Joseph Elias Issa, 56, werd na de Israëlische invasie ontheemd uit Kfar Houneh, waar hij met zijn gezin in Zuid-Libanon woonde. Als boer nam hij twee muilezels mee en verblijft nu in een herdershut in Jezzine, ongeveer acht kilometer van zijn huis.
Claire Harbage/NPR
onderschrift verbergen
bijschrift wisselen
Claire Harbage/NPR
JEZZINE, Libanon – Joseph Elias Issa is bang dat hij nooit meer naar zijn land zal terugkeren.
Hij komt uit een lange rij herders en boeren in de stad Kfar Houneh, in het zuiden van Libanon. In zijn 56 jaar is hij op zijn plek gebleven – in de rotsachtige olijf- en citrusboomgaarden van zijn voorouders – tijdens bijna elke oorlog die Israël met zijn buren heeft gevoerd. Maar deze keer voelt het anders, zegt hij.
De Israëlische invasie van Libanon – gericht op het verdrijven van door Iran gesteunde Hezbollah-militanten uit dezelfde rotsachtige heuvels – heeft een van de grootste en snelste ontheemdingen in de geschiedenis van Libanon teweeggebracht, waarbij meer dan een miljoen mensen, oftewel ongeveer een vijfde van de bevolking, zijn getroffen. Israël heeft besteld inwoners om naar het noorden van de Zahrani-rivier te trekken, waaronder Israëlische luchtaanvallen bruggen, huizen, snelwegen en benzinestations hebben vernietigd. Die evacuatiezone beslaat 15 tot 20 procent van het Libanese grondgebied.
Een zicht op Zuid-Libanon vanaf een heuvel in Jezzine, dat buiten de evacuatiezone ligt. Golven ontheemden arriveren en blijven of trekken door de stad terwijl ze hun huizen achterlaten.
Claire Harbage/NPR
onderschrift verbergen
bijschrift wisselen
Claire Harbage/NPR
In het hele land zijn scholen omgebouwd tot opvangcentra. Ook kamperen mensen in tenten bij een voetbalstadion in de hoofdstad Beiroet. Issa heeft haar toevlucht gezocht in een herdershut in het bos, vlakbij een waterval. Het ligt aan de rand van Jezzine, ongeveer acht kilometer ten noorden van Kfar Houneh. Beiden bevinden zich buiten de evacuatiezone, maar hun buitenwijken zijn nog steeds getroffen door Israëlische luchtaanvallen.
“Luchtaanvallen, gevechtsvliegtuigen, je hoort het, je ziet het overal om je heen”, herinnert Issa zich van zijn aangrijpende rit naar het noorden, in een vrachtwagen met zijn muilezels.
Wat Israël doet in Zuid-Libanon
Eerstehulpverleners arriveren op de plaats van een Israëlische luchtaanval op het Zuid-Libanese dorp Kfar Roummane op 26 maart.
Abbas Fakih/AFP via Getty Images
onderschrift verbergen
bijschrift wisselen
Abbas Fakih/AFP via Getty Images
De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz zegt Het Israëlische leger “versnelt de vernietiging van Libanese huizen” in overeenstemming met de tactieken die in Gaza worden gebruikt, waar woonwijken werden verwoest, om te voorkomen dat militanten terugkeren. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zegt het leger creëert een ‘veiligheidszone’, ontworpen om het vuur van antitankraketten weg te duwen van de noordelijke grens van Israël.
Katz zegt dat zodra de vijandelijkheden ophouden, Israël “de veiligheidscontrole zal handhaven” over een kleiner grensgebied, tot aan de rivier de Litani, dat ongeveer de helft van de grotere evacuatiezone omvat, of ongeveer 8% tot 15% van het Libanese grondgebied. Hij zei dat meer dan 600.000 inwoners die naar het noorden zijn geëvacueerd “volledig verboden zullen worden ten zuiden van de Litani, totdat de veiligheid en zekerheid van de inwoners van Noord-Israël gegarandeerd zijn.”
