Een jonge man genaamd Zac Brettler liep vroeg op een ochtend in 2019 het balkon op van een luxe appartement op de vijfde verdieping in het centrum van Londen en sprong richting het zwarte water van de rivier de Theems. Hij heeft het niet gehaald. Brettler’s heup raakte de dijk en hij belandde met zijn gezicht naar beneden in de modder langs de oever van de rivier. Een voorbijganger vond zijn lichaam na zonsopgang.
Brettler was pas 19, net afgestudeerd aan een dure privéschool en de kleinzoon van een beroemde Londense rabbijn. Het appartement waaruit hij sprong was meer dan vijf miljoen dollar waard, was eigendom van een Saoedische prinses en werd bewoond door een gevreesde Londense gangster en beenbreker genaamd Dave Sharma.
Brettler leidde een dubbelleven. Hij had Sharma ervan overtuigd dat hij ‘Zac Ismailov’ was, de zoon van een fictieve Russische oligarch, en stond op het punt ruim 270 miljoen dollar te erven. Niet lang voor de dood van Brettler had Sharma vernomen dat de jongen hem had bedrogen.
Dit is hoe Patrick Radden Keefe zijn aangrijpende nieuwe boek opent: London Falling: een mysterieuze dood in een vergulde stad en de zoektocht van een gezin naar de waarheid.
De ouders van de London Metropolitan Police en Bretter – die niets wisten van het alter ego van hun zoon – hadden veel vragen. Onder hen: heeft Brettler zelfmoord gepleegd of is hij gesprongen om zichzelf te redden?
Keef, een New Yorker stafschrijver, is een meester in het gebruik van echte misdaad als voertuig voor het onderzoeken van sociale en politieke pathologieën. Zijn boek De Slangenkop richt zich op ‘Sister Ping’, een oma en mensensmokkelaar uit Chinatown, om de menselijke pijplijn van de Chinese provincie Fujian naar de VS te onderzoeken. Zeg nietsgepubliceerd in 2019, lost Keefe effectief een decennia oude cold case op van een vermiste moeder van tien kinderen in Belfast, een moord die het nihilistische geweld en de menselijke tol van de Troubles illustreert.
Aan de oppervlakte, Londen valt documenteert het onderzoek van de Brettler naar de dood van hun zoon en het mysterie van zijn leven. Maar het is ook – zoals De Slangenkop — een reis naar een stedelijke onderwereld.
De meeste bezoekers aan Londen zien een ouderwetse verzameling koninklijke paleizen, oude pubs en West End-theaters. De moderne stad is een andere plaats. In de loop van tientallen jaren is Londen een kluisje geworden voor de superrijken in de wereld, waar onverklaarbare rijkdommen worden bewaard, vaak in huizen van miljoenen dollars die het grootste deel van het jaar donker en leeg staan.
Zac Brettler.
Chrysa DaCosta/met dank aan Doubleday
onderschrift verbergen
onderschrift wisselen
Chrysa DaCosta/met dank aan Doubleday
Terwijl de Brettlers zich verdiepen in het geheime leven van hun zoon, beseffen ze dat Londen niet alleen de schitterende culturele hoofdstad is die ze dachten, maar een hotspot voor het witwassen van geld en, zoals Keefe schrijft, een ‘stad vol boeven met pretenties tot legitimiteit’.
“Deze hele wereld waar we niets van wisten”, zegt Zac’s moeder Rochelle tegen Keefe, “deze onderwereld die voor onze deur bestaat.”
Zac is een ondermaats presterende fabulist met een door Instagram gevoede ambitie om hard werken en conventioneel succes te omzeilen en een high-roller te worden. De Brettlers zijn niet arm. Zac’s vader werkt in de financiële wereld; zijn moeder schrijft voor de Financiële tijden‘ Hoe het te besteden tijdschrift. De gezinsauto is een Mazda, maar Zac dagdroomt van een Bugatti Veyron.
Keefe vertelt over een gesprek waarin Zac tegen een schoolvriend zegt, verwijzend naar de rijkdom van zijn vader: ‘Het is niet genoeg. Ik wil groter worden.’
Zac heeft een Walter Mitty-kwaliteit. Keefe schrijft ook dat het verleidelijk is om hem te vergelijken met Tom Ripley, de sociopathische strevener van Patricia Highsmith. Maar Ripley’s bedrog had een economische logica. Hoe was Zac precies van plan om van de zijne te profiteren? Het was slechts een kwestie van tijd voordat de fraude van Zac aan het licht zou komen en hij geconfronteerd zou worden met de woede van de crimineel die hij had opgelicht.
Verhalen van ambitieuze oplichters fascineren lezers. We verbazen ons over hun vindingrijkheid en durf, en kronkelen terwijl ze een valse identiteit opbouwen, Jenga-achtig, hoger en hoger. Personages als Jay Gatsby – een dranksmokkelaar wiens echte naam Gatz was – zijn ook aantrekkelijk omdat ze extreme voorbeelden uitdrukken van gewone, menselijke eigenschappen.
Het verhaal van Zac en zijn ouders bleek ook herkenbaar op manieren die ik niet had verwacht. Van 2016 tot 2023 werkte ik als NPR-correspondent in Londen. Tijdens mijn verschillende reizen naar het kunstmuseum Tate Britain liep ik langs dezelfde plek waar Brettler was gesprongen, maar wist op dat moment niets van zijn dood. Het verhaal verscheen niet in de Londense kranten toen het gebeurde. Keefe vertelde het verhaal effectief in de De New Yorker bijna vijf jaar later.
Tijdens de tijd dat mijn familie in Londen was, hebben wij – net als Zac – ook te maken gehad met stratosferische rijkdom. Mijn kinderen gingen naar een privéschool met de kinderen van a echt Russische oligarch en anderen wier families fantastisch rijk waren. Een klasgenoot van mijn zoon reisde op een zomer door de Middellandse Zee met de Amex Centurion Card van zijn ouders, die alleen op uitnodiging verkrijgbaar is.
Om in een dergelijke omgeving te kunnen concurreren, kunnen sommige kinderen de druk voelen om te verfraaien. Keefe meldt dat Zac beweerde dat zijn vader een wapenhandelaar was en dat het gezin naast Hyde Park woonde, maar klasgenoten wisten dat hij loog en confronteerden hem ermee. Een van de intrigerende vragen van het boek is hoe iemand die zulke transparante leugens verzon, een doorgewinterde crimineel voor de gek kon houden. Het antwoord kan zijn dat Sharma, net als Zac, ook minder was dan hij leek. Tegen de tijd dat hij Zac onder zijn hoede nam – om het zo maar te zeggen – was Sharma een ouder wordende, aan drugs verslaafde gangster die zijn scherpte had verloren.
Keefe schrijft dat Sharma Zac en zijn naderende “fortuin” misschien als een laatste score heeft gezien. Een van Sharma’s gangstermedewerkers vertelt Keefe dat zodra Sharma zich realiseerde dat hij was opgelicht, het onmogelijk was dat Zac het appartement levend zou verlaten.
Uiteindelijk waren Zac – die deed alsof hij rijk was – en Sharma – die zich voordeed als zijn mentor – allebei bedriegers. Zoals Keefe schrijft, waren ze ‘verstrikt in de blitse, huurlingen-ambitieuze cultuur van het moderne Londen’.
Geen van beiden zou het overleven.
Frank Langfitt was van 2016 tot 2023 correspondent van de NPR in Londen. Hij is de auteur van De Shanghai Free Taxi: reizen met de Hustlers en rebellen van het nieuwe China.
