Waterzuiveringscentra in de Perzische Golfregio worden bedreigd Iran oorlog, met ontziltingsinstallaties in gebieden als Bahrein lijdt schade door stakingen en bedreigt de lokale watervoorziening.
In tegenstelling tot aanvallen op militaire bases, personeel en uitrusting, vormen aanvallen op energie en vooral op de civiele infrastructuur een nieuwe frontlinie in de oorlog, die volgens minstens één deskundige een rode lijn overschrijdt.
“Het is alarmerend dat dit soort infrastructuur het doelwit is”, zegt Mohammed Mahmoud, hoofd van het klimaat- en waterbeleid in het Midden-Oosten aan het United Nations University Institute of Water, Environment and Health..
“Het is helaas een rode lijn in een zee van rode lijnen die tijdens oorlogen voorkomt en civiele infrastructuur zoals waterinfrastructuur aanvalt, omdat het een directe impact heeft op de overlevingskansen van de burgerbevolking, en dat vind ik zorgwekkend.”
Op 8 maart beschuldigde Bahrein Iran ervan zonder onderscheid burgerdoelen aan te vallen en een van zijn ontziltingsinstallaties te beschadigen, hoewel het niet zei dat de voorraden offline waren gegaan.
De eilandstaat, de thuisbasis van de Vijfde Vloot van de Amerikaanse marine, is een van de landen die het doelwit zijn van Iraanse drones en raketten.
Eerder zei Iran dat een Amerikaanse luchtaanval een Iraanse ontziltingsinstallatie heeft beschadigd.
Abbas Araghchi, de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, zei dat de aanval op de Iraanse fabriek de watervoorziening van 30 dorpen heeft belemmerd. Hij waarschuwde dat daarmee “de VS dit precedent schiepen, en niet Iran.”
Veel ontziltingsinstallaties in de Golf zijn fysiek geïntegreerd met elektriciteitscentrales als warmtekrachtkoppelingsinstallaties, wat betekent dat aanvallen op de elektrische infrastructuur ook de waterproductie kunnen belemmeren.
Ontzilting omvat het verwijderen van zout uit zeewater, dat wordt verwerkt tot schoon drinkwater en dat door de meeste Perzische Golfstaten als primaire waterbron wordt gebruikt.
Deze ontziltingsinstallaties maken gebruik van een proces dat bekend staat als omgekeerde osmose.
Ontvang het laatste nationale nieuws
Ontvang het laatste nieuws over Canada in uw inbox zodra het zich voordoet, zodat u geen trending verhaal mist.
Jay Warber, assistent-professor bij de afdeling Chemische Technologie en Toegepaste Scheikunde aan de Universiteit van Toronto, beschrijft het proces als een ‘membraangebaseerde techniek’ waarbij water door een speciaal polymeermateriaal wordt geperst en kleine poriën zout en andere onzuiverheden filteren.
“Als je een van deze ontziltingsinstallaties binnengaat, zie je rijen na rijen zogenaamde drukvaten, en dit zijn grote plastic buizen die onder druk staan tot tientallen atmosfeer druk, en daarbinnen heb je deze membranen allemaal opgerold, en het zijn alleen maar rijen na rijen, want deze dingen zijn grote waterfabrieken”, zegt Warber.
“Ze produceren een enorme hoeveelheid water, vaak uit zeewater, maar ook uit andere zoute wateren die je kunt vinden, grondwater en rivierwater.”
Om de druk te creëren die nodig is om water door deze faciliteiten te pompen, is volgens Warber een grote hoeveelheid energie nodig. Dit betekent dat zelfs een aanval op de energie-infrastructuur indirect gevolgen kan hebben voor een ontziltingsinstallatie.
Waarom een ontziltingsinstallatie aanvallen?
Mahmoud zegt dat ontzilting bij deze faciliteiten niet alleen wordt gebruikt om te drinken, maar ook betekent dat steden water hebben dat kan worden gebruikt voor landbouw, industrie, sanitaire voorzieningen en gezondheidszorg.
“Vooral de Golfstaten hebben eigenlijk geen andere betrouwbare bron van watervoorziening. Ze beschikken niet over hernieuwbaar zoet water. Wat ik daarmee bedoel, ze hebben geen systeem van rivieren en beken waar andere landen gebruik van kunnen maken en op kunnen vertrouwen voor hun waterbehoeften”, zegt Mahmoud.
