De Europese Ariane 6-raket stijgt op in Kourou, Frans-Guyana, 9 juli 2024. European Space Agency
ESA | ViaReuters
Boven onze hoofden ontstaat een nieuwe laag van kritieke infrastructuur.
Low Earth Orbit (LEO) – die NASA definieert als het stuk ruimte op een hoogte van 2.000 km of minder – evolueert snel van een technisch nichedomein naar een van de strategisch meest belangrijke omgevingen van de 21e eeuw.
Het ondersteunt de mondiale navigatie, telecommunicatie, defensie en wereldwijde connectiviteit en kent een vloed aan investeringen.
LEO-satellieten zorgen, vanwege hun relatieve nabijheid tot de aarde, voor snellere reacties, lagere lanceringskosten en snellere communicatiesnelheden. In tegenstelling tot satellieten in hoger gelegen banen, blijven ze niet boven een vaste plek op aarde en werken ze vaak in constellaties om de mondiale dekking te maximaliseren.
Hogere trajecten, zoals Medium Earth Orbit (MEO) en Geostationary Orbit (GEO), herbergen al lang bestaande satellietinfrastructuur, maar zijn onderworpen aan strengere operationele beperkingen.
In 2025 werd voor meer dan 45 miljard dollar aan investeringen in de sector geregistreerd, een scherpe stijging ten opzichte van iets minder dan 25 miljard dollar in 2024, volgens Space IQ, een rapport dat startup-activiteiten en investeringstrends in de ruimte-economie volgt.
“Orbitale toegang wordt een strategische troef, net als havens, kabels of energienetwerken op aarde”, vertelde Carlos Moreira, CEO van het Zwitserse cyberbeveiligings- en halfgeleiderbedrijf Wisekey, aan CNBC.
Het meest zichtbare voorbeeld van deze verschuiving is Elon Musk’s snel groeiende satellietnetwerk. Zijn raketbedrijf SpaceX exploiteert al de Starlink-constellatie, waar momenteel meer dan 9.500 satellieten in vliegen.
Het bedrijf is van plan dit netwerk uit te breiden door duizenden extra satellieten toe te voegen. SpaceX heeft ook een nog groter project voorgesteld, een orbitaal datacentersysteem op zonne-energie, waarbij uiteindelijk wel een miljoen satellieten betrokken zouden kunnen zijn.
Maar SpaceX is niet de enige. Alleen deze week tech lieverd Nvidia onthulde een nieuw platform gericht op het brengen AI-computing in een baan om de aarde. Het systeem is ontworpen om orbitale datacentra, geospatiale intelligentie en autonome ruimteoperaties te ondersteunen.
“Space computing, de laatste grens, is gearriveerd”, zei Nvidia-CEO Jensen Huang op de GTC-conferentie 2026 van het bedrijf in San Jose. Deze aanpak zou orbitale datacentra kunnen transformeren in ontdekkingsinstrumenten en ruimtevaartuigen in zelfnavigerende systemen, zei hij.
Amazon LEO – voorheen bekend als Project Kuiper – is van plan meer dan 3.000 satellieten in een lage baan om de aarde te plaatsen. Eerder dit jaar keurde de Federal Communications Commission (FCC) nog eens 4.500 satellieten goed voor toekomstige inzet. Ondertussen zal Blue Origin, opgericht door Jeff Bezos, naar verwachting eind 2027 meer dan 5.000 satellieten lanceren.
In Europa, EutelsatHet OneWeb LEO-satellietnetwerk bestaat momenteel uit meer dan 600 satellieten. Hoewel het momenteel op veel kleinere schaal opereert, hoopt Frankrijk dat het bedrijf dat zal doen uiteindelijk rivaliserend Musk’s Starlink en heeft 1,35 miljard euro ($1,58 miljard) aan investeringen in Eutelsat toegezegd, waardoor het de grootste aandeelhouder van het bedrijf is met een belang van ongeveer 30%.
China heeft ook plannen ingediend voor meer dan 200.000 satellieten in 14 constellaties.
De omvang van deze geplande implementaties vertegenwoordigt een fundamentele verschuiving in de manier waarop de ruimte zal worden gebruikt, beheerd en gecommercialiseerd.
