Door brand verwoeste Angelenos domineren de Whitney Biënnale in New York

“We zijn op 7 januari geëvacueerd en nooit meer teruggekomen”, vertelt kunstenaar Teresa Baker als we contact hebben om te praten over het werk dat ze dit jaar heeft gemaakt voor de Whitney Biënnale, een van de meest invloedrijke tentoonstellingen van hedendaagse Amerikaanse kunst in het land.

De biënnale van dit jaar, die om de twee jaar wordt georganiseerd door het Whitney Museum of American Art in New York, telt 56 kunstenaars en collectieven, van wie ongeveer 1 op de 6 in Los Angeles heeft gewoond en gewerkt sinds de laatste editie van het onderzoek. De massavernietiging die de branden in LA afgelopen januari aanrichtten, maakte dat interval verre van routine, en net als Baker hebben veel deelnemende kunstenaars tijd besteed aan herstel of wederopbouw.

Baker, haar man en hun drie jonge kinderen – allemaal jonger dan vijf jaar – zijn het afgelopen jaar vijf keer verhuisd. Eerst naar San Diego, daarna naar San Francisco en New York City, en uiteindelijk twee keer naar Montana, een staat die Baker al sinds zijn jeugd kent.

Baker’s inheemse en Duitse erfgoed vormt de basis voor haar drie grote abstracte collage-ophangingen, gemaakt met behulp van kunstgras, geanimeerd door acrylverf, garen en een verscheidenheid aan natuurlijke materialen, waaronder maïsschillen, wilgen, buffelhuid en daim. Ze zijn onmiskenbaar schilderachtig. De stukken zijn volgens Baker gemaakt ‘in een tumultueuze tijd, een tijd van transitie’.

De glorie van de natuurlijke wereld, ‘de zeer grote, grandioze gebaren’ van het landschap van Montana, hebben de kunst van Baker beïnvloed sinds haar vlucht uit LA. Na in haar nieuwe thuisstudio te hebben gewerkt, zegt Baker dat ze zich verwondert over de schoonheid van de schemering – de diepte van oranje en blauw – terwijl ze rijdt om haar kinderen van school op te halen.

“Ik denk dat wat ik nu ervaar, en waar ik me misschien vooral van bewust ben vanwege de intensiteit van het afgelopen jaar, ontzag is”, zegt ze. “Het is zo simpel, maar ik denk dat dit is wat dit landschap mij geeft: voortdurend ontzag te midden van een werkelijk deprimerende wereld, en een moeilijk jaar voor het gezin.”

Het was moeilijk om LA te verlaten, vooral vanwege de ondersteunende artistieke gemeenschap die ze cultiveerde, maar ‘met alle wetenschappelijke onbekendheden na de brand’, legt Baker uit, ‘hebben we de beslissing genomen om te vertrekken voor de veiligheid van onze jonge kinderen.’

Door terug te keren naar Montana heeft Baker zichzelf op één lijn gebracht met een andere kunstenaar uit LA, Andrea Fraser. Fraser is geboren in Montana en zegt dat ze zichzelf als een ‘westers persoon’ beschouwt, ook al heeft ze 25 jaar in New York gewoond.

“Het is heel anders dan de cultuur van de oostkust, die veel meer door Europa beïnvloed is, veel intellectueler”, zegt Fraser.

Andrea Fraser, Zonder titel “(Object) IV”, 2024 (detail). Microkristallijne was-, aluminium- en stalen armaturen, 5 7/8 × 35 3/8 × 15 3/4 inch (14,9 × 89,9 × 40 cm). Verzameling van de kunstenaar. © Andrea Fraser. Met dank aan de kunstenaar, Marian Goodman Gallery en Nagel Draxler Gallery.

(Rebecca Fanuele)

Fraser behoort tot de meest ervaren deelnemers aan deze biënnale, die ook in 1993 en 2012 heeft deelgenomen. Haar bijdrage – vijf gemodelleerde microkristallijne wassculpturen van slapende peuters – verschijnt naast drie schilderijen uit de jaren zestig van haar moeder, Carmen de Monteflores, die nu 92 is.