Israëlische functionarissen hebben niet gezegd hoe lang dat zal duren. Hezbollah behoudt de steun van velen in Zuid-Libanon en vuurt nog steeds raketten af op Noord-Israël.
“Je raakt ontheemd en verlaat je huis, en misschien kom je nooit meer terug”, zegt Issa. “Wij worden belegerd.”
Mensenrechtenorganisaties zeggen dat gedwongen ontheemding een mogelijke oorlogsmisdaad is
Mustafa Alloush loopt tussen tenten door in een stadion waar duizenden ontheemden in Beiroet slapen nadat ze tijdens de invasie hun huizen waren ontvlucht.
Claire Harbage/NPR
onderschrift verbergen
bijschrift wisselen
Claire Harbage/NPR
Israël voldoet aan het internationaal recht als het burgers waarschuwt voordat het zijn steden bombardeert. Maar als deze waarschuwingen zo breed zijn en grote delen van het land bestrijken, ‘dreigen ze paniek te veroorzaken’, zegt Ramzi Kaiss, een onderzoeker uit Beiroet bij Human Rights Watch. En als ze een open einde hebben en voor onbepaalde tijd duren, kan dat ook neerkomen op een oorlogsmisdaadzegt hij.
“Je kunt de terugkeer van mensen naar hun huizen niet koppelen aan een vage veiligheidsgarantie die jij zelf bepaalt”, zegt Kaiss. “Mensen moeten naar hun huizen kunnen terugkeren zodra de vijandelijkheden zijn beëindigd.”
Als mensen denken dat ze hun huis misschien nooit meer binnen mogen, kan dat van invloed zijn op hun beslissing om wel of niet te vertrekken – zelfs als er echt gevaar dreigt, zegt hij.
In de belangrijkste winkelstraat van Jezzine, een bergstadje net ten noorden van de evacuatiezone, Haddad-bestek is actief sinds 1770. De manager, Grace Rizk, 65, is er trots op dat ze ‘zeven dagen per week, tijdens elke oorlog’ open blijft.
Grace Rizk, 65, werkt in een winkel die lokaal gemaakt bestek verkoopt in het centrum van Jezzine. Na hier vijftien jaar te hebben gewoond, zegt ze dat de oorlog haar nooit zal doen vertrekken.
Claire Harbage/NPR
onderschrift verbergen
bijschrift wisselen
Claire Harbage/NPR
“We zijn aan oorlog gewend. Als er op dit moment een luchtaanval komt, zal ik geen krimp geven. God zal ons beschermen”, zegt Risk. “Uiteindelijk zijn we standvastig. We zullen niet weggaan.”
Libanon heeft dit eerder meegemaakt
De burgemeester van Jezzine, David El Helou, herinnert zich hoe Israël van 1982 tot 2000 Zuid-Libanon bezette. Israëlische soldaten zetten een controlepost op in de buurt van zijn huis.
Destijds vocht Israël tegen Palestijnse militanten. Nu is het Hezbollah.
David El Helou, de burgemeester van Jezzine, staat in zijn kantoor met uitzicht op de stad.
Claire Harbage/NPR
onderschrift verbergen
bijschrift wisselen
Claire Harbage/NPR
El Helou zegt dat deze oorlog ‘serieuzer’ aanvoelt dan eerdere oorlogen. Israël heeft gezegd dat het de militanten voor eens en voor altijd uit het gebied ten zuiden van de Litani wil verdrijven. Het is een taak die het eigen leger van Libanon moest uitvoeren, volgens de voorwaarden van a Wapenstilstand van november 2024 na een eerdere oorlog met Israël. Maar dat is niet gebeurd.
“We bevinden ons in een onzekere situatie”, zegt El Helou. “Je weet nooit zeker wanneer het zal eindigen, welke richting het zal uitgaan, wat er gaat gebeuren. De angst is er altijd.”
