), en in plaats van de getuigenis van de bemanning uitsluitend in de rechtszaal te laten zien, gebeurt dit in de aflevering in een surrealistisch flashback-kader waarin personages als O’Brien (Colm Meaney) en Dax (Terry Farrell) rechtstreeks in de camera spreken.
Dit framemechanisme zorgt voor een meer dynamische rechtszaalaflevering. Toegegeven, wat er op het spel staat, is niet zo filosofisch als… TNG’s ‘The Measure of a Man’, maar het tempo en de stijl van deze aflevering maken het nog meer plezier om naar te kijken dan andere Trek-afleveringen met hetzelfde thema. Op een vloeiende, droomachtige manier getuige zijn van de beslissingen van Worf Rashomon-Dit soort split-verhaal maakt deze aflevering geweldig. Op een bepaald niveau weet je dat de Klingons Worf niet gaan uitleveren, omdat Worf een gewoon personage is dat DS9 zojuist verkregen. Dus de zichtbaarheid en de inzet gaan over iets anders: denken we dat Worf ongelijk had? Heeft hij een schip vol burgers opgeblazen omdat hij te veel in het moment opging?
Worf (Michael Dorn) stelt zijn eigen moraal in twijfel in ‘Rules of Engagement’.
Paramount/CBS
Naast enkele geweldige optredens van Avery Brooks, Meaney en Farrell, Dorn levert stilletjes briljante prestaties. Het is één ding voor Worf om een verkleedpartijtje van Picard binnen te krijgen TNG nadat hij Duras doodt in ‘Reunion’. Het is iets anders als Worf in zichzelf moet kijken om erachter te komen of hij verantwoordelijk is voor het vermoorden van onschuldige mensen, terwijl hij zich ook afvraagt of hij vreselijk is als Starfleet-commandant.
Dit is de grootsheid van Diepe ruimte negen Kortom: wanneer Worf wordt opgepakt TNGjij kiest vrijwel altijd de kant van Worf. In DS9je weet het niet zo zeker. De aflevering zorgt er ook voor dat het publiek hun aannames over Worfs innerlijke leven in twijfel trekt, wat indrukwekkend is. Ondanks al zijn genialiteit kan Trek zijn personages soms degraderen om zich te gedragen binnen de grenzen van breed gedefinieerde persoonlijkheidskenmerken: Odo is chagrijnig, Kira is pittig, enzovoort. Maar wanneer een Trek-aflevering ons ertoe aanzet na te denken over het innerlijke leven van een personage in plaats van over zijn uiterlijke daden, ligt het gevoel dichter bij literaire fictie dan bij de televisie van het avontuur van de week.
Dit wil niet zeggen dat “Rules of Engagement” de beste is DS9 aflevering ooit, of zelfs een van de beste Worf-afleveringen. Maar in het grotere geheel van het duwen van stijlfiguren in interessante richtingen is deze onderschatte aflevering zeker de moeite van het bekijken waard.
