Wat komt er in je op als je denkt aan je vroegste herinnering aan reality-televisie? Is het ‘de echte wereld’, ‘overlevende’ of ‘de vrijgezel’? Misschien is het een ander tarief, zoals ‘Project Runway’ of een van de ‘Echte huisvrouwenfranchises.
Toen ik opgroeide in de jaren ’90 en begin jaren negentig, kwam ik voor het eerst in aanraking met reality-programmering via MTV’s reeks shows als ‘Real World’ en ‘Road Rules’. Omdat ik de jongste van vier broers en zussen was, werd ik blootgesteld aan shows die, achteraf gezien, op een te jonge leeftijd te riskant voor mij waren. Maar ze hebben een onuitwisbare indruk achtergelaten. Ik zag hoe Irene McGee van ‘Real World: Seattle’ werd geslagen door haar kamergenoot Stephen Williams, een moment dat destijds schokgolven veroorzaakte. Genesis Moss, van de cast uit Boston, was een van mijn eerste ontmoetingen met een homoseksuele persoon op tv. En Melissa Howard van het seizoen in New Orleans liet me zien hoe je anderhalve meter lang en onbeschaamd pittig kunt zijn – als iemand met een vergelijkbare lichaamsbouw en houding nam ik dat ter harte.
Door de jaren heen heb ik reality-tv soms afgewezen omdat het een beetje te persoonlijk of een beetje te competitief aanvoelde. Ik vraag me vaak af wat het psychologische effect op de deelnemers is als hun leven voor iedereen zichtbaar wordt. Ik kan echter hun aantrekkingskracht niet ontkennen en waarom fans seizoen na seizoen naar deze shows blijven trekken. Ze zorgen voor uitstekend waterkoelerpraat; de afgelopen weken hebben mijn collega’s en ik er eindeloos over gesproken “De Vrijgezellin” en Taylor Frankie Paulen wie wel of niet getrouwd bleef uit seizoen 10 van ‘Love Is Blind’.
Weinigen van ons wisten in het begin welk effect reality-televisie zou hebben op de cultuur of hoe het een nieuw type ster zou creëren. Reality TV-persoonlijkheden zijn influencers, popcultuuriconen en zelfs politieke figuren geworden. Eén is de president.
En veel shows hebben niet alleen standgehouden, ze hebben universums, internationale aanpassingen en spin-offs voortgebracht. Bravo, een tv-zender die zich vroeger op de podiumkunsten richtte, is nu een ongeschreven krachtpatser die zelfs zijn eigen conventie heeft, BravoConwaar de verschillende universums samenkomen in dienst van fans.
Wat zegt dat over ons als kijkers? Er is altijd een fascinatie geweest om in de levens van anderen te kijken en te zien hoe zij reageren op alledaagse problemen onder het schittering van een camera. Misschien is het een manier om af te wijken van de realiteit van ons eigen leven, dat onder het mom van normaliteit gebukt gaat onder het gewicht van politieke onrust en economische onrust, om nog maar te zwijgen van persoonlijke conflicten. Iemand anders op het scherm zien omgaan met zijn realiteit is soms de beste ontsnapping.
Of je het nu leuk vindt of niet, reality-televisie is een blijvertje.
