De oorlog tegen Iran is een kortetermijnschok voor China, maar kan op langere termijn ook economische voordelen opleveren voor de worstelende economie.
De op een na grootste economie ter wereld is sterk afhankelijk van geïmporteerde olie. Storingen aan de Straat van Hormuz – een cruciaal knelpunt voor de mondiale ruwe olie – dreigen de energiekosten op te drijven en de groei te drukken.
Maar dat risico gaat voorbij aan een meer genuanceerde realiteit.
“Voor China zijn de verstoringen in Hormuz zeker pijnlijk. Maar ze rechtvaardigen ook de inzet van Peking op elektrificatie”, schreef Agathe Demarais, een senior beleidsmedewerker bij de European Council on Foreign Relations, dinsdag in een post.
De kortetermijnhit is echt hogere olieprijzen verhogen de kosten voor fabrikanten en drukken consumenten uit.
Maar de verschuiving op de langere termijn speelt in op de sterke punten van China: de stap weg van olie. Elektriciteit is verantwoordelijk voor een veel groter deel van het Chinese energieverbruik dan in de VS of Europa, waardoor het land wordt beschermd tegen prijspieken voor ruwe olie, merkte Demarais op.
China is ook jarenlang bezig geweest met het opbouwen van buffers, met een energiemix die grote binnenlandse steenkoolreserves, snel groeiende hernieuwbare energiebronnen en aanzienlijke voorraden ruwe olie omvat, waardoor het land beter gepositioneerd is dan veel andere landen om schokken te weerstaan.
Dat maakt de Chinese economie relatief goed voorbereid op ‘extreme scenario’s’, schreven aandelenanalisten van de Bank of America dinsdag in een notitie.
Er zou zelfs een voordeel kunnen schuilen in de langdurige economische vertraging in China.
“Na jarenlang met deflatie te hebben geworsteld, zou China ook een grotere tolerantie moeten hebben voor enige door energie aangedreven inflatie”, aldus de analisten.
De aandelen van schone energie zijn al aan het stijgen
De markten beginnen deze verschuiving te weerspiegelen.
Sinds het begin van de oorlog is de Chinese CSI Green Electricity Index met ongeveer 10% gestegen, terwijl de benchmark CSI 300 met ongeveer 4% is gedaald als gevolg van een bredere uitverkoop.
Batterijgigant Contemporary Amperex Technology is met 27% gestegen, terwijl het grote duurzame energiebedrijf GCL Energy Technology met 45% is gestegen.
De bewegingen suggereren dat het conflict zal toenemen vraag naar hernieuwbare energiebronnen – een verschuiving die ten goede zou kunnen komen aan China, dat de toeleveringsketens voor schone energie domineert.
Er is nog een ander voordeel: China’s greep op cruciale mineralen.
Demarais schreef dat zeldzame aardmetalen – kritische input in geavanceerde wapensystemen – is een ander gebied waar China de verwerking domineert, waardoor Peking mogelijk extra invloed krijgt naarmate de toeleveringsketens krapper worden.
Tegelijkertijd zou de oorlog de dominantie van de Amerikaanse dollar op de mondiale energiemarkten kunnen wegnemen.
Eerder deze maand vertelde een hoge Iraanse functionaris aan CNN dat Teheran overweegt enkele olietankers door de Straat van Hormuz te laten varen – maar alleen als de lading in Chinese yuan wordt afgewikkeld.
“Zelfs als slechts een fractie van de transacties van valuta verandert, zal de ironie grimmig zijn: een door de VS gelanceerde oorlog zal helpen de verkoop van niet-dollarenergie te normaliseren, en zal slagen waar jaren van Chinese diplomatie niet zijn geslaagd”, schreef Demarais.
Dat draagt bij aan een grotere vraag die boven de mondiale markten hangt: de toekomst van de petrodollar.
De mondiale oliemarkt is sinds de jaren zeventig grotendeels op de dollar gericht, waardoor de centrale rol van de munt in de handel en de mondiale besparingen wordt versterkt. Maar dat staat onder druk door veranderende handelsstromen, sancties en alternatieve betalingssystemen.
De oorlog in Iran zou deze spanningen kunnen intensiveren door de Amerikaanse bescherming van de energie-infrastructuur in de Golf en de veiligheid van belangrijke olietransportroutes in twijfel te trekken, schreef Sachdeva.
Als de schade aan de Golfeconomieën groter wordt, kunnen ze gedwongen worden een deel van hun enorme buitenlandse investeringen terug te trekken, voegde ze eraan toe.
‘Het conflict kan herinnerd worden als een belangrijke katalysator voor de erosie van de petrodollar-dominantie begin van de petroyuan,‘ schreef Sachdeva.