Terwijl ze nadenkt over haar terugkeer naar de beeldhouwkunst na tientallen jaren als veelgeprezen performance- en conceptueel kunstenaar, merkt Fraser op dat de LA-kunstenaars op de biënnale van dit jaar verenigd zijn door het kruispunt van conceptuele kunst en ambacht.

“Minstens één keer per jaar ga ik naar de keramiekstudio’s van UCLA en gooi een tiental potten”, zegt ze, en merkt op dat het een proces is waar ze behoorlijk goed in is.

“Mijn garage was een tijdje een soort houtwerkplaats. Ik maakte mijn bureau, ik maakte het bureau, de kast en de planken van mijn partner. Daar was ik nogal wat mee bezig, maar toen veranderde ik mijn garage in mijn thuisgymnastiek, een ander soort beeldhouwen”, zegt ze lachend. “Heel Los Angeles.”

Installatieoverzicht van Whitney Biennial 2026. Hyundai Terrace Commission Kelly Akashi 2026. “Monument (Altadena).”

(Timothy Schenck)

Een andere kunstenaar uit LA, Kelly Akashi, die haar huis en studio in Altadena verloor, heeft ‘Monument (Altadena),” een glazen schoorsteen op het buitenterras van Whitney. Geïnspireerd door de fysieke versie die is achtergelaten op de plek van haar voormalige huis, staat het als een plechtig icoon, in navolging van honderden andere slanke overlevenden die nog steeds de brandwonden in het LA-gebied bedekken, evenals de vele wolkenkrabbers van Manhattan die het nu omlijsten.

De schoorsteen, zegt Akashi, is “een soort rusteloos object. Het functioneert alleen in combinatie met een huis.” Als je eenmaal een schoorsteen hebt gemaakt die op zichzelf staat, “signaleert dit altijd die afwezigheid.”

Beeldhouwer Sula Bermudez-Silverman – die net als Akashi vaak met glas werkt – heeft ook aan thuis gedacht in verband met de verliezen die de branden in LA hebben veroorzaakt.

In de catalogus van de biënnale staat Bermudez-Silverman in gesprek met haar vader, de psychoanalyticus George Bermúdez, en daarin zegt Bermudez-Silverman dat de brand in Eaton in Altadena “voor mij een grote katalysator is geweest om mijn eigen relatie tot materiële zaken te heroverwegen, en ook over de bredere impact van consumptie, die ertoe heeft geleid dat ik minimalistischer ben gaan leven.”

De in Irak geboren, in LA wonende kunstenaar Ali Eyal staat in zijn thuisstudio voor zijn werk. Eyal maakt dit jaar deel uit van de Whitney Biënnale in New York City – een tentoonstelling met veel kunstenaars die in LA hebben gewoond en gewerkt

(Carlin Stiehl / For The Times)

De in LA wonende Iraakse schilder Ali Eyal, die in 2017 zijn thuisland verliet, ervoer de branden door het prisma van zijn tumultueuze jeugd. “Toen ik die zwarte rook zag, bracht het me terug naar de oorlogstijd, het leek wel een oorlogsgebied”, legde hij uit.

“LA doet me denken aan mijn kindertijd. Ik weet niet waarom,” peinsde Eyal, eraan toevoegend dat het licht van de zon een van de meest tastbare lijnen is, die uitdagende herinneringen oproept, maar ook het plezier van het heden bevestigt.

Installatieoverzicht van de Whitney Biënnale 2026. Ali Eyal, ‘Look Where I Took You’, 2026.

(Jason Lowrie / BFA.com)

“De zonsondergang is een moeilijke tijd voor mij, vanwege al het geweld dat mij is overkomen tijdens zonsondergang,” legde Eyal uit. “Maar in LA is de zonsondergang anders, paars, oranje, al deze kleuren samen.”

Hoewel diezelfde zon altijd in het Oosten zal opkomen en in het Westen zal ondergaan, bevestigt het werk van deze kunstenaars dat het de onze is om elke nieuwe dag opnieuw te maken – ongeacht welk verdriet er achter ons ligt.