“De impact op die planten heeft enorme, enorme, enorme schadelijke gevolgen vanwege de hoeveelheid water die in zoveel andere dingen terechtkomt. Er zijn enorme, enorme cascade-effecten als die planten offline gaan.”
Door de waterzuiveringsinstallaties aan te vallen, vecht Iran niet alleen terug met militair geweld, maar richt het zich ook op de civiele infrastructuur van andere landen, waardoor de lokale bevolking ernstig gevaar loopt.
Het maakt deel uit van een groter patroon van Iraanse reacties gericht op naburige infrastructuur en belangen in de regio.
Iran heeft doelen voor de energie-infrastructuur in de Golfregio aangevallen en geblokkeerd de Straat van Hormuz door alle schepen te bedreigen die proberen er doorheen te varen het smalle knelpunt.
Het beperken van vracht- en olietransporten via de Straat van Hormuz heeft geleid tot omhoogschietende mondiale olie- en gasprijzen en domino-effecten op de economieën buiten het Midden-Oosten en zelfs in Canada.
Hogere olieprijzen en volatiliteit in de scheepvaart kunnen spanningen in de toeleveringsketens veroorzaken en de inflatie versnellen consumenten zullen als gevolg van de oorlog hogere prijzen moeten betalen.
Die aanvallen op infrastructuur zoals ontziltingsinstallaties zijn grotendeels het gevolg van directe aanvallen die fysieke schade veroorzaken, maar er zijn ook potentiële risico’s voor hun digitale systemen.
Zijn de Canadese watersystemen veilig?
Het Canadese Cyber Security Center waarschuwde op 9 maart voor Irans risico op cyberaanvallen op infrastructuur en andere doelen in Canada als reactie op de oorlog in Iran, en omdat bondgenoten van de VS en Israël worden aangevallen, ongeacht hun directe betrokkenheid of niet.
“Canadese exploitanten van kritieke infrastructuur en andere mogelijke doelwitten moeten waakzaam blijven voor bedreigingen van cyberactoren die aansluiten bij Iraanse belangen”, zei het Canadian Cyber Security Center maandag in een bulletin.
Het voegde hieraan toe: “Iraanse door de staat gesponsorde cyberbedreigingsactoren richten zich opportunistisch op slecht beveiligde kritieke infrastructuurnetwerken (CI) en op internet aangesloten apparaten over de hele wereld, inclusief apparaten die verband houden met de water- en energiesector.”
Een apart bulletin van de Cyber Security Center geplaatst in november 2025 waarschuwde ook dat de Canadese watersystemen een groot risico lopen op mogelijke cyberaanvallen.
“Wij zijn van mening dat watersystemen vrijwel zeker een strategisch doelwit zijn voor door de staat gesponsorde actoren om macht te projecteren via ontwrichtende of destructieve cyberdreigingsactiviteiten”, aldus het Cyber Security Centre.
“Wij zijn van mening dat door de staat gesponsorde actoren vrijwel zeker vooraf gepositioneerde toegang tot de Canadese watersystemen hebben ontwikkeld. Wij zijn echter van mening dat deze actoren die watersystemen waarschijnlijk alleen zouden ontwrichten in tijden van crisis of conflict tussen staten.”
Gevraagd naar zijn mening hierover zegt Mahmoud dat waterzuiveringsinstallaties in de Perzische Golf “absoluut” kwetsbaar kunnen zijn voor een cyberaanval.
“Een groot deel van de waterinfrastructuur en -operaties, waterleveringen, transmissie, veel daarvan is absoluut geautomatiseerd in termen van hoe die fabrieken en technologieën werken. En dus zou een cyberaanval absoluut een manier kunnen zijn om schade aan te richten in de zin van het offline halen van fabrieken”, zegt hij, en voegt eraan toe dat een directe fysieke impact uiteindelijk meer en blijvende schade aan deze faciliteiten zou aanrichten.
Mahmoud vervolgde: “Het andere alarmerende deel voor mij persoonlijk, met het werk dat ik doe, is dat we nu overgaan van militaire doelen naar civiele infrastructuur. Dat heeft naar mijn mening geen militaire waarde.”
– Met bestanden van The Associated Press