Een nieuw investeringsmoment
Sinds 2009 is ruim 400 miljard dollar geïnvesteerd in de ruimtevaarteconomie, waarbij de VS ruim de helft van die investeringen bijdroegen, gevolgd door China, aldus Space Capital.
Chad Anderson, CEO van Space Capital, zei dat de industrie zich nog steeds in de “vroege fases van een infrastructuurcyclus van meerdere decennia” bevindt. Hij merkte op dat, hoewel de sector zich nog in een vroeg stadium van evolutie bevindt, deze voldoende volwassen is geworden om betekenisvolle kansen op de publieke markt te bieden.
Ongeveer een dozijn ruimtevaartbedrijven zijn al beursgenoteerd, en er worden er het komende jaar nog meer verwacht, waaronder de langverwachte beursintroductie van SpaceX, die volgens Anderson het ‘Netscape-moment’ van de ruimtevaartsector zou kunnen markeren – een cruciale gebeurtenis die de verwachtingen van beleggers opnieuw vormgeeft en breder kapitaal naar de markt trekt.
Maar naarmate het momentum toeneemt en de commerciële activiteit versnelt, waarschuwde Moreira van Wisekey dat deze expansie ‘met hetzelfde niveau van ernst moet worden beheerd als de digitale soevereiniteit op aarde’.
Hij betoogde dat de ruimte een domein moet blijven dat de mensheid ten goede komt – connectiviteit, wetenschappelijke ontdekkingen en economische groei ondersteunt – in plaats van een plaats te worden van ongecontroleerde concurrentie en systeemrisico’s.
Regelgevingsrisico’s
Een belangrijke uitdaging voor de marktgroei is het gefragmenteerde bestuur van Leo en zijn meerlagige werkingssysteem.
Op internationaal niveau bepaalt het Kosmische Ruimteverdrag dat staten verantwoordelijk zijn voor alle ruimteactiviteiten die onder hun jurisdictie worden uitgevoerd, terwijl de VN-richtlijnen voor de beperking van ruimteschroot niet-bindende duurzaamheidsbeginselen bieden.
De Internationale Telecommunicatie Unie (ITU) beheert de mondiale spectrumtoewijzing, helpt interferentie te voorkomen en een betrouwbare werking van communicatienetwerken te behouden. Naast deze formele mechanismen bevorderen brancheorganisaties zoals de Space Safety Coalition vrijwillige standaarden voor beste praktijken.
De nationale autoriteiten zorgen vervolgens voor operationeel toezicht. In de Verenigde Staten bijvoorbeeld verleent de FCC licenties voor satellietconstellaties en spectrumgebruik, en houdt de FAA toezicht op de lancerings- en terugkeeractiviteiten.
Veel experts beweren echter dat de bestaande raamwerken niet langer geschikt zijn voor hun doel.
Raza Rizvi, TMT-advocaat bij Simmons & Simmons, zegt dat een groot deel van de huidige juridische structuur is ontworpen rond de meer voorspelbare omstandigheden van de GEO. “Nu we binnen LEO een omgeving met een hoger risico en een hogere complexiteit betreden, beschikken we nog niet over de specifieke juridische instrumenten om deze nieuwe technologie te beheren.”
Siamak Hesar, CEO van ruimtevaartinlichtingenbedrijf Kayhan Space, zegt dat de huidige regelgeving is ontwikkeld voor langzamer bewegende, door de staat gestuurde ruimtevaartprogramma’s. “Regelgeving moet evolueren naar de schaal waarop de industrie groeit.”
Hij merkt op dat regelgeving nu een ‘nieuw perspectief’ nodig heeft, aangezien commerciële exploitanten, en niet overheden, de belangrijkste gebruikers van de ruimte worden.
Deze verschuiving van staatsgestuurde naar commercieel gestuurde activiteiten verandert ook de manier waarop leiders in de sector naar de toekomstige kansen kijken. Martijn Rogier van Delden, hoofd Europe Consumer bij Amazon LEO, ziet “enorme kansen” voor LEO-satellieten om miljarden mensen met elkaar te verbinden en beschrijft het als “een game changer om de digitale kloof te overbruggen”.
